VIII SA/Wa 24/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kobylski /sprawozdawca/, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak, Sędzia WSA Cezary Kosterna, Protokolant Referent Małgorzata Domagalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 maja 2012 r. sprawy ze skargi M. K. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wniesienia odwołania z uchybieniem terminu 1) oddala skargę; 2) przyznaje od Skarbu Państwa i nakazuje wypłacić ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata A. K. kwotę [...] ([...]) złotych oraz kwotę [...] ([...]) złotych stanowiącą 23% podatku VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego powołując się na art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071, określany dalej jako "kpa") oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. nr 243, poz. 1623 z późn. zm., dalej określana jako "Pb"), po rozpatrzeniu odwołania M. K. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. nr [...] z dnia [...] września 2011 r. - stwierdził, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem ustawowego terminu przewidzianego w art. 129 § 1 kpa. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podniósł, że w dniu [...] października 2011 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. zostało złożone pismo M. K. (dalej jako "strona" lub "skarżąca") z dnia [...] października 2011 r. zatytułowane "zażalenie" stanowiące w swej treści odwołanie od decyzji organu powiatowego nr [...] z dn. [...] września 2011 r. nakazującej wymienionej likwidację otworów okiennych do pomieszczenia kuchennego oraz do strychu poprzez wypełnienie materiałem budowlanym, ceramicznym lub gazobetonowym w budynku mieszkalnym zlokalizowanym na działce w S. nr 2, gm. W. Wspomniana decyzja organu I instancji została zgodnie z kpa skutecznie doręczona M. K. w dniu [...] września 2011 r. - co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, na którym widnieje podpis skarżącej. W decyzji zostało zawarte prawidłowe pouczenie o możliwości i terminie złożenia odwołania. Stosownie do treści art. 129 § 2 kpa odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia stronie. W związku z powyższym organ stwierdził, że termin do wniesienia odwołania w niniejszej sprawie upłynął w dniu [...] września 2011 r. Pomimo prawidłowego pouczenia co do środków odwoławczych, skarżąca odwołanie od decyzji organu I instancji złożyła bezpośrednio w siedzibie tego organu w dniu [...] października 2011 r. Nie ulega więc wątpliwości, że w przedmiotowej sprawie złożenie powyższego odwołania nastąpiło po upływie ustawowego terminu przewidzianego do jego wniesienia. Dalej organ odwoławczy stwierdził, że uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność zaskarżonego postanowienia zgodnie z art. 134 kpa. Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła M. K.. W treści skargi skarżąca wniosła o wstrzymanie decyzji dotyczącej zamurowania otworów okiennych. Podniosła, że budynek mieszkalny stoi od około 1978 r. i na te otwory okienne wyrażona była w tamtym czasie zgoda sąsiadów. Stwierdzając, że nie zna stosownych przepisów prawnych, ale wydaje się jej, że po tylu latach prawo nie powinno działać wstecz i związku z tym nie powinien być nakładany na nią obecnie obowiązek likwidacji otworów okiennych. Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, albo też przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W razie zaś nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a). Zgodnie natomiast z unormowaniem art. 134 p.p.s.a. sąd dokonując oceny zaskarżonego aktu rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kontrolując zaskarżone postanowienie z punktu widzenia powyższych zasad należy stwierdzić, że skarga jest niezasadna i jako taka nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy podnieść, że postępowanie odwoławcze jest regulowanym przez prawo procesowe ciągiem czynności podejmowanych przez organ odwoławczy. Ciąg czynności procesowych postępowania odwoławczego można podzielić na trzy podstawowe stadia, tj. 1) postępowanie wstępne, 2) postępowanie rozpoznawcze, 3) stadium podjęcia decyzji. Zatem w razie wniesienia odwołania z przekroczeniem terminu, organ odwoławczy obowiązany jest wszcząć postępowanie odwoławcze przez podjęcie czynności postępowania wstępnego. Formę zakończenia postępowania wstępnego jednoznacznie określa art. 134 k.p.a. W rozpatrywanej sprawie decyzja organu I instancji została skutecznie doręczona skarżącej M. K. w dniu [...] września 2011 r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, na którym widnieje podpis skarżącej. A zatem zgodnie z treścią art. 129 § 2 k.p.a. ustawowy 14–dniowy termin do wniesienia odwołania w niniejszej sprawie upłynął w dniu [...] września 2011 r. Pomimo prawidłowego pouczenia o możliwości złożenia odwołania i prawidłowego doręczenia decyzji organu I instancji skarżąca odwołanie od w/wym. decyzji złożyła bezpośrednio w siedzibie organu powiatowego w dn. [...] października 2011 r. Nie ulega więc wątpliwości, że odwołanie od decyzji I instancji zostało przez skarżącą złożone z uchybieniem ustawowo przewidzianego terminu. Skarżąca nie składała wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Kontrola Sądu w niniejszej sprawie ograniczyła się do oceny prawidłowości wydania zaskarżonego postanowienia tj. zbadania, czy faktycznie skarżąca złożyła odwołanie po terminie, o jakim mowa w art. 129 § 2 k.p.a., oceny prawidłowości doręczenia decyzji organu I instancji i ustalenia, czy organ w treści tej decyzji pouczył o terminie i sposobie złożenia odwołania, czy został złożony wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Powyższa ocena Sądu wskazuje, że organ odwoławczy nie naruszył przepisów prawa wydając zaskarżone postanowienie. Pokreślić należy, że sama skarżąca nie kwestionowała, ani daty doręczenia decyzji organu I instancji, a w treści skargi podniosła wniosek o wstrzymanie wykonania nakazanych robót budowlanych w postaci zamurowania otworów okiennych. Tego rodzaju wniosek nie mógł mieć wpływu na sposób rozstrzygnięcia skargi. Wskazać należy, że wobec złożenia odwołania po upływie terminu, organ II instancji nie miał innej legalnej możliwości, niż stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania, zgodnie z treścią przepisu art. 134 k.p.a. Jest to bezwzględnie obowiązująca norma prawna, a więc rozstrzygnięcie organu nie jest zależne od jego swobodnego uznania (por. wyrok NSA z 29 stycznia 1997 r., sygn. akt 1482/96). Natomiast rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu skutkowałoby, że decyzja organu II instancji dotknięta byłaby wadą rażącego naruszenia prawa, o jakiej mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Wobec tego, że decyzja organu pierwszej instancji zawierała prawidłowe pouczenie o terminie i sposobie złożenia odwołania, to konsekwencje prawne niedostosowania się do pouczenia organu, obciążają wyłącznie skarżącą. Mając na uwadze wszystkie wyżej omówione okoliczności uznać należy, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. W sytuacji, gdy zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem, Sąd nie jest uprawniony do oceny wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia [...] września 2011 r. Dlatego z mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.