VIII SA/Wa 252/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Mazur, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, Sędzia WSA Artur Kot /sprawozdawca/, Protokolant Michał Sikorski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2008 r. sprawy ze skargi A. L. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przywrócenia terminu odbioru decyzji oddala skargę. 1.1. Zaskarżonym postanowieniem z [...] lutego 2008 r., po rozpatrzeniu zażalenia A.L. (dalej: "skarżący"), Dyrektor Izby Skarbowej w W. (dalej: "organ odwoławczy" lub "Dyrektor IS") utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w R. (dalej: "organ I instancji" lub "Naczelnik US") z [...] listopada 2007 r. odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie przywrócenia terminu odbioru decyzji doręczonej w trybie zastępczym. 1.2. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ odwoławczy wyjaśnił, że skarżący pismem z 22 października 2007 r. złożył wniosek o przywrócenie terminu odbioru decyzji Naczelnika US z [...] lipca 2007 r., doręczonej zgodnie z art. 150 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.). Decyzją tą organ I instancji uchylił w całości swoją decyzję ostateczną z [...] listopada 2005 r. i określił skarżącemu wysokość odsetek od nieuregulowanych w terminie płatności zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych. Zdaniem skarżącego, skoro z uwagi na jego pobyt poza miejscem zamieszkania w okresie od 27 do 31 lipca 2007 r. oraz urlop wypoczynkowy (od 1 do 31 sierpnia 2007 r.) nie mógł odebrać przesyłki listowej zawierającej decyzję, to należy przywrócić mu termin do jej odbioru. Tym bardziej, że informował Naczelnika US o swoich planach urlopowych. Skarżący podniósł, że z uwagi na charakter prowadzonej jednoosobowo działalności gospodarczej, często przebywa poza miejscem zamieszkania. Dlatego prosił pracowników US o umożliwienie mu osobistego odbierania kierowanej do niego korespondencji, po uprzednim zawiadomieniu telefonicznym. 1.3. Naczelnik US odmówił wszczęcia postępowania w sprawie przywrócenia skarżącemu terminu odbioru decyzji doręczonej w trybie zastepczym, gdyż takiej możliwości nie przewidują obowiązujące przepisy. Jako podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia wskazał przepisy art. 216 i art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej. Dodał, że skarżący informował organ o swoich planach urlopowych, ale dotyczących sierpnia 2007 r. (pismo z 18 lipca 2007 r.). Przesyłka listowa zawierająca przedmiotową decyzję z [...] lipca 2007 r. została zatem niezwłocznie skierowana do skarżącego. Po raz pierwszy była awizowana 27 lipca 2007 r., czyli przed rozpoczęciem przez skarżącego urlopu wypoczynkowego. Naczelnik US pouczył jednocześnie skarżącego o zasadach doręczania pism, a także o możliwościach wynikających z przepisów art. 162 Ordynacji podatkowej. 1.4. Pismem z 26 listopada 2007 r. skarżący wniósł zażalenie na powyższe postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie przywrócenia terminu odbioru decyzji Naczelnika US z [...] lipca 2007 r. Powtórzył zasadniczo swoją argumentację wyrażoną we wniosku inicjującym niniejsze postępowanie. Dodał, że wielokrotnie był informowany telefonicznie o kierowanej do niego korespondencji, którą odbierał osobiście. Wiedząc o jego częstych wyjazdach służbowych i planach urlopowych, zdaniem skarżącego organ I instancji nie powinien podejmować działań zmierzających do doręczenia mu decyzji za pośrednictwem urzędu pocztowego. 1.5. Utrzymując w mocy postanowienie Naczelnika US z [...] listopada 2007 r., organ odwoławczy stwierdził, że przesyłka listowa zawierająca decyzję z [...] lipca 2007 r. została doręczona skarżącemu w sposób prawidłowy. Zgodnie z art. 150 Ordynacji podatkowej. Skoro nie można przywrócić terminu do odbioru decyzji, a skarżący nie złożył wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, to należało wydać postanowienie w trybie art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej. 2. Z takim rozstrzygnięciem nie zgodził się skarżący. Pismem z 20 marca 2008 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ostateczne w administracyjnym toku instancji postanowienie organu odwoławczego. Postawił organom zarzuty błędnej interpretacji przepisów Ordynacji podatkowej, regulujących zasady doręczania pism. Powtórzył, że Naczelnik US powinien podjąć próbę doręczenia mu decyzji z [...] lipca 2007 r., ale po 31 sierpnia 2007 r., czyli po zakończeniu urlopu wypoczynkowego skarżącego. Dodał, że jego intencją było przywrócenie terminu do wniesienia środka zaskarżenia na decyzję, z której nie był zadowolony. Doręczenie decyzji nastąpiło jego zdaniem w sposób niezgodny z przepisami Ordynacji podatkowej. Zawiadomił bowiem Naczelnika US o swojej nieobecności w miejscu zamieszkania od 27 lipca do 31 sierpnia 2007 r. Organowi I instancji zarzucił tendencyjne działanie. 3. Odpowiadając na skargę, Dyrektor IS podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Podniósł, że skarżący nie występował o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Nie dopełnił czynności, której termin nie został dochowany (nie wniósł odwołania). Decyzja została doręczona w sposób prawidłowy, zgodnie z art. 150 Ordynacji podatkowej. Skarżący nie wskazał organowi I instancji innego adresu do doręczeń, poza adresem miejsca zamieszkania. Zawiadomił Naczelnika US o swoich planach urlopowych, ale w okresie od 1 do 31 sierpnia 2007 r., a nie od 27 lipca 2007 r. 4. W piśmie procesowym z 22 września 2008 r. skarżący podniósł, że decyzja organu I instancji z [...] lipca 2007 r. nie została mu doręczona w sposób prawidłowy, przewidziany w art. 150 Ordynacji podatkowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga nie zasługuje na uwzględnienie. 5. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się zatem do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w sposób przewidziany w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: "u.p.p.s.a."). 6.1. Zdaniem Sądu, nie wystąpiły przesłanki przewidziane w art. 145 u.p.p.s.a. do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia. Organy podatkowe trafnie przyjęły, że obowiązujące przepisy nie przewidują możliwości przywrócenia terminu do "odbioru decyzji". Organ I instancji pouczył skarżącego o możliwościach wynikających z art. 162 Ordynacji podatkowej i wynikających z tych przepisów obowiązkach. Skarżący nie skorzystał jednak z przysługujących mu uprawnień. Z treści wniosku inicjującego postępowanie podatkowe wynika wprost, że wystąpił on o przywrócenie terminu do odbioru decyzji Naczelnika US z [...] lipca 2007 r. Pomimo pouczenia, nie zmodyfikował swojego wniosku, nie wniósł odwołania i nie wyjaśnił, z jakich względów złożył swój wadliwy wniosek dopiero w październiku 2007 r., a nie w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. 6.2. Podkreślenia wymaga, że podatnik nie jest uprawniony do narzucania organowi sposobu doręczania pism procesowych odmiennego od sposobu określonego w przepisach Działu IV Ordynacji podatkowej. Dodatkowo wskazać należy, że organ I instancji nie pominął zawiadomienia skarżącego o jego planach urlopowych, ale w okresie od 1 do 31 sierpnia 2007 r. Wbrew twierdzeniom autora skargi, skarżący nie informował Naczelnika US o tym, że będzie przebywał poza miejscem zamieszkania w okresie od 27 lipca do 31 sierpnia 2007 r. Przesyłka listowa zawierająca przedmiotową decyzję została po raz pierwszy awizowana 27 lipca 2007 r. Czyli wówczas, gdy skarżący w przyjętych przez siebie warunkach prowadził działalność gospodarczą. Skoro nie wskazał organowi I instancji innego adresu do doręczeń poza miejscem swojego zamieszkania, nie upoważnił nikogo do odbioru korespondencji, to nie może skutecznie obciążać organu podatkowego odpowiedzialnością za swoje uchybienia. Dotyczące zarówno sposobu odbioru kierowanej do niego korespondencji, jak i sposobu formułowania wniosków procesowych kierowanych do organów podatkowych. 6.3. W ramach niniejszego postępowania nie należy do obowiązków Sądu dokonywanie wiążącej oceny co do prawidłowości doręczenia skarżącemu decyzji Naczelnika US z [...] lipca 2007 r. Przedmiotem oceny jest postanowienie wydane w trybie art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej, czego skarżący zdaje się nie zauważać. Skoro przesyłka listowa zawierająca decyzję z [...] lipca 2007 r. nie została skarżącemu doręczona w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej lub w inny sposób, to tym bardziej jego wniosek należało rozstrzygnąć na podstawie art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej. Argumentację skarżącego należy uznać jednocześnie za wewnętrznie sprzeczną. Pierwotnie domagał się bowiem przywrócenia terminu odbioru decyzji. Następnie, na etapie skargi, podjął próbę modyfikacji wniosku poprzez zgłoszenie żądania przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Ostatecznie zaś oświadczył (w piśmie procesowym z 22 września 2008 r.), że nie została mu doręczona skutecznie (w trybie zastępczym) decyzja organu I instancji, od której zamierza wnieść odwołanie. Nie wyjaśnił jednak, w jakim celu składał wniosek inicjujący postępowanie podatkowe w niniejszej sprawie, skoro nie została mu doręczona przedmiotowa decyzja. W tym miejscu zauważyć należy, że skarżący nie wykazał, iż przesyłka listowa zawierająca decyzję Naczelnika US nie została mu skutecznie doręczona w trybie zastępczym, tj. zgodnie z art. 150 Ordynacji podatkowej. Z powodu nieobecności skarżącego w miejscu zamieszkania, braku możliwości doręczenia przesyłki listowej innej uprawnionej osobie, decyzja nie mogła zostać doręczona w sposób określony przepisami art. 148 – 149 Ordynacji podatkowej. Przesyłka listowa zawierająca decyzję została dwukrotnie awizowana. Pierwszy raz 27 lipca 2007 r., a po raz drugi 6 sierpnia 2007 r. Czynności doręczyciela zostały przez niego potwierdzone podpisem. Na kopercie została umieszczona między innymi informacja "Adresata nie zastano. Mieszkanie zamknięte". Z treści zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki listowej wynika nadto, że w związku z zamkniętymi drzwiami mieszkania adresata, zawiadomienie o pozostawieniu pisma w urzędzie pocztowym na okres 14 dni umieszczono w jego skrzynce pocztowej. 7.1. Ponieważ autor skargi nie stawia zaskarżonemu aktowi konkretnych zarzutów, to brak jest podstaw do kontynuowania związanych z tym rozważań Sądu. W szczególności co do przesłanek leżących u podstaw wejścia w życie przepisów art. 150 Ordynacji podatkowej. Organy podatkowe nie naruszyły art. 165a § 1 tej ustawy odmawiając skarżącemu wszczęcia postępowania w sprawie "przywrócenia terminu odbioru decyzji". Bezskuteczne zaś jest przypisywanie pismu ex post domniemanej intencji (nie znajdującej potwierdzenia w treści pisma) i prowadzącej w konsekwencji do jej zmiany (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 8 grudnia 1997 r., III CKN 289/97, OSNC 1998/5/90). Szczególnie na etapie postępowania sadowego. Każdy, nawet oczywiście niezasadny wniosek podatnika, wymaga zaś formalnego rozstrzygnięcia. Jedynym możliwym do zaakceptowania rozstrzygnięciem w niniejszej prawie była odmowa wszczęcia postępowania podatkowego. 7.2. Sąd podziela w całości wyczerpującą argumentację prawną przedstawioną przez organy zarówno w zaskarżonych postanowieniach, jak i w odpowiedzi na skargę. Podkreślenia wymaga, że autor skargi mija się z prawdą twierdząc, iż skarżący zawiadomił Naczelnika US o tym, że będzie przebywał poza miejscem zamieszkania od 27 lipca do 31 sierpnia 2007 r. Z akt sprawy wynika nadto, że skarżący nie wniósł odwołania od decyzji Naczelnika US z [...] lipca 2007 r. Nawet po doręczeniu przez organ i instancji, w odpowiedzi na jego żądanie, kopii przedmiotowej decyzji (potwierdzonej za zgodność z oryginałem). Mając na uwadze powyższe, działając na podstawie art. 151 u.p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku.