VIII SA/Wa 229/16
PostanowienieWSA w Warszawie2016-05-17
Skład orzekający: Renata Nawrot
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który posiada stały dochód z renty i został zwolniony od kosztów sądowych, powinien mieć przyznane prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, mimo posiadania nieruchomości i prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego?Ratio decidendi
Sąd utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego odmawiające przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Sąd uznał, że skarżący, posiadając stały dochód z renty i będąc zwolnionym od kosztów sądowych, powinien być w stanie wygospodarować środki na opłacenie pełnomocnika, jeśli uznaje jego udział za konieczny. Sytuacja majątkowa skarżącego nie była na tyle trudna, aby uzasadniać ustanowienie adwokata z urzędu.Stan faktyczny
Skarżący J. P. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W oświadczeniu o stanie rodzinnym podał, że jego dochód netto wynosi [...] zł miesięcznie z renty, prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, posiada dom, chlewnię, budynek gospodarczy i dzierżawioną nieruchomość rolną. Wskazał również na wysokie koszty leczenia. Referendarz sądowy przyznał prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ale odmówił ustanowienia adwokata. Skarżący wniósł sprzeciw od tego postanowienia.Rozstrzygnięcie
Utrzymano w mocy zaskarżone postanowienie referendarza sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Nawrot po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu sprzeciwu J. P. na postanowienie referendarza sądowego z dnia [...] kwietnia 2016 r., sygn. akt VIII SA/Wa 229/16 w przedmiocie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi J. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku chlewni postanawia: utrzymać zaskarżone postanowienie w mocy
Wnioskiem z 15 kwietnia 2016 r. (data złożenia formularza) J. P.(zwany dalej: skarżący) wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątkowym oraz uzyskiwanych dochodach zawartym we wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną. Podał, iż na dochód rodziny w wysokości [...] zł netto składają się kwoty świadczeń rentowych jakie wraz z żoną uzyskuje
z zabezpieczenia społecznego, tj. [...] zł netto (renta skarżącego) i [...] zł (renta żony skarżącego). Oświadczył, iż nie posiada żadnych oszczędności, jako majątek nieruchomy podał dom o powierzchni [...] m2, budynek chlewni i gospodarczy
o powierzchni [...] m2 oraz nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha, która została wydzierżawiona na okres 10 lat. Majątku ruchomego nie określił. Skarżący wskazał także, iż oboje z żoną są chorzy na nowotwór, mają liczne schorzenia, co wiąże się
z dużymi wydatkami na leki, wizyty lekarskie i dojazdy na wizyty. Podał, iż ponosi opłaty: [...] zł miesięcznie na utrzymanie domu, [...] zł miesięcznie na życie, [...] zł miesięcznie na leczenie, [...] zł miesięcznie na dojazdy do lekarzy, [...] zł kwartalnie na energię elektryczną, [...] zł miesięcznie na media.
Postanowieniem z 25 kwietnia 2016 r., sygn. akt VIII SA/Wa 229/16 referendarz sądowy przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Pismem z 5 maja 2016 r. (data nadania) skarżący skutecznie wniósł sprzeciw na powołane postanowienie ponownie wnosząc o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Do pisma przedstawił kserokopię dokumentów dotyczących stanu zdrowia skarżącego i jego żony.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwana dalej p.p.s.a.), w brzmieniu obowiązującym od 15 sierpnia 2012 r. na podstawie art. 2
w związku z art. 1 pkt 73 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658), rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6–8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy (§ 1).
W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (§ 2). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (§ 3).
Zgodnie z przepisami art. 243 § 1 i art. 245 § 1 p.p.s.a., właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Z regulacji art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. wynika, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej
w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Tak więc kryterium finansowe (majątkowe) jest jedynym, na podstawie którego ocenia się zdolność do poniesienia tych kosztów, a którego wykazanie ciąży na stronie wnioskującej. Możliwość opłacenia tych kosztów musi być także zestawiona z tymi kosztami, których wystąpienie w sprawie jest najbardziej prawdopodobne.
W pierwszej kolejności Sąd ustalił, iż skarżący posiada stały dochód z renty, który wynosi netto [...] zł miesięcznie. Skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, jego potrzeby mieszkaniowe są zaspokojone. Jednocześnie należy podkreślić, że w związku ze złożoną w niniejszej sprawie skargą na skarżącym ciążył obowiązek uiszczenia wpisu sądowego w kwocie [...] zł. Przy czym na podstawie postanowienia referendarza sądowego z 25 kwietnia br. skarżącemu przyznane zostało prawo pomocy w zakresie zwolnienia od ww. wpisu sądowego.
Oceniając sytuację majątkową skarżącego w kontekście ustanowienie adwokata Sąd stwierdza, że skarżący zwolniony od kosztów sądowych i posiadający stały dochód winien wygospodarować środki na opłacenie pełnomocnika, jeżeli jego udział w sprawie uznaje za konieczny. Sytuacji majątkowej skarżącego nie sposób bowiem utożsamiać z sytuacją osób nie osiągających żadnego dochodu lub też osiągających dochód na granicy fizycznego przetrwania. Należy w tym miejscu dodać, że dla spełnienia przesłanek uzasadniających ustanowienie w ramach prawa pomocy pełnomocnika bez znaczenia pozostaje stopień skomplikowania sprawy, czy też nieznajomość przez stronę przepisów prawa.
Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd działając na podstawie art. 260 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło