VIII SA/Wa 251/08

PostanowienieWSA w Warszawie2008-11-28

Skład orzekający: Wojciech Mazur

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca może uzyskać prawo pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata ze względu na trudną sytuację materialną?
Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w pełnym zakresie, gdyż wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, co uzasadnia zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
Stan faktyczny
Wnioskodawca J.J. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej o umorzeniu postępowania podatkowego w sprawie ulgi w spłacie zaległości podatkowych. Wniosek dotyczył zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Skarżący wykazał trudną sytuację materialną, brak majątku, stały dochód z emerytury oraz konieczność ponoszenia wydatków na leczenie.
Rozstrzygnięcie
Przyznał J.J. prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata oraz zwrócił się do Okręgowej Rady Adwokackiej o wyznaczenie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Wojciech Mazur po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J.J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J.J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania podatkowego w sprawie udzielenia ulgi w spłacie zaległości w podatku od spadków i darowizn postanawia : 1. przyznać J.J. prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata 2. zwrócić się do właściwej Okręgowej Rady Adwokackiej o wyznaczenie adwokata dla J.J. zam. [...], ul. [...]. Wnioskiem z dnia 29 sierpnia 2008 r. J.J. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie z jego skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. w przedmiocie umorzenia postępowania podatkowego w sprawie udzielenia ulgi w spłacie zaległości w podatku od spadków i darowizn. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 19 września 2008 r. odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy wobec niewykazania okoliczności uzasadniających wniosek. Pismem z dnia 6 października 2008 r. uzupełnionym w dniu 29 października 2008 r. skarżący wniósł prawidłowo sprzeciw od postanowienia referendarza. Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej jako p.p.s.a) wniesienie w terminie sprzeciwu od wyżej wymienionego postanowienia spowodowało, iż utraciło ono moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący wyjaśnił, że nie posiada żadnego majątku, zasobów finansowych ani przedmiotów wartościowych. Wskazał, że od 10 lat jest "w stałym i ciągłym debecie finansowym". Jako jedyny majątek wymienił dom o powierzchni [...] m². Skarżący nadesłał również wyciągi z rachunku bankowego z okresu maj – lipiec 2008 r., z którego wynika, że otrzymuje świadczenie emerytalne w wysokości [...] zł oraz, że saldo końcowe z poszczególnych miesięcy jest ujemne. W złożonym sprzeciwie oraz piśmie uzupełniającym sprzeciw wyjaśnił, że prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. Wskazał, że jest osobą starszą i schorowaną, cierpi na wiele schorzeń – [...]. Nie posiada środków pieniężnych na leczenie i zakup leków dlatego ubiega się o wsparcie finansowe z Ośrodka Pomocy Społecznej w R. Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 199 p.p.s.a, strona wnosząca do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki obowiązana jest do poniesienia kosztów postępowania. Art. 243 i nast. p.p.s.a, przewidują możliwość ubiegania się przez osobę fizyczną o przyznanie prawa pomocy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak wynika z powyższego w postępowaniu sądowoadministracyjnym podmiot wnoszący skargę do sądu musi liczyć się z koniecznością poniesienia kosztów postępowania. Udzielenie bowiem prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania strony z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe, dlatego też powinno być ono udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku. Co do zasady bowiem strona będąca osobą fizyczną powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny. W niniejszej sprawie wnioskodawca zdaniem Sądu wykazał, że znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Ze złożonego oświadczenia oraz nadesłanych wyciągów z rachunku bankowego wynika, że skarżący posiada stały dochód z tytułu emerytury w wysokości [...] zł, jednakże wobec faktu, iż prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, a przy tym ponosi wydatki na leczenie nie jest w stanie, bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym siebie, ustanowić w sprawie profesjonalnego pełnomocnika, ani też ponieść koszty postępowania, które na obecnym etapie stanowią kwotę 500 zł tytułem wpisu od skargi. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 260 powołanej ustawy postanowiono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło