VIII SA/Wa 250/17
PostanowienieWSA w Warszawie2017-05-17
Skład orzekający: Monika Kramek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega umorzeniu, jeśli strona skarżąca jest z mocy ustawy zwolniona z obowiązku uiszczania tych kosztów, a wniosek o ustanowienie adwokata nie został poparty przez złożenie wymaganych dokumentów potwierdzających trudną sytuację materialną?Ratio decidendi
Postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych podlega umorzeniu, ponieważ strona skarżąca jest z mocy ustawy zwolniona z obowiązku ich uiszczania, co czyni rozpoznanie wniosku zbędnym. Wniosek o ustanowienie adwokata podlega oddaleniu, gdy strona nie wykazała swojej trudnej sytuacji materialnej poprzez złożenie wymaganych dokumentów, mimo wezwania sądu.Stan faktyczny
A. J. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. dotyczącą odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej. Wnioskodawca wskazał na bezrobocie i nieznajomość prawa. Sąd wezwał stronę do złożenia dokumentów potwierdzających trudną sytuację materialną, jednak strona nie wykonała tego wezwania.Rozstrzygnięcie
1. Umorzono postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. 2. Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu wniosku A. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej postanawia : 1. umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, 2. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.
A. J. wnioskiem z dnia 27 marca 2017 r. (data wpływu do Sądu), złożonym na urzędowym formularzu, wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. w przedmiocie ustalenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej.
W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątkowym i uzyskiwanych dochodach wskazał na swoje bezrobocie i nieznajomość prawa administracyjnego.
W tym stanie sprawy stwierdzono, co następuje:
W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. – dalej: "p.p.s.a.") prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Natomiast art. 249a powołanej ustawy wskazuje, że jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. W rozpoznawanej sprawie wnioskodawca zwolniony jest z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych z mocy ustawy. Zwolnienie to wynika z art. 239 § 1 pkt 1 lit. a powołanej ustawy, zgodnie z którym, strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Rozpoznawanie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych stało się więc zbędne i postępowanie podlega umorzeniu (pkt 1), stosownie do treści art. 249a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z tej też przyczyny złożony wniosek należało potraktować jako wniosek w zakresie częściowym tj. w zakresie ustanowienia pełnomocnika. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny.
Stosownie do treści art. 252 § 1 p.p.s.a. osoba fizyczna, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy, jest zobowiązana do złożenia oświadczenia dotyczącego jej stanu majątkowego oraz podania dokładnych danych o stanie rodzinnym.
Z kolei art. 255 p.p.s.a. przewiduje, że jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej sytuacji materialnej i możliwości płatniczych, jest ona zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego i dochodów. Dopiero po otrzymaniu i zapoznaniu się z treścią takich dokumentów możliwe jest wydanie prawidłowego orzeczenia w tym zakresie.
W niniejszej sprawie ten warunek dopuszczalności przyznania prawa pomocy nie został spełniony. Skarżący mimo wezwania (pismo z 18 kwietnia 2017 r.) do złożenia w terminie siedmiu dni dokumentów źródłowych potwierdzających trudną sytuację materialną, nie wykonał wezwania.
W świetle konstrukcji instytucji prawa pomocy, opisane działanie pozostawało w dobrze pojętym interesie strony skarżącej, ponieważ udokumentowanie sytuacji materialnej uzasadniającej przyznanie prawa pomocy nie spoczywa na Sądzie, ale na podmiocie z takim wnioskiem występującym. Skoro zatem wnioskodawca nie wykazuje przesłanek określonych w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., to tym samym brak jest podstaw do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. postanowiono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło