VIII SA/Wa 248/16
PostanowienieWSA w Warszawie2016-06-16
Skład orzekający: Monika Kramek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której jedynym dochodem jest emerytura z KRUS, a która jest zobowiązana do uiszczenia wpisów sądowych w kilku sprawach, może zostać przyznana pomoc prawna w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata)?Ratio decidendi
Osobie fizycznej, której jedynym dochodem jest emerytura z KRUS, a która jest zobowiązana do uiszczenia wpisów sądowych w kilku sprawach, co w zasadzie wyczerpuje posiadany dochód, należy przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym. Brak środków na pokrycie kosztów sądowych, bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym, stanowi przesłankę do przyznania pomocy prawnej.Stan faktyczny
W. M. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wniosek ten był związany ze skargą na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie nakazu rozbiórki ogrodzenia. Skarżący podał, że jego jedynym źródłem utrzymania jest emerytura z KRUS, nie posiada majątku poza gospodarstwem rolnym, które zostało wydzierżawione bezpłatnie. Do wniosku załączył dokumenty potwierdzające jego sytuację materialną.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu wniosku W. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi W. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki ogrodzenia postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi W. M. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.
W uzasadnieniu wniosku podał, że prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, a jedynym źródłem utrzymania jest emerytura z KRUS w wysokości [...] zł. Poza domem i nieruchomością rolną ([...] ha) nie posiada żadnego majątku.
W uzupełnieniu wniosku podał, że gospodarstwo rolne zostało wydzierżawione bezpłatnie i nie przynosi żadnych pożytków. Do pisma załączył zeznanie podatkowe za 2015 r., kserokopie faktur za energię i telefon, zarejestrowaną w ewidencji gruntów i budynków umowę dzierżawy gospodarstwa rolnego oraz decyzję Prezesa KRUS o wysokości emerytury.
Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje:
W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – dalej p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku.
Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a.).
Instytucja przyznania prawa pomocy jest zatem rozwiązaniem szczególnym i powinna być stosowana przede wszystkim wobec osób bez źródeł stałego dochodu i bez majątku tj. takich, które pozbawione są zupełnie środków do życia lub posiadają środki tak niewielkie, że nie starczają one na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych.
Mając na uwadze wyjaśnienia skarżącego stwierdzić należy, że w sprawie zachodzą przesłanki do przyznania mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z treści złożonego wniosku i załączonych dokumentów wynika, że jest on osobą samotnię gospodarującą z niewielkim dochodem, pozwalającym na zaspokojenie jedynie podstawowych potrzeb życiowych. Jednocześnie zauważyć należy, że skarżący jest zobowiązany do uiszczenia wpisów sądowych w 4 sprawach zawisłych przed tutejszym Sądem na łączną kwotę [...] zł, która w zasadzie wyczerpuje posiadany dochód. Skarżący nie byłby zatem w stanie ponieść takiego wydatku, bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym. Podobne przesłanki zachodzą w odniesieniu do wniosku w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika.
Z tych też względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło