VIII SA/Wa 245/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 12 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku E. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi E. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych postanawia : - odmówić przyznania prawa pomocy- W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej E. R. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Podała, że z tytułu działalności gospodarczej uzyskuje dochód "[...]" zł, natomiast mąż otrzymuje wynagrodzenie w wysokości [...] zł. Skarżąca wyjaśniła, że wydatki związane z bieżącym utrzymaniem są na poziomie uzyskiwanych dochodów, a bywa, że je przekraczają. Dodała, że w wydatkach tych partycypuje w ¼ zamieszkujący wspólnie syn z rodziną. Pismem z dnia [...] października 2015 r. zobowiązano skarżącą do uzupełnienia wniosku. W odpowiedzi nadesłano zeznanie podatkowe skarżącej za 2014 r. z wykazanym przychodem w wysokości [...] zł (przy kosztach uzyskania przychodu [...] zł), wyciąg z rachunku bankowego za ostatnie sześć miesięcy oraz świadectwo pracy męża wskazujące na rozwiązanie umowy o pracę za porozumieniem stron (wystawione przez skarżącą jako pracodawcę). Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Stosownie natomiast do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Złożony wniosek dotyczy przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, które na obecnym etapie postępowania wynoszą [...] zł tytułem wpisu od skargi kasacyjnej. Przystępując do rozpoznania wniosku w tak określonym zakresie, wskazać należy, że zasadą jest, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a). Oznacza to, że każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do ich uiszczenia (art. 211 p.p.s.a). Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Jest to forma dofinansowania strony postępowania sądowego z budżetu państwa i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy winna wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej. Możliwość przyznania prawa pomocy uzależniona jest od oceny sytuacji materialnej wnioskodawcy wykazanej w treści wniosku tak, aby można było jednoznacznie stwierdzić, że skarżący nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy należy również mieć na uwadze, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wyjaśnienia oraz udokumentowania sytuacji majątkowej, uzasadniającej przyznanie prawa pomocy, do Sądu natomiast należy ocena przytoczonych okoliczności. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając przedmiotowy wniosek, stan faktyczny sprawy oraz sytuację majątkową i rodzinną wnioskodawcy stwierdzić należy, że w sprawie brak jest podstaw dla przyznania stronie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z załączonych do wniosku dokumentów (zeznanie podatkowe) wynika, że skarżąca prowadzi działalność gospodarczą znacznych rozmiarów osiągając milionowe przychody. Przy czym wykazana strata nie jest okolicznością mającą przesądzające znaczenie w sprawie, gdyż w obrocie gospodarczym przyjmuje się, że strata powstaje wskutek nadwyżki kosztów uzyskania nad przychodem, a to skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania i nie świadczy o braku środków finansowych. Tym samym, jeżeli strona, ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy, wykazuje w swojej działalności stratę, nie stanowi to wystarczającej przesłanki do przyznania prawa pomocy (por. postanowienia NSA z: 1 sierpnia 2013 r. sygn. akt I FZ 327/13; 22 marca 2011 r. sygn. akt II GZ 112/11; 19 listopada 2004 r. sygn. akt I FZ 436/04, dostępne na www.nsa.gov.pl). Istotne zatem jest to, że skarżąca uzyskuje przychody z działalności gospodarczej i że przychody te kształtują się na bardzo wysokim poziomie. Trudnej sytuacji finansowej nie potwierdza również analiza złożonych wyciągów z rachunków bankowych, na których jest dodatnie saldo końcowe. O zasadności wniosku nie przesądza także rozwiązanie przez skarżącą umowy o pracę z mężem zatrudnionym dotychczas w jej firmie. Reasumując uznać należy, że skarżąca nie wykazała, aby miała trudności w realizowaniu bieżących zobowiązań i by sytuacja materialna jej rodziny była faktycznie trudna, a tym samym uzasadniała przerzucenie na Skarb Państwa kosztów postępowania wywołanych wniesieniem skargi kasacyjnej. W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. postanowiono, jak w sentencji.