VIII SA/Wa 237/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda /sprawozdawca/, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Marek Wroczyński, Protokolant Michał Sikorski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2008 r. sprawy ze skargi I. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zaliczki alimentacyjnej 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta P.z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. decyzją z dnia [...] lipca 2007r., znak [...], po rozpatrzeniu odwołania I.C. – dalej skarżąca, utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta P. z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] odmawiającą przyznania skarżącej zaliczki alimentacyjnej na syna G.J. Z akt sprawy wynika, że I.C. wnioskiem z dnia 28 kwietnia 2007r. zwróciła się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. o ustalenie prawa do zaliczki alimentacyjnej na syna G.J. Po przeprowadzeniu wywiadu środowiskowego Burmistrz Miasta P. decyzją z dnia [...] czerwca 2007 r., nr [...], na podstawie art. 2, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 17 ust. 1, art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych i zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. Nr 86 poz. 732 ze zm.) odmówił I.C. świadczenia w formie zaliczki alimentacyjnej na syna G.J. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że skarżąca pozostaje w związku małżeńskim, nie spełnia zatem kryteriów uznania jej za osobę samotnie wychowującą dziecko, w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych. Od powyższej decyzji skarżąca wniosła odwołanie podnosząc, że decyzja jest krzywdząca i niesprawiedliwa, bo zwalnia biologicznego ojca z obowiązku łożenia na utrzymanie syna, a zobowiązuje do tego obcą dla dziecka osobę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta P. z dnia [...]czerwca 2007 r. w sprawie odmowy przyznania zaliczki alimentacyjnej na rzecz G.j. Po rozpatrzeniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. stwierdziło, że z powołanych przez organ I instancji przepisów wynika jednoznacznie, iż skarżąca nie spełnia warunków do uznania jej za osobę samotnie wychowującą dzieci. W myśl art. 3 pkt 17 a) ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. 2006 r. Nr 139 poz. 992 ) dalej jako ustawa o świadczeniach rodzinnych, osoba samotnie wychowująca dziecko to: panna, kawaler, wdowa, wdowiec, osoba pozostająca w separacji orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu, osoba rozwiedziona, chyba, że wychowuje wspólnie co najmniej jedno dziecko z jego rodzicem. Organy administracji ustaliły, że wyrokiem z dnia 27 czerwca 2002 r. zasądzone zostały od D.J. na rzecz jego syna G.J. alimenty w kwocie 450 zł, których egzekucja stała się bezskuteczna. W tej sytuacji, skarżąca wystąpiła o przyznanie jej zaliczki alimentacyjnej. Niemniej jednak skarżąca pozostaje w związku małżeńskim z Ł.C. Na dzień wystąpienia z wnioskiem o zaliczkę alimentacyjną nie złożyła ona w sądzie wniosku o rozwód lub separację. Z takim rozstrzygnięciem nie zgodziła się skarżąca, która pismem z 3 października 2007 r. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ostateczną w administracyjnym toku instancji decyzję organu odwoławczego. Skarżąca opisała w skardze stan faktyczny sprawy i podniosła, że zaskarżona decyzja jest krzywdząca. Z uzasadnienia decyzji wnioskuje, że powinna wystąpić o rozwód lub separację, aby móc otrzymywać zaliczkę alimentacyjną. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z dnia 28 lutego 2008 r. postępowanie w niniejszej sprawie zostało zawieszone na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2000 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z uwagi na zawisłe przed Trybunałem Konstytucyjnym postępowanie prowadzone w sprawie zgodności art. 2 pkt 5 lit. a) ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej w związku z art. 17 a) ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, w zakresie w jakim pozbawia prawa do zaliczki alimentacyjnej osoby, które są wychowywane przez panny, kawalerów, wdowy, osoby pozostające w separacji orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu lub osoby rozwiedzione, wychowujące co najmniej jedno dziecko wspólnie z jego rodzicem, z art. 18, art. 32, art. 71 ust. 1 Konstytucji oraz art. 27 Konwencji o prawach dziecka przyjętej przez Zgromadzenie Narodów Zjednoczonych z dnia 20 listopada 1989 r. (Dz. U. z 1991 r., nr 120, poz. 526). Trybunał Konstytucyjny, wyrokiem z dnia 23 czerwca 2008 r. w sprawie P 18/06 orzekł, m. in., że art. 2 pkt 5 lit. a) ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej w zw. z art. 3 pkt 17a) ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim pomija prawo osób wychowywanych przez osoby, które wspólnie wychowują co najmniej jedno dziecko z jego rodzicem do zaliczki alimentacyjnej, jest niezgodny z art. 18, art. 32 ust. 1 i art. 71 ust. 1 Konstytucji RP. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego został ogłoszony w Dzienniku Ustaw z dnia 7 lipca 2008 r., Nr 119, poz. 770. Postanowieniem z dnia 10 lipca 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny podjął zawieszone postępowanie w związku z ustaniem przyczyny zawieszenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych określone między innymi przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm. – dalej p.p.s.a.) sprowadzają się do kontroli zgodności zaskarżonej decyzji z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Zgodnie z art. 134 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Taka sytuacja zaistniała w rozpatrywanej sprawie. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b), sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Uchylenie aktu następuje w wypadku stwierdzenia jednej z przesłanek wznowienia określonych w ustawie. Do przesłanek tych należy, zgodnie z art. 145 a) § 1 kpa orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją aktu normatywnego, na podstawie którego została wydana decyzja. W niniejszej sprawie podstawą prawną odmowy przyznania zaliczki alimentacyjnej dla dziecka skarżącej I.C. był przepis art. 2 pkt 5 lit. a) ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych i zaliczce alimentacyjnej w związku z art. 3 pkt 17a) ustawy o świadczeniach rodzinnych i ustalenie, że uprawniony G.J. nie jest wychowywany przez osobę samotną, gdyż skarżąca pozostaje w związku małżeńskim. Na skutek wskazanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego podstawa prawna odmowy przyznania zaliczki alimentacyjnej oparta na cytowanych przepisach odpadła. Wobec wydania przez Trybunał Konstytucyjny opisanego wyżej wyroku z dnia 23 czerwca 2008 r. zachodzi podstawa do wznowienia postępowania administracyjnego obligująca Sąd do uchylenia wydanych przez organy decyzji stosownie do cyt. art. 145 § 1 pkt 1lit. b) p.p.s.a. Skoro stwierdzono naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, to - stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. zaskarżona decyzja podlega uchyleniu. Skoro zaś to samo naruszenie prawa jest udziałem decyzji organów obu instancji, to na mocy art. 135 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchyleniu podlega także decyzja organu pierwszej instancji. Mając powyższe na uwadze, Sąd na mocy powołanych przepisów uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Uwzględnienie skargi powoduje, że sprawa zaliczki alimentacyjnej na dziecko skarżącej G.J. będzie ponownie rozpatrzona. Zatem organy administracji winny na nowo rozpoznać wniosek skarżącej o przyznanie zaliczki alimentacyjnej, poprzez ustalenie stanu faktycznego sprawy i poprzez zastosowanie przepisów prawa obowiązujących w dniu wydania decyzji, w odniesieniu do istniejącego stanu faktycznego. Ponownie rozpatrując sprawę organy administracji uwzględnią zmianę stanu prawnego, wynikającą z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 23 czerwca 2008 r. w sprawie P 18/06. Wobec powyższego, biorąc pod uwagę, że zaskarżona decyzja narusza przepisy art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych i zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. Nr 86 poz. 732 ze zm.) oraz art. 3 pkt 17 a) ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.), Sąd na podstawie w/w przepisów oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – orzekł, jak w sentencji.