VIII SA/Wa 23/18

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku K. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku gospodarczego postanawia : 1. zwolnić od wpisu od skargi ponad kwotę [...] ([...]) zł, 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi K. S. zwróciła się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wyjaśniła, że wspólnie z mężem i małoletnią córką utrzymuje się z dochodu w wysokości [...] zł z czego ponosi stałe wydatki (energia, woda, TV, internet , odpady, telefon) ok. [...] zł, ponadto prywatne przedszkole córki to wydatek [...] zł, leczenie i wizyty lekarskie ok. [...] zł. W części wniosku obejmującej posiadany majątek skarżąca wymieniła dom (160 m²) oraz samochód osobowy. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Przepis art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) - dalej "p.p.s.a." wskazuje przesłanki, na podstawie których następuje przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej. W zakresie częściowym następuje ono, gdy osoba fizyczna wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a). Podzielić należy stanowisko ugruntowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, że instytucja prawa pomocy powinna być traktowana jako wyjątek od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania, związane ze swoim udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. To z kolei oznacza, że wnioskodawcy powinni poczynić wszelkie kroki mające na celu uzasadnienie i uprawdopodobnienie okoliczności, na które się powołują, zaś uznanie, czy nastąpiło to w sposób dostateczny zostaje ocenione w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy. Dlatego instytucja prawa pomocy ma służyć przede wszystkim osobom, które nie mają możliwości zgromadzenia środków na opłacenie kosztów związanych z obroną swoich praw przed sądem. A zatem przytoczone we wniosku okoliczności, jak i przedstawione przez wnioskodawcę dokumenty powinny uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanej regulacji. Wnioskodawca winien więc wykazać w sposób niebudzący wątpliwości, że zdobycie środków niezbędnych do uczestniczenia w postępowaniu sądowym, jest obiektywnie niemożliwe. W wyniku ustalenia i oceny tych okoliczności referendarz uznał, że wniosek zasługuje na uwzględnienie jedynie w części. Z treści złożonego wniosku wynika, że trzyosobowa rodzina skarżącej utrzymuje się ze stałego dochodu w wysokości [...] zł, zaś ustalony w sprawie wpis od skargi wynosi [...] zł. Zestawiając powyższe kwoty ze stałymi, bieżącymi wydatkami rodziny skarżącej referendarz uznał, że poniesienie wydatku w wysokości połowy ustalonego wpisu jest w zasięgu możliwości finansowych skarżącej i nie spowoduje powstania uszczerbku w utrzymaniu koniecznym rodziny. Takie rozstrzygnięcie zabezpieczy skarżącej dostęp do Sądu i nie spowoduje równocześnie przerzucenia na Skarb Państwa całości kosztów zainicjowanego przez nią postępowania sądowego. Jednocześnie skarżąca musi mieć świadomość, że niniejsze rozstrzygnięcie nie oznacza, iż na dalszym etapie postępowania zostanie ono automatycznie powielone. Przeciwnie strona występująca na drogę postępowania sądowego powinna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów z tym związanych i czynić oszczędności na ten cel. Zwłaszcza jeśli – tak jak skarżąca - nie jest pozbawiona jakichkolwiek środków finansowych. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.