VIII SA/Wa 228/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "M - T" sp. z o.o. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "M -T" sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym postanawia odmówić przyznania prawa pomocy W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi "M T" sp. z o.o. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu podano, że spółka nie generuje żadnych dochodów, nie dokonuje sprzedaży – zakupu towarów, ze względu na brak środków finansowych oraz utratę koncesji na obrót paliwami ciekłymi. W związku z tym brak też jest bieżących zaległości w podatku od towarów i usług, podatku dochodowym, wobec ZUS oraz zaległości cywilnoprawnych. Wyjaśniono, że majątek ruchomy w postaci samochodów ciężarowych – cystern (ustanowiony zastaw skarbowy) był jedynym źródłem uzyskiwania dochodu, ponieważ służył do przewożenia towaru. Pomimo przekazania prezesowi zarządu i jedynemu udziałowcowi spółki – A J tych samochodów nie mogą one przyczynić się do generowania przez spółkę dochodów, gdyż po pięciu latach zabezpieczenia – warunków przechowywania, ich stan techniczny powoduje, że nie nadają się do normalnej eksploatacji. W celu poprawy sytuacji spółki zostały podjęte działania zmierzające do racjonalizacji oraz redukcji jej wydatków, między innymi zmniejszono zatrudnienie. Aktualnie spółka nie zatrudnia pracowników. Nie posiada również środków finansowych na prowadzonym na jej rzecz rachunku. W wyniku wezwania do uzupełnienia wniosku spółka złożyła kserokopię CIT-8 za 2013 i 2014 r. oraz wygenerowany elektronicznie wyciąg z rachunku bankowego za okres marzec - maj 2015 r. z saldem za poszczególne miesiące [...] zł. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 – dalej p.p.s.a) właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. W przypadku przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, prawo to może obejmować między innymi zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy spółce z o.o. w zakresie częściowym może nastąpić wtedy, gdy wykaże ona, że nie posiada dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Ciężar dowodu spoczywa przy tym na stronie składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy. Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych wynika natomiast, że zasadą jest, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Zatem każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do uiszczenia stosownych kosztów sądowych (art. 199 i art. 214 p.p.s.a.). Do tych kosztów zalicza się opłaty sądowe stanowiące dochód budżetu państwa i zwrot wydatków (art. 211 i art. 212 p.p.s.a.). Ewentualne przyznanie wnioskodawcy prawa pomocy w tym zakresie należy traktować jako odstępstwo od powołanej zasady, powodujące uszczuplenie dochodów państwa. Przysługujące sądowi prawo do zwalniania od kosztów sądowych nie ma charakteru pełnego, swobodnego uznania sądu, lecz podlega określonym regułom, których należy bezwzględnie przestrzegać przy każdorazowym rozpatrywaniu takiego wniosku. W szczególności, do obowiązków sądu należy ocena złożonego przez wnioskodawcę oświadczenia i ewentualna jego weryfikacja, w celu wyważenia interesu ogółu (Skarbu Państwa) i słusznego interesu jednostki. Skoro udzielenie spółce z o.o. prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa to powinno ono sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Jednocześnie obowiązek wykazania okoliczności wskazujących na zasadności wniosku spoczywa na podmiocie występującym z takim wnioskiem, do Sądu natomiast należy ocena złożonych w tym zakresie dokumentów i wyjaśnień. Rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy uznano, iż w sprawie nie zaistniały przesłanki do jego pozytywnego rozstrzygnięcia. Przede wszystkim podkreślić należy, że skarżąca mimo twierdzeń, iż nie generuje jakichkolwiek dochodów nie zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej, nie wyjaśniła również jakie są źródła finansowania bieżącej działalności, co w zasadzie uniemożliwia obiektywną ocenę jej sytuacji finansowej. Skarżąca w żaden sposób nie wykazała, że zwrócone na przechowanie jej prezesowi - postanowieniem Prokuratora Okręgowego w R z dnia 27 maja 2014 r. - pięć samochodów ciężarowych, które według oświadczenia spółki stanowiły jedyne źródło uzyskiwania dochodu, nie nadaje się ze względu na stan techniczny do eksploatacji. Twierdzenia te należy zatem uznać za gołosłowne, nie poparte żadnymi dowodami, a tym samym przyjąć, że skarżąca od czerwca 2014 r. posiada realne możliwości uzyskiwania dochodów przy wykorzystaniu tychże pojazdów. Z treści powyższego postanowienie nie wynika bowiem zakaz ich wykorzystywania do prowadzenia działalności gospodarczej, a jedynie zakaz zbywania i obciążania (odpis postanowienia w aktach sprawy VIII SA/Wa 113/13). Uznać zatem należy, że skarżąca nie wykazała w sposób przekonujący, jakoby nie była w stanie partycypować w kosztach sądowych tj. uiścić wpisu od złożonej skargi. Z wymienionych względów, na podstawie powołanych wyżej przepisów oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a, postanowiono jak w sentencji.