VIII SA/Wa 242/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda Sędzia WSA Cezary Kosterna Sędzia WSA Leszek Kobylski (sprawozdawca) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 12 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi K. L., I. L. na postanowienie Wojewody Mazowieckiego z dnia 24 listopada 2024 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia postanowienia w sprawie odmowy wydania kserokopii decyzji i umorzenia postępowania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Wojewody Mazowieckiego na rzecz skarżących K. L. oraz I. L. solidarnie kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z dnia 24 listopada 2023 r. nr [...] Wojewoda Mazowiecki (dalej: "organ odwoławczy", "Wojewoda"), na podstawie art. 138 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.; dalej "k.p.a."), orzekł o: uchyleniu postanowienia Prezydenta Miasta R. (dalej: "organ I instancji", "Prezydent) Nr [...] z dnia 31 maja 2022 r. w sprawie odmowy wydania kserokopii decyzji Prezydenta Miasta R. nr [...] z dnia 26 lipca 2019r. oraz Nr [...] z dnia 12 lutego 2019r. i umorzył postępowanie organu I instancji. Powyższe postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Postanowieniem z 31 maja 2022r. Prezydent, działając na podstawie art. 74 § 2 w związku z art. 73 k.p.a. odmówił Ireneuszowi L. i K. L. (dalej: wnioskodawcy, strony, skarżący), wydania kserokopii decyzji Nr [...] z dnia 26.07.2019 r. znak: [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę dla budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym (wysokość - VII kondygnacji, pow. zab. - 993,40m2 i powierzchnia użytkowa - 4793,40m 2) na działkach nr ewid. [...], [...] i części działki nr ewid. [...] wraz z integralnymi załącznikami oraz doręczenie decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu wraz z integralnymi załącznikami dla w/w inwestycji. W uzasadnieniu ww. rozstrzygnięcia organ I instancji wyjaśnił m.in., iż kwestie związane z prawem wglądu w akta sprawy, ich przeglądania, wykonywania odpisów, sporządzania z nich notatek, kopii i odpisów, uwierzytelnienia takich kopii i odpisów lub wydania uwierzytelnionych odpisów reguluje art. 73 k.p.a. który stanowi, że prawo to mają wyłącznie strony postępowania administracyjnego. Prezydent uznał, że w przypadku postępowań administracyjnych dotyczących ww. warunków zabudowy i pozwolenia na budowę na działkach nr ew. [...], [...] i części działki nr ewid. [...], (obr. [...] - [...] 1, ark, [...]) położonych w R., I. L. i K. L. nie byli ich stroną. Postanowieniem z 29 czerwca 2022r. nr [...] organ I instancji, na podstawie art. 111 § 2 uzupełnił ww. postanowienie nr [...], w ten sposób, że w treści sentencji wskazano organ, który wydał decyzję nr [...] oraz uzupełniony został nr decyzji ustalającej warunki zabudowy dla ww. inwestycji. Wojewoda Mazowiecki postanowieniem Nr [...] z dnia 5 września 2022 r. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Prezydenta Miasta R. Nr [...] z dnia 31 maja 2022 r. Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2023 r., sygn. akt: VIII SA/Wa 942/22, uchylił zaskarżone postanowienie Nr [...]. We wskazanym na wstępie postanowieniu z 24 listopada 2023r., Wojewoda, przytoczył treść art. 63 § 1, art. 73 § 1 i art. 74 § 2 k.p.a. W jego ocenie, e-mail który wnieśli wnioskodawcy w dniu 26 maja 2023 r. (winno być 26 maja 2022r. – dopisek Sądu) do Prezydenta Miasta R. w sprawie udostępnienia skanów decyzji Prezydenta Miasta R. Nr [...] z dnia 26 lipca 2019 r. znak: [...] oraz Nr [...] z dnia 12 lutego 2019 r. znak: [...], nie wszczyna postępowania. Powołał się na orzecznictwo sądów administracyjnych tj. wyrok WSA w Łodzi II SA/Łd 677/23 oraz wyrok WSA w Gdańsku z dnia 3 sierpnia 2023r. III SA/Gd 685/22 i uznał, że warunkiem skuteczności wniesienia podania - na piśmie utrwalonym w postaci elektronicznej jest jego wniesienie wyłącznie na adres do doręczeń elektronicznych lub za pośrednictwem konta w systemie teleinformatycznym organu administracji publicznej. Niezachowanie tego wymogu powoduje bezskuteczność czynności, albowiem, stosownie do art. 63 § 1 zd. 2 k.p.a., podania wniesione na adres poczty elektronicznej organu pozostawia się bez rozpoznania. W przypadku wniesienia odwołania na "zwykły" adres mailowy organu należy uznać, że organ nie ma możliwości wezwania strony do uzupełnienia braków formalnych w trybie art. 64 § 2 k.p.a. i właściwego podpisania złożonego e-maila. Stąd też stwierdził, że niewłaściwa forma wniosku obligowała organ pierwszej instancji do pozostawienia tak wniesionego podania bez rozpoznania. Przedmiotowe podanie nie zostało bowiem skutecznie wniesione. W świetle powyższego, w ocenie Wojewody, zasadnym było uchylenie postanowienia Prezydenta nr [...] i umorzenie postępowania organu I instancji. Pismem z dnia 11 marca 2024r. skarżący wnieśli na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zaskarżając je w całości i wnosząc o jego uchylenie. Skarżący zarzucili organowi odwoławczemu wydanie postanowienia z 24 listopada 2023r. na podstawie nieistniejącej podstawy prawnej tj. art. 138 § 2 pkt 2 k.p.a., a nadto z rażącym naruszeniem art. 7, art. 63 k.p.a. w związku z art. 73, art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 i art. 110 k.p.a. w związku z art. 124 k.p.a. (wskazano nieistniejącą podstawę prawną, a uzasadnienie faktyczne i prawne nie znajduje odzwierciedlenia w stanie faktycznym) z jednoczesną obrazą art. 8 k.p.a. w tym ustalenia niezgodnych ze stanem faktycznym, iż żądanie doręczenia decyzji Prezydenta Miasta R. z dnia 26.07.2019r znak: [...]. nr [...] nastąpiło w dniu 26.05.2022 r. skarżący - drogą elektroniczną na adres Urzędu Miejskiego w R. Wydział Architektury architektura(a),umradom.pl, ( co nastąpiło po bezkrytycznym przepisaniu tych niezgodnych ze stanem faktycznym ustaleń w postanowienia Prezydenta Miasta R. z dnia 31 maja 2022r nr. [...] znak: [...] (uzupełnionego co do rozstrzygnięcia postanowieniem Prezydenta Miasta R. z dnia 29.06.2022r nr. [...] znak: [...]). Skarżący zarzucili także zaniechanie wszechstronnego i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego. Ponadto, w ich ocenie, zaskarżone postanowienie pozostaje w oczywistej sprzeczności do decyzji SKO w R. z 5 lipca 2022r., w której orzeczono, iż decyzja Prezydenta Miasta R. z 26.07.2019r. stanowiła dowód postępowania prowadzonego przez Prezydenta Miasta R. znak: [...], którego stroną byli skarżący i w związku z tym dowód ten winien być skarżącym doręczony. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Sąd podziela w całości stanowisko skarżących, że wydając zaskarżone postanowienie, Wojewoda nieprawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy, co – zdaniem Sądu – w konsekwencji doprowadziło do przedwczesnego umorzenia postępowania organu I instancji. W ocenie Sądu, brak było podstaw do zastosowania art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., (pomimo błędnego wskazania w podstawie prawnej postanowienia organu II instancji art. 138 § 2 pkt 2 k.p.a. zamiast art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.) tj. uchylenia postanowienia Prezydenta Miasta R. z 31 maja 2022r. i umorzenia postępowania tego organu w całości, a tym samym zniesienia wszelkich skutków procesowych i materialnych wywołanych wnioskiem skarżących w sprawie wydania kserokopii decyzji Prezydenta Miasta R. nr [...] z dnia 26 lipca 2019r. oraz Nr [...] z dnia 12 lutego 2019r. Na wstępie należy wyjaśnić, iż zgodnie z art. 73 k.p.a., strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania (§ 1). Czynności określone w § 1 są dokonywane w lokalu organu administracji publicznej w obecności pracownika tego organu (§ 1a). Strona może żądać uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony (§ 2). Organ administracji publicznej może zapewnić stronie dokonanie czynności, o których mowa w § 1, w swoim systemie teleinformatycznym, po uwierzytelnieniu strony w sposób określony w art. 20a ust. 1 albo 2 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (§ 3). Stosownie zaś do art. 74 § 1 pkt 2 k.p.a. odmowa umożliwienia stronie przeglądania akt sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii i odpisów, uwierzytelnienia takich kopii i odpisów lub wydania uwierzytelnionych odpisów następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Należy także zauważyć, że Naczelny Sąd Administracyjny podjął w dniu 8 października 2018 r. w składzie siedmiu sędziów uchwałę o sygn. akt I OPS 1/18 (publ. CBOSA), w której stwierdził, że "W ramach udostępnienia akt stronie na podstawie art. 73 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.) mieści się sporządzenie przez organ, w sposób wynikający z jego możliwości technicznych i organizacyjnych, na wniosek strony, kopii dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy". Sąd w składzie orzekającym związany jest poglądem przedstawionym we wskazanej uchwale i pogląd ten podziela. W kontrolowanej przez Sąd sprawie, organ I instancji odmawiając wydania skarżącym kserokopii żądanych decyzji Prezydenta Miasta R. uznał, iż K. i I. L. nie byli stroną w postępowaniach administracyjnych dotyczących ustalenia warunków zabudowy i pozwolenia na budowę na działkach nr ew. [...], [...] i części działki nr ewid. [...], (obr. [...] - [...], ark, [...]) położonych w R.. Z kolei Wojewoda, wydając zaskarżone postanowienie z 24 listopada 2023r., uznał, że z uwagi na niewłaściwą formę wniosku (e-mail skierowany na "zwykły adres mailowy organu") który nie wszczął przedmiotowego postępowania, organ I instancji był zobligowany do jego pozostawienia bez rozpoznania. Dlatego też orzekł o uchyleniu postanowienia Prezydenta nr [...] i umorzeniu postępowania organu I instancji. W rozpoznawanej sprawie kluczowe dla rozstrzygnięcia sprawy znaczenie ma forma, jaką przybrał wystosowany do Prezydenta Miasta R. wniosek skarżących w sprawie doręczenia żądanych dokumentów. Jak wskazano wyżej Wojewoda uznał, iż jest to e-mail, który wnieśli skarżący w dniu 26 maja 2023 r. (winno być 26 maja 2022r. – dopisek Sądu). Tymczasem z przedstawionych Sądowi akt administracyjnych sprawy wynika, że skarżący (co również ponoszą w skardze) już we własnoręcznie podpisanym przez siebie piśmie z dnia 16 lutego 2022r. (data wpływu do organu I instancji – 18.02.2022r.) zwrócili się do Prezydenta Miasta R. o doręczenie im (jak i A. L.) wszystkich dokumentów dotyczących sprawy [...] (z wyjątkiem doręczonej mi do wiadomości decyzji z 8.10.2021r. nr [...]). Z kolei w piśmie z 23 marca 2022r. skierowanym do organu I instancji skarżący wskazali na niekompletność doręczonych, w dniu 14 marca 2022r., dokumentów, wnosząc o m.in. o doręczenie niedoręczonych dokumentów. A zatem należy uznać, iż wskazywany przez Wojewodę e-mail nie był pierwszym pismem w sprawie, tylko stanowił kolejne pismo, w którym skarżący m.in. doprecyzowali swoje żądanie, odnosząc się jednocześnie do otrzymywanej już od organu I instancji korespondencji. Brak wyjaśnienia wskazanych wyżej okoliczności, prowadzi do wniosku, że postępowanie w niniejszej sprawie dotknięte jest wadami, które musiały prowadzić do wyeliminowania postanowienia organu odwoławczego z obrotu prawnego. Wojewoda nie rozpatrzył sprawy w jej całokształcie, a ustalenia faktyczne nie spełniają wymogów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Jednocześnie Sąd zauważa, iż organ I instancji prowadził ze skarżącym – I. L.– korespondencję także w formie e-mailowej, przesyłając dokumenty z adresu e-mailowego tj. [...]@umradom.pl., na który to adres skarżący odpowiadał (m.in. 26 maja 2022r.) w tej samej formie. Wojewoda ustali zatem, czy adres ten stanowił adres do doręczeń elektronicznych w niniejszej sprawie. Rozpoznając sprawę ponownie organ prawidłowo ustali stan faktyczny sprawy i w zależności od wyniku postępowania wyjaśniającego przeprowadzonego z zachowaniem zasad postępowania dowodowego podejmie prawidłowe rozstrzygnięcie w sprawie. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634; dalej: "p.p.s.a.") orzekł jak w pkt 1 wyroku. Orzeczenie o kosztach (pkt 2 wyroku) nastąpiło na podstawie art. 200 p.p.s.a. Na zasądzoną kwotę składa się wpis w wysokości 100 zł. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 3 w związku z art. 120 p.p.s.a.