VIII SA/Wa 240/07

WyrokWSA w Warszawie2007-05-09

Skład orzekający: Marek Wroczyński, Artur Kot, Andrzej Kuna

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił umorzenia kary pieniężnej, biorąc pod uwagę sytuację materialną dłużnika i przepisy rozporządzenia w sprawie umarzania należności pieniężnych?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organ prawidłowo ocenił sytuację materialną skarżącego i nie stwierdził zaistnienia przesłanek do umorzenia kary pieniężnej. W szczególności, nie stwierdzono, że postępowanie egzekucyjne okazałoby się nieskuteczne lub że jego koszty przewyższałyby dochodzoną należność, co było jedyną potencjalną podstawą umorzenia w okolicznościach sprawy.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o umorzenie kary pieniężnej, powołując się na trudną sytuację materialną jako rencista z dwoma synami na utrzymaniu. Organ administracji odmówił umorzenia, wskazując na posiadanie przez skarżącego samochodów, dochody z działalności gospodarczej oraz wspólne z konkubiną ponoszenie kosztów utrzymania rodziny. Po utrzymaniu w mocy tej decyzji przez organ II instancji, skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając błędy w ustaleniach faktycznych i brak analizy przepisów dotyczących umorzenia. Sąd oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński, Sędziowie Asesor WSA Artur Kot, Asesor WSA Andrzej Kuna /sprawozdawca/, Protokolant Adam Wójtowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 maja 2007 r. sprawy ze skargi H. R. na decyzję Komendanta [...] Policji z siedzibą w R. z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia kary pieniężnej oddala skargę. Pismem z dnia [...] maja 2006 roku H.R., dalej skarżący, złożył wniosek o umorzenie kary pieniężnej w wysokości [...] zł, wymierzonej na podstawie prawomocnej decyzji z dnia [...] sierpnia 2005 roku, za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. W uzasadnieniu skarżący powołał się na trudną sytuacje materialną wynikająca z faktu, że jest rencistą, ma na utrzymaniu dwóch synów, a otrzymywana renta jest praktycznie jedynym realnym dochodem. Komendant [...] Policji w L. działając na podstawie art. 6a ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji i § 5 ust. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 stycznia 2001 roku w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania, odraczania lub rozkładania na raty spłat należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów ustawy-Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 6 poz. 54), decyzją z dnia [...] maja 2006 roku nie uwzględnił wniosku skarżącego o umorzenie należności za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Organ ustalił, że skarżący zamieszkuje wspólnie z konkubiną I.P., która prowadzi samodzielnie zakład fryzjerski w L.. Działalność ta przynosi jej określone zyski. Zarówno dłużnik jak i jego konkubina wspólnie ponoszą koszty utrzymania rodziny, w skład której wchodzi ich wspólny syn K. lat [...]. Skarżący posiada samochody marki "[...]" i [...] ciężarowy oraz przyczepy do pojazdów ciężarowych. W latach 2003-2005 osiągnął dochody z działalności gospodarczej w wysokości ponad [...] zł. Konkubina natomiast posiada dwa samochody osobowe m-ki "[...]" i "[...]", które zakupiła w ciągu ostatnich trzech lat, a więc w czasie trwania ich związku i wspólnego prowadzenia gospodarstwa domowego. Ponadto skarżący jest spadkobiercą [...] posiadłości rodzinnej w L. przy ul. [...], w skład której wchodzi budynek mieszkalny, gdzie zamieszkuje jego starszy syn K. lat [...]. Zdaniem organu powyższe ustalenia świadczą, że skarżący nie spełnia przesłanek określonych w § 3 ust.1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 stycznia 2001 roku w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania, odraczania lub rozkładania na raty spłat należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów ustawy-Ordynacja podatkowa. Pismem z dnia [...] czerwca 2006 roku skarżący złożył odwołanie, zarzucając zaskarżonej decyzji rażący błąd w ustaleniach faktycznych będących podstawą jej wydania, a polegający na ustaleniu sprzecznie z rzeczywistym stanem faktycznym i w sposób zupełnie dowolny jego stanu majątkowego, oraz ustaleniu niezgodnie z prawem, wspólności majątkowej pomiędzy skarżącym a jego konkubiną, co skutkować miało odpowiedzialnością z jej majątku odrębnego. Skarżący podniósł między innymi, że jest właścicielem tylko jednego samochodu ciężarowego marki "[...]" z 1983 roku, przyczepy do tego samochodu oraz przyczep do samochodu osobowego. Jego miesięczny dochód, po odjęciu stałych miesięcznych kosztów związanych z utrzymaniem domu wynosi [...] zł, faktycznie ma na utrzymaniu dwóch synów, a konkubina nie może odpowiadać za jego długi. Decyzją z dnia [...] grudnia 2006 roku Komendant [...] Policji w R. w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z § 3 i § 9 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 czerwca 2006r. w sprawie sposobu i trybu umarzania, odraczania lub rozkładania na raty spłat należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów ustawy-Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 117, poz. 791), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał, że część argumentów zawartych w odwołaniu zasługuje na uwzględnienie, chociażby w odniesieniu do rodzaju i ilości pojazdów zarejestrowanych na dłużnika, jak również dotyczących jego stosunków majątkowych z konkubiną , to jednak nie mają one wpływu na rozstrzygnięcie organu I instancji, gdyż nie zaistniała żadna z przesłanek określonych w § 3 rozporządzenia do uwzględnienia w części lub całości wniosku o umorzenie należności. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji brak dokładnej analizy § 3 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 czerwca 2006r. w sprawie sposobu i trybu umarzania, odraczania lub rozkładania na raty spłat należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów ustawy-Ordynacja podatkowa i wniósł o uchylenie decyzji i umorzenie nałożonej kary pieniężnej. Skarżący ponownie powołał się na swoją trudną sytuację materialną i przywołał argumenty przytoczone w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko, omawiając dokładnie dyspozycje § 3 pkt 4 rozporządzenia w kontekście sytuacji materialnej skarżącego i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje; Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi zatem o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, która jest dokonywana w kontekście zgodności z prawem materialnym i procesowym, a nie według kryteriów celowościowych. Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skarga analizowana stosownie do wymienionych założeń kontroli sądowej decyzji administracyjnych podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja pierwszoinstancyjna nie naruszają prawa. Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości w działaniu organów, tak gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i prawną jego ocenę w świetle mających zastosowanie przepisów. Stosownie do § 3 ust 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 czerwca 2006r., należności pieniężne mogą być umarzane w całości lub części, w przypadku ich całkowitej nieściągalności, jeżeli zachodzi jedna z następujących przesłanek: 1) dłużnik - osoba fizyczna - zmarł, nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w roku poprzedzającym umorzenie, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" do celów naliczania odpisu na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych; 2) dłużnik - osoba prawna - został wykreślony z właściwego rejestru osób prawnych przy jednoczesnym braku majątku, z którego można by egzekwować należność, a odpowiedzialność z tytułu należności nie przechodzi z mocy prawa na osoby trzecie; 3) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 oraz art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. Nr 60, poz. 535, ze zm.); 4) zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty wyższej od kosztów dochodzenia i egzekucji tej należności lub postępowanie egzekucyjne okazało się nieskuteczne. Tak więc w przypadku skarżącego ewentualną podstawą umorzenia należności pieniężnej mógłby stanowić pkt 4 wyżej cytowanego przepisu. Sąd podzielił stanowisko organu, że dokładna analiza sytuacji majątkowej skarżącego nie pozwala przyjąć, iż zaistniały przesłanki określone w § 3 ust.1 pkt 4 omawianego rozporządzenia. Na wstępie należy podnieść, że w stosunku do skarżącego nie było prowadzone postępowanie egzekucyjne, a więc nie zaistniała przesłanka bezskuteczności egzekucji. Ponadto egzekucją może być objęte świadczenie rentowe, posiadane środki transportu oraz dochody z prowadzonej działalności gospodarczej. Zgodnie z treścią art. 2 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2002 r. Nr 110 poz. 968 ze zm.), egzekucji administracyjnej podlegają grzywny i kary pieniężne wymierzane przez organy administracji publicznej. W art. 64 § 1 ustawa określa koszty egzekucyjne. Za zajęcie świadczeń z ubezpieczenia społecznego pobiera się 4 % kwoty egzekwowanej należności, nie mniej niż 1,40 zł - (art. 64 § 1 pkt 2), zaś za zajęcie ruchomości pobiera się 6% kwoty egzekwowanej należności, nie mniej niż 6,80 zł - (art. 64 § 1 pkt 5). W omawianym przypadku koszty egzekucyjne wynosiłyby odpowiednio [...] zł i [...] zł w zależności od sposobu przeprowadzonej egzekucji, powiększone o kwotę [...] z tytułu upomnienia Reasumując, Sąd uznał, że organ zasadnie przyjął, że dochody i posiadane ruchomości znacznie przewyższają ewentualne koszty prowadzenia egzekucji, a więc nie zaistniała przesłanka, że z egzekucji nie uzyska się kwoty wyższej od kosztów dochodzenia i egzekucji przedmiotowej należności, która stanowiłaby podstawę do umorzenia należności w całości lub części. Sąd oceniając zaskarżoną decyzję nie stwierdził żadnych innych uchybień, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu. Biorąc pod uwagę, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku w oparciu o art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło