VIII SA/Wa 232/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak, Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski (sprawozdawca), Sędzia WSA Justyna Mazur, , Protokolant Specjalista Marlena Stolarczyk, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2025 r. w Radomiu sprawy ze skargi D. M. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 30 stycznia 2025 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki nieużytkowanej części budynku 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z dnia 27 listopada 2024 r. nr [...]; 2) zasądza od Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego D. M. kwotę 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją nr [...], z dnia 30 stycznia 2025 r. M. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowalnego (dalej: MWINB, organ odwoławczy, organ wojewódzki), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U z 2024 r., poz. 572; dalej: k.p.a.) i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U z 2024 r. poz. 725; dalej: P.b), po rozpatrzeniu odwołania D.M. (dalej: strona, skarżący) od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego w Z. (dalej: PINB, organ I instancji, organ powiatowy) nr [...] z dnia 27 listopada 2024 r. nakazującej D. M. wykonanie określonych robót budowlanych - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Podstawą rozstrzygnięcia były następujące ustalenia faktyczne i ocena prawna. W wyniku zawiadomienia Z. C., organ I instancji prowadził postępowanie administracyjne w sprawie budynku mieszkalnego usytuowanego na działkach [...]i [...]w miejscowości L. gm. T.. Budynek konstrukcyjnie stanowi jeden obiekt, którego nie można tylko częściowo rozebrać bez wykonania niezbędnych robót zabezpieczających. Jest usytuowany na dwóch działkach należących do dwóch różnych osób fizycznych. Część obiektu na działce [...] jest użytkowana, a druga część na działce nr [...] nieużytkowana i ze względu na stan techniczny nie nadaje się do remontu winna zostać rozebrana. Obie części rozdziela drewniana ściana działowa z przewodem kominowym, nie związana z podłużnymi ścianami konstrukcyjnymi, jest granicą między obiema nieruchomościami (granica fizyczna) ustalona faktycznie na nieruchomości. Budynek o wymiarach dł. 12,90 m, szerokość 6,0 m i wysokość 6,0 m. Konstrukcja w całości drewniana krokwiowo - belkowa. Elementami konstrukcyjnymi są drewniane ściany zewnętrzne, belki drewniane stropu wsparte na ścianach oraz konstrukcja dachu z pokryciem oparta na belkach drewnianych stropowych. Część nieużytkowa budynku na działce nr [...] znajduje się na bardzo wysokim poziomie degradacji technicznej, wskazującym na daleko idące lekceważenie przez właściciela nieruchomości obowiązków określonych przez ustawodawcę przepisami Prawa budowlanego. Konstrukcja dachu wraz z ciężkim pokryciem (dachówka cementowa) jest poważnie uszkodzona, spróchniała, zdeformowana i połamana oparła się na stropie belkowym. Belki stropu, spróchniałe, uszkodzone, nadwyrężone i niektóre złamane podtrzymują uszkodzoną konstrukcję dachu. D. M. jako właściciel i następca prawny poprzednich właścicieli części budynku mieszkalnego nie wywiązał się z nałożonego mocą art. 61 pkt 1 w zw. z art. 5 ust. 2 P.b. obowiązku utrzymywania obiektu budowlanego w należytym stanie technicznym i estetycznym, dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej. Sprawa dotycząca nieużytkowanej części drewnianego budynku mieszkalnego na działce nr ew. [...]w L. [...], gm. T. była już przedmiotem postępowań prowadzonych zarówno przed organami l i II instancji oraz przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie. Decyzją Nr [...]z dnia 13 lutego 2024r., MWINB uchylił decyzję organu I instancji Nr [...]z dnia 22 grudnia 2023r., w części dotyczącej terminu wykonania rozbiórki nieużytkowanej części drewnianego budynku mieszkalnego na działce nr ew. [...]w L., gm. T z pozostawieniem ściany działowej, trzonu kuchennego wraz z przewodem kominowym i orzekł nowy termin: od dnia 12 kwietnia 2024r. do dnia 10 maja 2024r., w pozostałej zaś części utrzymał ww. decyzję w mocy. Po rozpoznaniu skargi D. M. na ww. rozstrzygnięcie organu wojewódzkiego, WSA w Warszawie wyrokiem z dnia 4 lipca 2024r., sygn. akt VIII SA/Wa 339/24, uchylił decyzję MWINB Nr [...] z dnia 13 lutego 2024r. oraz poprzedzającą ją decyzję PINB Nr [...] z dnia 22 grudnia 2023r. Sąd I instancji uznał, że budynek mieszkalny znajdujący się na dwóch działkach nr [...] – własność J. A. oraz na działce [...] własność D. M. jest konstrukcyjnie jedną całością. Dlatego też, przywołując art. 28 k.p.a., wskazał, że w przedmiotowej sprawie stroną postępowania o rozbiórkę obiektu nieużytkowanego winien być właściciel działki nr [...], tj. J. A.. Dalej zauważył, że z opinii biegłego konstruktora wynika, że nakazanie rozebrania części obiektu znajdującego się na działce nr [...] będzie oddziaływało na pozostawioną cześć obiektu na działce nr [...] chociażby z tego powodu, iż ściana wewnętrzna stanie się ścianą zewnętrzną i winny zostać wykonane prace budowalne, które doprowadzą do zgodności z przepisami prawa budowalnego. Ściana wewnętrzna nie jest ścianą konstrukcyjną a pełni tylko role oddzielenia. Z opinii biegłego konstruktora wynika, że nie jest wykluczona możliwość rozbiórki tylko części nieużytkowanej, ale pod warunkiem wykonania robót budowalnych, które spowodują możliwość bezpiecznej eksploatacji użytkowanej części budynku zlokalizowanej na działce nr [...]. Przecięcie drewnianych bali ścian zewnętrznych mniej więcej w połowie, w miejscu w którym brak jest ich konstrukcyjnego powiązania obarczone jest bardzo dużym ryzykiem ich odchylenia od pionu i utratą stateczności. Biegły wskazywał, że rozebranie części budynku znajdującego na działce nr [...] i nawet zrobienie zabezpieczeń nie daje gwarancji bezpiecznej eksploatacji użytkowanej części budynku na działce nr [...]. Konieczne jest ze ściany wewnętrznej wykonanie nowej ściany szczytowej oraz nowego komina. Spowodowane jest to tym, że budynek znajdujący się na dwóch działkach nr [...] i [...] stanowi konstrukcyjną i funkcjonalną całość. Sąd zauważył, iż organ wykazuje niekonsekwencje w swoich procesowych działach. Postanowieniem z dnia 8 czerwca 2021 r. zostało wszczęte postępowanie w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego budynku mieszkalnego na działce nr [...]. Jednocześnie postanowieniem z dnia 4 października 2021 r. nałożono w tym postępowaniu obowiązek na właściciela działki sąsiedniej nr [...]J. A. dostarczenia ekspertyzy budowalnej co do stanu technicznego znajdującego się tam budynku. Z akt nie wynika zatem, czy postępowanie odnośnie części budynku na działce nr [...] zostało wszczęte i jaki jest jego zakres. W sytuacji gdy organ uznawał za niezbędne zbadanie stanu technicznego budynku na działce nr [...]i taka opinia została złożona to winna być oceniona przez organ. Organ ustalił, że stan techniczny budynku na tej działce jest dostateczny, co nie do końca pokrywa się z opinią techniczną znajdująca się aktach sprawy. Ponadto organ nie odniósł się do kwestii możliwości bezpiecznej rozbiórki budynku na działce [...] i bezpiecznej eksploatacji obiektu na działce nr [...]. Sąd I instancji, przy ponownym rozpoznaniu sprawy nakazał, rozpoznanie w jednym postępowaniu sprawy w zakresie rozbiórki nieużytkowanej części budynku mieszkalnego znajdującego się na działce nr [...], jak i doprowadzenia do odpowiedniego stanu technicznego części budynku na działce nr [...] (niezależności konstrukcyjnej z możliwością bezpiecznej eksploatacji). Jednocześnie wskazał, że organ przy nałożeniu obowiązków winien również mieć na uwadze treść art. 61 P.b., jak i zauważył, że właściciel budynku na działce nr [...]podejmował starania, aby utrzymać obiekt budowlany w miarę odpowiednim stanie, a właściciel budynku na działce nr [...] takich działań nie podejmował. W toku ponownego rozpoznania sprawy, organ powiatowy przeprowadził dnia 12 listopada 2024r. kontrole na ww. nieruchomościach. Ustalił m.in., że "Przedmiotem ponownych oględzin jest budynek mieszkalny parterowy o konstrukcji drewnianej pokryty dachem dwuspadowym. W stosunku do budynku zostały wydane trzy decyzje które zostały przez organ II instancji i sąd uchylone, sprawa trafiła do ponownego rozpatrzenia. Budynek mieszkalny był budowany około roku 1920 w całości o konstrukcji drewnianej, ściany zewnętrzne konstrukcyjne bale drewniane, łączone w narożnikach na zamek, strop parterowy krokwiowo - belkowy, dach dwuspadowy drewniany pokryty blachą i dachówką cementową. Ściany wewnętrzne działowe drewniane nie powiązane w sposób trwały ze ścianami zewnętrznymi konstrukcyjnymi budynku. W jednej ze ścian która dzieli budynek na dwa pomieszczenia mieszkalne, otwór drzwiowy w tej ścianie zabity płytami, dalej znajduje się murowany trzon kuchenny z murowanym przewodem kominowym. Wymiary zewnętrzne budynku to dł. 12,90m, szer. 6,0m i wys. 6,20m, w budynku znajduje się instalacja oświetleniowa czynna w części użytkowanej odłączona w części nieużytkowanej. Budynek obecnie znajduje się na dwóch działkach które mają różnych właścicieli. Działka nr. [...]należy do D. M., a działka nr [...] do J. A.. Granica między nieruchomościami została utworzona w wyniku podziału po ścianie wewnętrznej budynku dzieląc budynek na część mieszkalną użytkowaną przez Z. C. siostrę J. A. o wym. 5,60x6,0m, natomiast część nieużytkowana o wym. 7,30x6,0m należy do D. M.. Do niego należy również ściana działowa wraz z przewodem kominowym. Te dwie części różnią się stanem technicznym. Część zamieszkała przez Z. C. i jej niepełnosprawnego męża znajdująca się na działce 529/1 jest jeszcze w stanie technicznym umożliwiającym użytkowanie. Na dzień kontroli nie stwierdzono zagrożenia bezpośrednio zagrażającym życiu i zdrowiu, które by było widoczne, namacalne, grożące bezpośrednio zawaleniem. Sporządzona ekspertyza techniczna przez osobę uprawnioną dla tej części budynku mówi o konieczności zaprzestania użytkowania z uwagi na nieszczelny przewód kominowy w przestrzeni poddasza nieużytkowanego, nieprawidłowości te grożą pożarem. Widoczne spękania, zacieki. Okoliczności te nie mogą stanowić podstawy do zaprzestania użytkowania tej części budynku. Brak ściany szczytowej dla tej części budynku jest zagrożeniem zerwania dachu, ale nie jest bezpośrednim zagrożeniem życia, zdrowia. Z. C. jako użytkownik tej części wymieniła krokwie dachu wraz z pokryciem dachu na blachę. Co zapobiegło uszkodzeniom konstrukcji dachu gdyż dachówka cementowa jako pierwotne pokrycie była za ciężka. Wnętrze budynku stanowi jedno pomieszczenie oddzielone od części nieużytkowanej całą ścianą działową w której znajduje się trzon kuchenny ogrzewający pomieszczenie. Ściana działowa wraz z trzonem kuchennym i przewodem kominowym przynależy do D. M.. W tym jednym pomieszczeniu mieszka Z. C. wraz z mężem. Warunki higieniczno - sanitarne nie są zadowalające, brak wody bieżącej i kanalizacji sanitarnej, pomimo to Z. C. nie chce się gdzie indziej przeprowadzić. Część budynku na działce nr. [...]należącej do D. M.o wym. 7,30x6,00 jest nieużytkowana od 18 lat. Ta część budynku jest nierozerwalnie połączone z częścią użytkowaną. Strop belkowo - krokwiowy spróchniały popękany, ugięty, uszkodzone przez próchnicę i owady oparcie belek na ścianie. Ściany zewnętrzne potrójnie popękane z otworami po owadach w wielu miejscach z otworów wysypuje się próchnica. Końcówki belek z licznymi ubytkami. Ściany zewnętrzne jako całość nie wykazują deformacji, czy też przemieszczeń, są spróchniałe i jako całość związane między sobą tworzą jednolity prostokąt. Natomiast dach budynku dla tej części uległ całkowitemu zniszczeniu. Ciężar dachówki i opady atmosferyczne do jego zawalenia, uszkodzeniu deformacji połamanie krokiew od kiedy zaprzestano użytkowania obiektu. Zrezygnowano z jego napraw i konserwacji (.../ Zaniechanie w utrzymaniu należytego stanu technicznego budynku są głównym powodem tego co jest nieprawidłowe w jego stanie technicznym. Widać różnicę między częścią użytkowaną, a nieużytkowaną, niewielki zakres robót remontowych wykonany przez Z. C. poprawia stan techniczny budynku (...). W stanie technicznym budynku na remont jest już za późno. Trafna ocena w sporządzonej ekspertyzie technicznej i stwierdzenie że budynku nie można rozebrać po ścianie działowej, gdyż może doprowadzić do katastrofy całego budynku, nakazującej organowi wydanie nakazu zabezpieczenia części użytkowanej, wykonanie nowej ściany z przewodem kominowym i powiązanie jej ze ścianami drewnianymi budynku". Następnie decyzją nr [...] z 27 listopada 2024r. organ I instancji, działając na podstawie art. 67 ust. 1 i art. 83 P.b., nakazał D.M. rozbiórkę ściany drewnianej działowej występującej na granicy nieruchomości nr ew. [...] i nr ew. [...] w L., gm. T. dzielącej budynek mieszkalny na część użytkową i część nieużytkową, wykonanie w granicy posesji ściany murowanej gr. 24 cm zamykającej pozostałą część użytkowaną budynku z przewodem kominowym (kanał dymowy i wentylacyjny) i związanie jej poprzez kotwy stalowe ze ścianami zewnętrznymi budynku, rozbiórkę części nieużytkowanej drewnianego budynku mieszkalnego występującego na działce nr ew. [...] zaczynając od pokrycia dachowego poprzez konstrukcję drewnianą dachu, strop drewniany belkowy i ściany drewniane konstrukcyjne do miejsca ściany zamykającej część użytkowaną budynku. Rozpoczęcie robót budowlanych zgodnie z § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 30 sierpnia 2004r. w sprawie warunków i trybu postępowania w sprawach rozbiórek nieużytkowanych lub niewykończonych obiektów budowlanych organ powiatowy ustalił na dzień 30 kwietnia 2025r., a ich zakończenie z uporządkowaniem terenu na dzień 30 lipca 2025r. Odwołanie od decyzji organu I instancji złożył D. M. W uzasadnieniu wskazanej na wstępie decyzji z 30 stycznia 2025r. organ wojewódzki przytoczył treść art. 67 ust.1 P.b. oraz odwołał się do wyroków sądów administracyjnych tj. sygn. akt II SA/Kr 310/19, II OSK 415/21. Wyjaśnił, iż przeprowadzona kontrola na działkach nr ew. [...] i nr ew. [...] wykazała, że , stan techniczny części nieużytkowanej nie uległ zmianie (strop belkowo - krokwiowy popękany, spróchniały, dach uległ całkowitemu zniszczeniu, ściany zewnętrzne popękane) i tym samym powinna zostać rozebrana, zaś stan techniczny części użytkowanej umożliwia bezpieczne użytkowanie (widoczne spękania, zacieki, wymieniono krokwie dachu wraz z pokryciem dachu na blachę). PINB nie stwierdził, aby na działce nr ew. [...] istniało bezpośrednie zagrożenie życia i zdrowia ludzi. Odnosząc się do obowiązku dokonania rozbiórki nieużytkowanej części budynku mieszkalnego znajdującego się na działce nr ew. [...] w miejscowości L. [...], gm. T., organ wojewódzki odwołał się do ustaleń zawartych w decyzji nr [...], których nie kwestionował WSA w Warszawie w wyroku z 4 lipca 2024r. (VIII SA/Wa 339/24), a które potwierdziły ponowne oględziny z 12 listopada 2024r. Dalej wskazał, że w toku postępowania prowadzonego w oparciu o art. 67 P.b. na organie ciąży obowiązek ustalenia, czy właściciel lub zarządca obiektu planuje przywrócić dany obiekt do stanu technicznego zgodnego z przepisami Prawa budowlanego i czy zapewnienia te, są w danej sytuacji wiarygodne. Zauważył, iż D. M. nie stawił się na rozprawę administracyjną w dniu 15 grudnia 2023r., zaś do protokołu z oględzin z 5 grudnia 2023r. oświadczył, iż "nie jest zobowiązany do jego remontu, gdyż nie jest on nam potrzebny do zamieszkania i użytkowania. Uważam, że budynek jest w 90% nieprzydatny do użytkowania i nadający się tylko do rozbiórki". W kwestii dotyczącej części użytkowanej budynku usytuowanego na działce nr ew. [...], MWINB nie podzielił stanowiska skarżącego, jakoby ta część budynku winna również zostać rozebrana. Wskazał, iż budynek jest użytkowany, zaś z ustaleń kontrolnych przeprowadzonych w dniu 12 listopada 2024r. nie wynika, aby stan techniczny uniemożliwiał jego użytkowanie, istniało bezpośrednie zagrożenie zawalenia się, czy istniało bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska. Z akt sprawy wynika, że właściciel działki nr ew. [...] podejmował działania mające na celu utrzymanie (w miarę możliwości) obiektu budowlanego zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2 P.b (m in. wymiana poszycia dachowego). Przypomniał, że nakazanie rozbiórki na podstawie art. 67 ust. 1 P.b. dotyczy nieużytkowanych albo niewykończonych obiektów, które nie nadają się do remontu, odbudowy lub wykończenia, zaś w omawianej sprawie taka sytuacja nie zachodzi (co potwierdzają zapisy protokołu oględzin z dnia 12.11.2024r.). Wobec czego uznał, że co do tej części obiektu nie zachodzi konieczność zastosowania art. 67 ust. 1 P.b. W dalszej części uzasadnienia, organ odwoławczy odniósł się do ekspertyzy technicznej sporządzona przez inż. Tomasza Wolaka z września 2021 r. (która według wskazań w wyroku WSA w Warszawie stanowi istotny dowód w sprawie i co do której organ powiatowy był zobligowany odnieść się i dokonać jej oceny), dotyczącej bezpiecznej rozbiórki części nieużytkowanej budynku usytuowanego na działce nr ew. [...]. MWINB uznał, iż, mając na względzie treść wyroku sądu, zapisy ww. ekspertyzy oraz ustalenia z czynności kontrolnych z 12 listopada 2024r., organ I instancji prawidłowo, oprócz obowiązku rozbiórki nieużytkowanej części drewnianego budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr ew. [...], nałożył również obowiązek rozbiórki ściany drewnianej działowej występującej na granicy nieruchomości nr ew. [...] i nr ew. [...] w L., gm. T. dzielącej budynek mieszkalny na część użytkową i część nieużytkową oraz wykonanie w granicy posesji ściany murowanej gr. 24 cm zamykającej pozostałą część użytkowaną budynku z przewodem kominowym (kanał dymowy i wentylacyjny) i związanie jej poprzez kotwy stalowe ze ścianami zewnętrznymi budynku. MWINB w pełni podzielił stanowisko organu powiatowego zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia: "Dlatego za właściwe i pożądane staje się wymurowanie nowej ściany z przewodem kominowym w miejscu rozebranej ściany oddzielenia przed rozcięciem ścian konstrukcyjnych i zakotwienie jej w nowopowstałej. Takie rozwiązanie przyczyni się do wyeliminowania nieprawidłowości w stanie technicznym ściany i istniejącego przewodu kominowego oraz umożliwi rozebranie części nieużytkowej budynku". Zauważył, iż jakkolwiek przepis art. 67 ust. 1 P.b. obejmuje swoją dyspozycję wyłącznie możliwość orzeczenia rozbiórki, tak w realiach niniejszej sprawy w ramach koniecznych robót rozbiórkowych dotyczących części nieużytkowanej usytuowanej na działce nr ew. [...] konieczne jest wykonanie nowej ściany (docelowo stanowiącej ścianę zewnętrzną części użytkowanej usytuowanej na działce nr ew. [...]). Uznał zatem, że w tej części decyzja Nr [...] nie narusza art. 67 ust.1 P.b. Wątpliwości organu odwoławczego nie budził także adresat nałożonego obowiązku. Wskazał, że skoro D. M. nie podejmował działań mających na celu utrzymywanie usytuowanej na działce nr ew. [...] i obecnie nieużytkowanej części obiektu budowlanego w należytym stanie technicznym i estetycznym, to tym samym został właściwie określony jako zobowiązany do dokonania rozbiórki części budynku nieużytkowanego wraz z nakazem wykonania ściany docelowo "zamykającej" część użytkowaną budynku mieszkalnego usytuowaną na działce nr ew. [...]. Powyższe pozostaje także spójne z treścią wyroku WSA w Warszawie (VIII SA/Wa 339/24). Jednocześnie wskazał, że kwestie związane z kosztami wykonania robót budowlanych pozostają poza zainteresowaniem organów nadzoru budowlanego. Odnosząc się do zarzutów odwołania, MWINB nie zgodził się ze skarżącym jakoby koniecznym byłoby uzyskanie opinii biegłego z zakresu budownictwa, podnosząc, że w inspektoratach nadzoru budowlanego na stanowiskach inspektorów zatrudnione są osoby posiadające odpowiednie uprawnienia i wiedzę techniczną, zatem w oparciu o własną wiedzę i przedłożoną ekspertyzę techniczną z września 2021 r., organ I instancji mógł samodzielnie określić zakres obowiązków. Ponadto stwierdził, iż brak jest podstaw nakazania opróżnienia części budynku usytuowanego na działce nr ew. [...] w oparciu o art. 68 P.b., bowiem z powyższego przepisu wynika, że przesłanką wydania nakazu opróżnienia całości/części obiektu z użytkowania jest bezpośrednie zagrożenie zawalenia się budynku, w którym przebywają ludzie, czego podczas kontroli z dnia 12 listopada 2024r. nie stwierdzono. Skargę na ww. decyzję organu odwoławczego złożył D. M., wnosząc o uchylenie wydanych w sprawie decyzji z 30 stycznia 2025r., jak i z 27 listopada 2024r. Autor skargi zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie następujący przepisów prawa tj.: 1) art. 7, 8, 9, art. 75, art. 77 §1, art. 80 i art. 107 §3 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego niniejszej sprawy, niewykonanie wskazań zawartych w uzasadnieniu wyroku z dnia 4 lipca 2024r., (VIII SA/Wa 334/24), błędne ustalenie, że na gruncie niniejszej sprawy możliwa jest rozbiórka ściany drewnianej działowej występującej na granicy nieruchomości [...] i [...] w L. gm. T. dzielącej budynek mieszkalny na część użytkową i część nieużytkową w sposób bezpieczny bez naruszenia konstrukcji części użytkowej budynku; na gruncie niniejszej sprawy nie występuje bezpośrednie zagrożenie zawalenia się budynku w części użytkowanej, co pozostaje w sprzeczności z opiniami technicznymi znajdującymi się w aktach sprawy; z uwagi na fakt, że ściana działowa zamykająca w całości budynek znajduje się na działce nr [...] za zasadne należy uznać nałożenie na D. M. obowiązku rozbiórki ściany działowej drewnianej i wykonanie w granicy posesji ściany działowej murowanej gr 24 cm zamykającej pozostałą część użytkowaną budynku z przewodem kominowym (kanał dymowy i wentylacyjny) i związanie jej poprzez kotwy stalowe ze ścianami zewnętrznymi budynku; zaniechanie określenia w wydanej decyzji kto ma ponosić koszty rozbiórki ściany działowej drewnianej i wykonania w granicy posesji nowej ściany murowanej z przewodem kominowym i z jakich przyczyn; 2) art. 28 kpa poprzez zaniechanie wezwania w charakterze strony J. A. - właściciela działki nr [...], z uwagi na przysługujący mu interes prawny do udziału w postępowaniu; 3) art. 67 ust. 1 i art. 83 P.b. poprzez błędną wykładnię wskazanych przepisów i bezpodstawne zobowiązanie D. M. do rozbiórki ściany drewnianej działowej występującej na granicy nieruchomości [...] i [...] w L. gm. T. dzielącej budynek mieszkalny na część użytkową i część nieużytkową oraz do wykonania w granicy posesji ściany murowanej gr. 24 cm zamykającej pozostałą część użytkowaną z przewodem kominowym (kanał dymowy i wentylacyjny) i związanie jej poprzez kotwy stalowe ze ścianami zewnętrznymi budynku, a następnie do rozebrania części nieużytkowanej drewnianego budynku mieszkalnego występującego na działce nr [...] zaczynając od pokrycia dachowego poprzez konstrukcje drewnianą dachu, strop drewniany belkowy i ściany drewniane konstrukcyjne do miejsca ściany zamykającej część użytkowaną budynku z obowiązkiem rozpoczęciu robót budowlanych na dzień 30 kwietnia 2025 r., oraz ich zakończenia z uporządkowaniem terenu na dzień 30 lipca 2025 r. w sytuacji gdy zaskarżona decyzji jest bezprawna, niewykonalna w dniu jej wydania, a jej niewykonalność ma charakter trwały, nadto jej wykonanie spowodowałoby zagrożenie dla życia i zdrowia, innych osób zamieszkujących na działce [...] oraz znaczną szkodę majątkową dla skarżącego. Skarżący wniósł o dopuszczenie dowodu z dokumentów, tj. – postanowienia Sądu Rejonowego w Z. z dnia 3 czerwca2022 r., sygn. akt [...] - na okoliczność wykazania faktu, D. M. stał się właścicielem działki [...] od daty uprawomocnienia przedmiotowego postanowienia; – postanowienia Sądu Rejonowego w Z. z dnia 25 kwietnia 2019 r., sygn. akt [...]- na okoliczność ustalenia, że do rozgraniczenia działek [...] i [...] doszło od daty uprawomocnienia się przedmiotowego postanowienia (od tej daty J. A. - właściciel działki [...] posiadał wiedzę o konieczności wydzielenia konstrukcyjnego części użytkowanej budynku mieszkalnego). W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas zaprezentowane stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, a wyłącznym jej kryterium jest legalność czyli zgodność z prawem, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( tekst jednolity Dz. U. z 2022 r. poz. 2492). W ramach tej kontroli sąd bierze pod uwagę naruszenia prawa i przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2024 r. poz. 935) - zwanej dalej w skrócie: p.p.s.a. Z istoty kontroli legalności wynika, że zgodność z prawem zaskarżonej decyzji lub postanowienia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego aktu. W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Zgodnie z art. 151 p.p.s.a., w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części Sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. Badając legalność zaskarżonej decyzji w granicach wyżej przedstawionych Sąd stwierdził, że skarga okazała się zasadna. Stosownie do art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Natomiast art. 171 p.p.s.a. definiuje powagę rzeczy osądzonej w ten sposób, że wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej tylko, co do tego, co w związku ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia. W niniejszej sprawie, w toku postępowania prowadzonego przez organy nadzoru budowlanego, decyzje wydane przez organy były już przedmiotem kontroli sądowej Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dn. 04.07.2024 r. sygn. akt VIII SA/Wa 339/24, po rozpoznaniu skargi D. M.na decyzję M. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 13 lutego 2024 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki części budynku 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z dnia 22 grudnia 2023 r. nr [...] wyrok ten stał się prawomocny). W uzasadnieniu ww. orzeczenia, Sąd wskazał, że Organ rozpoznając przedmiotową sprawę zasadniczo nie odniósł się do kwestii możliwości bezpiecznej rozbiórki budynku na działce [...]i bezpiecznej eksploatacji obiektu na działce nr [...]. W wytycznych kierunkowych co do prawidłowego przeprowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy, Sąd podniósł, że "Organ ponownie rozpoznając sprawę winien rozpoznać w jednym postępowaniu sprawę w zakresie rozbiórki nieużytkowanej części budynku mieszkalnego, jak i doprowadzenia do odpowiedniego stanu technicznego części budynku na działce nr [...]. Spowodowane jest to faktem, że budynek znajdujący się na dwóch działkach nr [...] i nr [...] stanowi konstrukcyjnie i funkcjonalnie jedną całość." Ponadto Sąd wytknął organom nadzoru budowlanego i nakazał wyjaśnienie niekonsekwencji w działaniach procesowych w przebiegu postępowania nadzoru budowlanego. Postanowieniem z dnia 8 czerwca 2021 roku zostało wszczęte postępowanie w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego budynku mieszkalnego na działce nr [...]. Jednocześnie postanowieniem z dnia 4 października 2021 roku nałożono w tym postępowaniu obowiązek na właściciela działki sąsiedniej nr [...] J. A. dostarczenia ekspertyzy budowalnej co do stanu technicznego znajdującego się tam budynku. Tak do końca z akt nie wynika czy postępowanie odnośnie części budynku na działce nr [...] zostało wszczęte i jaki jest jego zakres. W sytuacji gdy organ uznawał za niezbędne zbadanie stanu technicznego budynku na działce nr [...] i taka opinia została złożona to winna być oceniona przez organ. Organ ustalił, że stan techniczny budynku na tej działce jest jako dostateczny, co nie do końca pokrywa się z opinią techniczną znajdująca się aktach sprawy. W rezultacie kontunuowania postępowania w przedmiotowej sprawie, organy nadzoru budowlanego wydały decyzję PINB w Z. z dn. 27 listopada 2024 r. oraz MWINB z dn. 30 stycznia 2025 r., które są przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie w związku ze skargą D. .M. Sąd w przebiegu kontroli sądowej ww. decyzji przede wszystkim stwierdza, że organy nadzoru budowlanego nie wykonały w sposób prawidłowy i w pełnym zakresie wytycznych Sądu zawartych ww. prawomocnym wyroku tut. Sądu z dn. 4 lipca 2024 r. sygn.. akt VIII SA/Wa 339/24, co stanowi naruszenie przepisu art. 153 p.p.s.a w sposób, który miał wypływ na wynik sprawy. W kontynuowanym postępowaniu nadzoru budowlanego, realizując wytyczne zawarte w treści uzasadnienia ww. orzeczenia sądowego z dn. 4 lipca 2025r. sygn.. akt VIII SA/Wa 339/24, organy zawiadomiły J. A. właściciela części budynku położonej na działce nr ew. [...] że jest stroną postępowania ( czynność formalna) oraz dokonały wizji lokalnej obiektu w dn. 12 listopada 2024 r. W rezultacie wykonania ww. czynności organy nadzoru budowlanego skonstatowały, że oprócz obowiązku rozbiórki nieużytkowanej części drewnianego budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr ew. [...], należy nałożyć również obowiązek rozbiórki ściany drewnianej działowej występującej na granicy nieruchomości nr ew. [...] i nr ew. [...] w L., gm. T. dzielącej budynek mieszkalny na część użytkową i część nieużytkową oraz wykonanie w granicy posesji ściany murowanej gr. 24 cm zamykającej pozostałą część użytkowaną budynku z przewodem kominowym (kanał dymowy i wentylacyjny) i związanie jej poprzez kotwy stalowe ze ścianami zewnętrznymi budynku. Powyższe czynności powinien wykonać D. M., bo skoro D. M. nie podejmował działań mających na celu utrzymywanie usytuowanej na działce nr ew. [...] i obecnie nie użytkowanej części obiektu budowlanego w należytym stanie technicznym i estetycznym, to tym samym został właściwie określony jako zobowiązany do dokonania rozbiórki części budynku nieużytkowanego wraz z nakazem wykonania ściany docelowo "zamykającej" część użytkowaną budynku mieszkalnego usytuowaną na działce nr ew. [...]. Ponadto kwestie związane z kosztami wykonania robót budowlanych pozostają poza zainteresowaniem organów nadzoru budowlanego. Jednocześnie MWINB stwierdził, że nie sposób zgodzić się ze skarżącym, jakoby koniecznym byłoby uzyskanie opinii biegłego z zakresu budownictwa "który powinien wypowiedzieć się przy obecnym stanie technicznym budynku możliwe jest rozebranie ściany działowej drewnianej i wykonanie nowej, czy nie spowoduje to stanu zagrożenia dla bezpieczeństwa mieszkających tam ludzi lub zagrożenia zawalenia się całego budynku". W tym miejscu wskazać należy, iż w inspektoratach nadzoru budowlanego na stanowiskach inspektorów zatrudnione są osoby posiadające odpowiednie uprawnienia i wiedzę techniczną, zatem w oparciu o własną wiedzę i przedłożoną ekspertyzę techniczną z września 2021 r., organ I instancji mógł samodzielnie określić zakres obowiązków. Z powyższym stanowiskiem Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę nie zgadza się. Przede wszystkim należy stwierdzić, że ocena organów nadzoru budowlanego w sprawie co do stanu technicznego budynku będącego przedmiotem postępowania i sposobu przeprowadzenia rozbiórki nieużytkowanej jego części oraz zabezpieczenia części użytkowanej jest sprzeczna z ekspertyzami technicznymi uzyskami dotychczas w toku postępowania. Ekspertyza techniczna inż. F. O. z kwietnia 2022 r. stwierdza, że budynek w części użytkowanej przez Z. C. nie nadaje się do dalszego bezpiecznego użytkowania ( akta admin. Sprawy) Ekspertyza techniczna inż. T. W. z września 2021 r. stwierdza, że rozbiórka części nieużytkowanej budynku i rozcięcie ścian zewnętrznych budynku w miejscu występowania ściany oddzielenia bez zabezpieczenia pozostających ścian wiąże się z możliwością powstania katastrofy budowlanej o której jest mowa w opracowaniu technicznym. Dlatego za właściwe i pożądane staje się wymurowanie nowej ściany z przewodem kominowym w miejscu rozebranej ściany oddzielenia przed rozcięciem ścian konstrukcyjnych i zakotwienie jej w nowopowstałej. Ponadto dla części użytkowanej sporządzone opracowanie techniczne również wskazuje na to, że nie powinna być ona użytkowana ze względu na stan techniczny przewodu kominowego w przestrzeni poddasza nieużytkowanego, który jest popękany, nieszczelny z wykwitami i zaciekami. Stan techniczny tego elementu jest nieodpowiedni i stanowi zagrożenie pożarowe. Również wiele do życzenia pozostawia ściana działowa z trzonem kuchennym i przewodem kominowym, która nie jest stabilna konstrukcyjnie. Trzon kuchenny z przewodem kominowym w tym miejscu również wymagają napraw, przemurowań i zapewnienia szczelności. Część użytkowana budynku nie posiada instalacji wodociągowej i kanalizacyjnej, brak podłóg i wentylacji, ale w trakcie oględzin przeprowadzonych w dniu 24.11.2024 r. kontrolujący potwierdzili te nieprawidłowości, ale uznali, że nie jest to stan nagłej koniczności który by wskazywał na konieczność opróżnienia budynku. Na rozprawie w dn. 29 maja 2025 r. pełnomocnik skarżącego przedłożył opinie mistrza kominiarskiego z dn. 25 maja 2025 r., z której wynika, że przewód kominowy w części użytkowanej przez Z. C. jest nieszczelny, stanowi zagrożenie dla życia. Z powołanych dowodów wynika, że stanowisko organów nadzoru budowlanego zawarte w zaskarżonych decyzjach jest sprzeczne z konkluzjami dotychczas pozyskanych dowodów z opinii mających charakter opinii biegłych. Powyższa sprzeczność nie może być rozstrzygnięta stanowiskiem organów nadzoru budowlanego, że pracownicy organów nadzoru budowlanego posiadają niezbędną wiedzę i doświadczenie umożliwiające samodzielne określenia zakresu obowiązków budowlanych wbrew stanowisku biegłych. Podstawą materialnoprawną decyzji podjętych w sprawie przez organy nadzoru budowlanego jest przepis art. 67 ust.1 u.p.b. Ramy prawne sądowej kontroli zaskarżonej decyzji w zakresie prawa materialnego wyznaczają zasadniczo przepisy ustawy Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania skarżonej decyzji. W myśl art. 67 ust. 1 p.b. jeżeli nieużytkowany lub niewykończony obiekt budowlany nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia, organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję nakazującą właścicielowi lub zarządcy rozbiórkę tego obiektu i uporządkowanie terenu oraz określającą terminy przystąpienia do tych robót i ich zakończenia. Zatem przesłanką wydania decyzji nakazującej rozbiórkę jest stwierdzenie przez organ nadzoru budowlanego niemożności remontu, odbudowy lub wykończenia z przyczyn technicznych, co potwierdza orzecznictwo w którym wskazuje się, że przesłankami rozbiórki niezamieszkanego i nienadającego się do remontu obiektu budowlanego są przede wszystkim okoliczności obiektywne: bardzo zły stan techniczny obiektu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 marca 2021 r., sygn. akt II OSK 415/21, LEX nr 3150410). Przy czym w orzecznictwie wskazuje się również, że zwrot "nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia", o którym mowa w art. 67 ust. 1 p.b., odnosi się nie tylko do obiektywnej niemożności przeprowadzenia remontu, odbudowy lub wykończenia, ale również do braku zamiaru właściciela doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem (por. wyrok NSA z dnia 18 kwietnia 2024 r. II OSK 1844/21; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 6 kwietnia 2023 r. II SA/Wr 751/22, wyrok NSA z dnia 8 kwietnia 2009 r. II OSK 515/08). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy wskazania wymaga, że organ swoje ustalenia co do zaistnienia podstaw do zastosowania w sprawie art. 67 ust. 1 p.b. oparł na protokole z kontroli obiektu budowlanego z dnia 1 października 2021 r., 12 listopada 2024 r., a także informacjach uzyskanych w toku rozprawy administracyjnej. Skarżący nie kwestionuje ustaleń organu zarówno w zakresie uznania przedmiotowego budynku za nieużytkowany w części stanowiącej jego własność, jak i tego, że budynek w całości nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia. Skarżący zarzuca natomiast, że sporny obiekt oceniany jako jednolita całość konstrukcyjna jest w złym stanie technicznym, a zatem decyzja o rozbiórce winna odnosić się do całości budynku łącznie z użytkowaną częścią znajdującą się na działce nr [...] stanowiącą własność J. A. a użytkowaną przez jego siostrę Z. C.. W ocenie Sądu organy nadzoru budowlanego nie wykonały w pełnym zakresie wytycznych poprzedniego wyroku sądu w niniejszej sprawie z dn. 4 lipca 2024 r. sygn.. akt VIII SA/Wa 339/24 w zakresie bezspornego udokumentowania przesłanek do rozbiórki tylko nieużytkowanej części spornego budynku z obowiązkiem wykonania robót budowlanych zmierzających do konstrukcyjnego wyodrębnienia użytkowanej części budynku położonej na działce nr [...]stanowiącej własność J. A.. Tak jak to wskazano już wyżej stanowisko organów nadzoru budowlanego w tym przedmiocie jest sprzeczne z dotychczasowymi ekspertyzami technicznymi i w ocenie Sądu jest niewiarygodne dla wybranego przez organy sposobu rozstrzygnięcia. Powyższe wymaga uzupełnienia postępowania dowodowego w sprawie o jednoznaczną opinię biegłego z zakresu budownictwa, czy w sprawie ze względu na fakt, że budynek stanowi jednolitą konstrukcję, jest możliwość dokonania rozbiórki tylko nieużytkowanej części budynku, czy też biorąc pod uwagę stan techniczny całości budynku – powinna być dokonana jego rozbiórka w całości. Organy nadzoru budowlanego doprowadzą w sprawie do uzyskania takiej opinii i podejmą stosowną decyzję biorąc pod uwagę treść stanowiska biegłego. Ponadto należy w tym miejscu jedynie informacyjnie zaznaczyć, że wydanie decyzji w trybie art. 67 ust. 1 P.b. wymaga pełnej zgody współwłaścicieli nieruchomości na rozbiórkę obiektu budowlanego. Nakaz rozbiórki ingeruje w konstytucyjnie chronione prawo własności. Zatem wykładnia przepisu art. 67 ust. 1 P.b. musi uwzględniać okoliczność, że zwrot "nie nadaje się do remontu" odnosi się nie tylko do obiektywnej niemożności przeprowadzenia remontu, ale również do braku zamiaru właściciela do doprowadzenia go do stanu zgodnego z prawem. Oznacza to, że zanim organ nadzoru budowlanego orzeknie rozbiórkę danego obiektu, powinien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, którego celem jest ustalenie czy obiekt nadaje się do remontu, w tym czy i w jaki sposób właściciel obiektu ma zamiar usunąć istniejące naruszenie prawa. W sprawie wymaga to uzyskania stanowiska J. A. co do części budynku stanowiącego jego własność. Z powyższych powodów, biorąc za podstawę art. 145 §1 pkt. 1 lit. c w związku z art. 135 i 153 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w pkt. 1 wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 220 i 205§2 p.p.s.a. – pkt. 2 wyroku.