VIII SA/Wa 251/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Cezary Kosterna /sprawozdawca/, Sędziowie Sędzia WSA Artur Kot, Sędzia WSA Marek Wroczyński, Protokolant Aleksandra Borkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 października 2009 r. sprawy ze skargi K. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych w podatku rolnym za 2007 i 2008 rok 1) oddala skargę; 2) przyznaje od Skarbu Państwa i nakazuje wypłacić ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata Ż. Z.-S. prowadzącego Kancelarię Adwokacką w R. przy ulicy [...], kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych stanowiącą 22% podatku VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. VIII SA/Wa 251/09 Uzasadnienie Decyzją z [...] grudnia 2008 r. znak [...] Burmistrz Miasta i Gminy L. odmówił K. Z. (dalej: skarżąca) umorzenia zaległości podatkowych w podatku rolnym za rok 2007 i rok 2008 w kwocie [...] złotych podając za podstawę prawną art. 67 a §1 i art. 207 Ordynacji podatkowej. Z uzasadnienia decyzji wynika, iż skarżąca umotywowała swój wniosek o umorzenie należności podatkowych w podatku rolnym tym, że dopisano jej 1 ar gruntu bez jej woli i zgody. Z akt sprawy wynika, iż skarżąca mocą orzeczenia sądowego nabyła przez zasiedzenie własność nieruchomości o powierzchni [...] m2, co spowodowało zmianę danych w ewidencji gruntów i budynków poprzez zmianę powierzchni i tym samym zmienił się wymiar podatku rolnego. Ponadto organ wskazał, iż podatek rolny za [...] ar ziemi w klasie IVb w 2007 i 2008 r. wynosił jedynie [...] zł, natomiast skarżąca nie uiściła w ogóle podatku nawet od niespornej powierzchni nieruchomości. W związku z powyższym organ podatkowy nie dopatrzył się wystąpienia przesłanek określonych w art. 67a §1 Ordynacji podatkowej uprawniających do umorzenia należności podatkowych ("ważny interes podatnika" lub "interes publiczny"). Pismem z [...] grudnia 2008 r. skarżąca wniosła odwołanie od powyższej decyzji powtarzając argumenty zawarte we wniosku o umorzenie należności podatkowej. Dodatkowo wskazała, że to Burmistrz powinien udowodnić, że ona posiada nieruchomość o powierzchni [...] ha nabytą rzekomo na mocy orzeczenia o stwierdzeniu nabycia spadku, bo ona nic o spadku nie wie. Decyzją z [...] marca 2009 r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ poza powtórzeniem argumentacji organu pierwszej instancji dodatkowo wskazał, iż skarżąca w odwołaniu od decyzji nie podała innych przyczyn umorzenia, w tym bytowych, natomiast subiektywne odczucie krzywdy i przekonanie o potrzebie umorzenia podatku nie jest "ważnym interesem podatnika", o którym stanowi przepis art. 67a §1 Ordynacji podatkowej. Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. K. Z. wniosła w dniu [...] marca 2009 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W skardze nie zgodziła się z dokonaną przez organy interpretacją pojęcia "ważny interes podatnika". Powtórzyła dotychczasową argumentację sprowadzającą się do tego, że została zmuszona orzeczeniem Sądu do otrzymania [...] ara ziemi, zaś zapłata podatku, jej zdaniem, oznaczałaby zgodę na "bezprawie". Poprosiła o nie zmuszanie jej do przyjmowania czegoś wbrew jej woli. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ocenie Sądu podlegają zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku postanowienia) zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ocena ta dokonywana jest według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej: "u.p.p.s.a."), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Przeprowadzona przez Sąd kontrola pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującego w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy odmawiającego skarżącej umorzenia zaległości podatkowych w podatku rolnym za rok 2007 i 2008 doprowadziła Sąd do przekonania, że decyzja ta nie narusza przepisów prawa materialnego, w stopniu dającym podstawę do jej uchylenia, jak również przepisów proceduralnych w stopniu mającym istotny wpływ na wynik przedmiotowej sprawy. Sąd nie dopatrzył się także innych uchybień powodujących obowiązek wycofania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. Podstawą prawną rozstrzygnięcia w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowych jest art. 67a §1 Ordynacji podatkowej (t.j. Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.). Stosownie do treści tego przepisu organ podatkowy, na wniosek podatnika, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może m.in. umorzyć w całości lub części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Instytucja umorzenia zaległości podatkowej w trybie decyzji organu podatkowego w indywidualnej sprawie zbudowana jest przy zastosowaniu uznania administracyjnego. W świetle ukształtowanej w doktrynie i zaakceptowanej w orzecznictwie NSA koncepcji interpretacyjnej przepisów podatkowych zbudowanych na zasadzie uznania administracyjnego, zawierających w swojej treści kierunkowe dyrektywy wyboru (w tym przypadku: ważny interes podatnika oraz interes publiczny), stwierdzenie, że w sprawie występują okoliczności odpowiadające takiej lub innej kierunkowej dyrektywie wyboru, może, lecz nie musi prowadzić do rozstrzygnięcia pozytywnego dla wnioskodawcy. Ustawodawca pozostawił organom swobodę w podejmowaniu rozstrzygnięcia, pod warunkiem jednak, że w toku postępowania dokonają szczegółowej analizy prowadzonej sprawy pod kątem wskazanych w przepisie dyrektyw wyboru oraz prowadzenia postępowania zgodnie z art. 120 Ordynacji podatkowej, a więc na podstawie obowiązujących przepisów prawa. Dlatego też sądowa kontrola legalności decyzji wydanych w ramach uznania administracyjnego sprowadza się do zbadania, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem podatkowym, tzn. czy organ podatkowy prawidłowo zebrał materiał dowodowy, rozważył wszelkie okoliczności mogące mieć wpływ na wybór możliwości rozstrzygnięcia w zakresie udzielenia bądź odmowy udzielenia ulgi a swoje spostrzeżenia prawidłowo zakomunikował stronie w uzasadnieniu wydanej decyzji. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o prawidłowe ustalenie stanu faktycznego i na podstawie kompletnego materiału dowodowego. Organy podatkowe działały na podstawie przepisów prawa, a prowadzone postępowanie prowadzone było w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Organy wzięły pod uwagę stan majątkowy Skarżącej wykazany przez nią w oświadczeniu majątkowym i na podstawie przedstawionego przez nią stanu majątkowego nie znalazły podstaw do zastosowania art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej, który to przepis zezwala na umorzenie zobowiązania podatkowego ze względu na ważny interes podatnika. Skarżąca nie wskazywała przy tym z własnej inicjatywy na okoliczności dotyczące jej sytuacji majątkowej, które mogłyby uzasadniać umorzenie jej zobowiązań na podstawie art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej. Za taką okoliczność nie może być uznane jej niezadowolenie z treści orzeczenia sądu powszechnego stwierdzającego zasiedzenie przez nią własności nieruchomości. W tej sytuacji również organ drugiej instancji nie musiał prowadzić postępowania dowodowego w celu ujawnienia dowodów, które miałyby wykazać trudna sytuację finansową Skarżącej, skoro ona w tym zakresie nie wykazywała żadnej inicjatywy dowodowej ani nawet nie wskazywała na takie okoliczności. Mając powyższe na uwadze Sąd - na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - orzekł jak w sentencji.