VIII SA/Wa 229/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Nawrot po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu sprzeciwu J. P. na postanowienie starszego referendarza sądowego z dnia 9 stycznia 2017 r., sygn. akt VIII SA/Wa 229/16 w przedmiocie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi J. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku chlewni postanawia: utrzymać zaskarżone postanowienie w mocy Wnioskiem z 27 grudnia 2016 r. (data złożenia formularza) J. P. (zwany dalej: skarżący) wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątkowym oraz uzyskiwanych dochodach zawartym we wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną. Podał, iż na dochód rodziny w wysokości [...] zł netto składają się kwoty świadczeń rentowych jakie wraz z żoną uzyskuje z zabezpieczenia społecznego, tj.: [...] zł netto (renta skarżącego) oraz [...] zł (renta żony skarżącego) i [...] zasiłek pielęgnacyjny żony. Oświadczył, iż nie posiada żadnych oszczędności, jako majątek nieruchomy podał dom o powierzchni [...] m2, 3 budynki gospodarcze i domowe oraz nieruchomość rolną o powierzchni [...]ha, która została wydzierżawiona. Majątku ruchomego nie określił. Skarżący wskazał także, iż oboje z żoną są chorzy na nowotwór, mają liczne schorzenia, co wiąże się z dużymi wydatkami na leki, wizyty lekarskie i dojazdy na wizyty. Podał, iż ponosi stałe opłaty kwartalne: [...] zł na media, [...] na leki, [...] zł na energię elektryczną, [...] zł na wywóz nieczystości, [...] zł na środki czystości, [...] zł na życie, [...] zł na paliwo, [...] zł na ubezpieczenie budynków i pojazdów, [...] zł na składkę emerytalno-rentową, [...] zł tytułem opłaty [...], [...] zł na zakup pieca, [...] zł na zakup węgla. Do wniosku załączył wyciąg z rachunku bankowego żony, zawiadomienie komornika sądowego z 13 stycznia 2016 r. o zajęciu rachunku bankowego oraz faktury zakupu węgla i kotła grzewczego. Postanowieniem z 9 stycznia 2017 r., sygn. akt VIII SA/Wa 229/16 starszy referendarz sądowy odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Pismem z 24 stycznia 2017 r. (data nadania) skarżący skutecznie wniósł sprzeciw na powołane postanowienie. Do pisma przedstawił kserokopię faktur za leki i energię elektryczną oraz wydruku z rachunku bankowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwana dalej p.p.s.a.), w brzmieniu obowiązującym od 15 sierpnia 2012 r. na podstawie art. 2 w związku z art. 1 pkt 73 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658), rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6–8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy (§ 1). W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (§ 2). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (§ 3). Zgodnie z przepisami art. 243 § 1 i art. 245 § 1 p.p.s.a., właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Z regulacji art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. wynika, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Tak więc kryterium finansowe (majątkowe) jest jedynym, na podstawie którego ocenia się zdolność do poniesienia tych kosztów, a którego wykazanie ciąży na stronie wnioskującej. Możliwość opłacenia tych kosztów musi być także zestawiona z tymi kosztami, których wystąpienie w sprawie jest najbardziej prawdopodobne. W pierwszej kolejności Sąd ustalił, iż skarżący posiada stały dochód z zabezpieczenia społecznego, który wynosi netto [...] zł miesięcznie. Skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, jego potrzeby mieszkaniowe są zaspokojone. Jednocześnie należy podkreślić, że w związku ze złożoną w niniejszej sprawie skargą na skarżącym ciążył obowiązek uiszczenia wpisu sądowego w kwocie [...] zł. Przy czym na podstawie postanowienia referendarza sądowego z 25 kwietnia 2016 r. skarżącemu przyznane zostało prawo pomocy w zakresie zwolnienia od ww. wpisu sądowego. Ponadto pomimo zobowiązania starszego referendarza sądowego z 19 grudnia 2016 r. skarżący nie wyjaśnił, czy nieruchomość rolna dalej jest przedmiotem dzierżawy i jaki dochód z tego tytułu uzyskuje oraz nie udokumentował wydatków na bieżące utrzymanie. Oceniając sytuację majątkową skarżącego w kontekście ustanowienia adwokata Sąd stwierdza, że skarżący posiadający stały dochód winien wygospodarować środki na opłacenie pełnomocnika, jeżeli jego udział w sprawie uznaje za konieczny. Sytuacji majątkowej skarżącego nie sposób bowiem utożsamiać z sytuacją osób nie osiągających żadnego dochodu lub też osiągających dochód na granicy fizycznego przetrwania. Należy w tym miejscu dodać, że dla spełnienia przesłanek uzasadniających ustanowienie w ramach prawa pomocy pełnomocnika bez znaczenia pozostaje stopień skomplikowania sprawy, czy też nieznajomość przez stronę przepisów prawa. Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd działając na podstawie art. 260 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.