VIII SA/Wa 254/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur Sędzia WSA Marek Wroczyński po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 6 sierpnia 2020 r. sprawy ze skargi T. H. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony oddala skargę. Komendant Wojewódzki Policji z siedzibą w R. (dalej jako "organ pierwszej instancji" lub "KWP") decyzją z [...] grudnia 2019 r. nr [...] działając na podstawie art. 29 ust. 6 pkt 1 i ust. 8 ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r. o ochronie osób i mienia (Dz. U. z 2018 r. poz. 2142 z późn. zm.), zwanej dalej "ustawą o ochronie osób i mienia" oraz art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096), zwanej dalej "K.p.a.", skreślił T. H. (dalej jako "strona", "odwołujący się" lub "skarżący") z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej. Z uzasadnienia decyzji KWP wynika, że skreślenie z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej nastąpiło w wyniku uzyskanych z Prokuratury Rejonowej w O. informacji, na podstawie których ustalono, że przeciwko stronie prowadzone jest postępowanie karne o popełnienie przestępstwa umyślnego określonego w art. 157 § 1 k.k., zakończone skierowaniem przeciwko skarżącemu aktu oskarżenia do Sądu Rejonowego w O.. Zgodnie zaś z art. 29 ust. 6 pkt 1 ustawy o ochronie osób i mienia, pracownika ochrony skreśla się z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej w przypadku wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego o przestępstwo umyślne. Od powyższej decyzji strona reprezentowana przez pełnomocnika – adwokata wniosła odwołanie, w którym zaskarżyła powyższe rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji w całości, domagając się zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie jej skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej, do czasu wydania prawomocnego wyroku w sprawie karnej prowadzonej przeciwko niej przez Sąd Rejonowy w O.. Wskazała, że skreślenie z powyższej listy spowoduje zarówno dla odwołującego się, jak i jego rodziny nieodwracalne negatywne skutki, gdyż pracodawca będzie zmuszony zwolnić go z pracy. Znalezienie zaś pracy w wieku strony, pozwalającej na otrzymywanie wynagrodzenia porównywalnego z aktualnym, jest niemożliwe, a posiada ona na utrzymaniu dwoje dzieci w wieku szkolnym. Komendant Główny Policji (dalej jako "KGP" lub "organ odwoławczy") decyzją z [...] lutego 2020 r. nr [...], po rozpatrzeniu ww. odwołania, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a K.p.a. oraz art. 29 ust. 6 pkt 1 ustawy o ochronie osób i mienia, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu KGP powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych wskazał, że w myśl art. 29 ust. 6 pkt 1 ustawy o ochronie osób i mienia, skutek administracyjnoprawny wywołuje już sam fakt wszczęcia, w stosunku do osoby wpisanej na listę kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej, postępowania karnego o przestępstwo umyślne. Zatem wystarczy ustalenie przez organ Policji, że stosunku do strony zostało wszczęte takie postępowanie. W takim przypadku ustawodawca bowiem przyznał bezwzględny prymat interesowi społecznemu nad słusznym interesem obywatela. Organ Policji nie ma więc prawnej możliwości wyboru rozstrzygnięcia w tym zakresie. Organ odwoławczy wyjaśnił, że w toku postępowania administracyjnego o skreślenie z listy kwalifikowanych pracowników ochrony, organy administracyjne nie ustalają winy czy też niewinności osoby wpisanej na taką listę. Fakt zaś związania skutku w postaci obligatoryjnego skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony z przesłanką samego tylko wszczęcia postępowania karnego przeciwko osobie o przestępstwo umyślne, w żaden sposób nie niweluje zasady domniemania niewinności, bowiem nie ingeruje w tę sferę, zastrzeżoną dla sądów karnych. Kwestia oceny zachowania skarżącego w postępowaniu administracyjnym nie ma przełożenia na ocenę jego winy w postępowaniu karnym. Decyzja KWP orzekająca o skreśleniu strony z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej, nie jest żadną karą czy sankcją, a konsekwencją administracyjno – prawną związaną z zaistnieniem przesłanek zawartych w art. 29 ust. 6 pkt 1 ustawy o ochronie osób i mienia. Odnośnie wniosku strony o zawieszenie postępowania administracyjnego do czasu zakończenia postępowania karnego, KGP zauważył, że K.p.a. ściśle określa przesłanki dopuszczalności zawieszenia postępowania administracyjnego, wszczętego z urzędu. W sprawie nie zaistniała jednak przesłanka z art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. dotycząca rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Samo stwierdzenie, że wynik innego postępowania może mieć, a nawet niewątpliwie będzie miał wpływ na losy sprawy administracyjnej, nie daje jeszcze podstaw do zawieszenia postępowania, jeżeli w chwili orzekania możliwe jest rozpatrzenie sprawy przez organ administracyjny i wydanie decyzji. W rozpatrywanej sprawie organ pierwszej instancji nie tylko mógł, ale wręcz był zobligowany przepisem art. 29 ust. 6 pkt 1 ustawy o ochronie osób i mienia, do wydania w przedmiotowej sprawie decyzji skreślającej stronę z listy kwalifikowanych pracowników ochrony. Organ odwoławczy wskazał nadto, że skreślenie z listy nie przekreśla możliwości zatrudnienia tej osoby jako pracownika ochrony niewykwalifikowanego, tj. w obszarze ochrony, gdzie nie występuje konieczność pracy z bronią oraz bez możliwości stosowania środków przymusu bezpośredniego. Obszar ochrony osób i mienia, gdzie ustawa wymaga zatrudnienia pracowników kwalifikowanych, jest ograniczony. Zdecydowana większość zadań ochrony mienia nie wymaga kwalifikacji, zatem strona może wykonywać zadania z zakresu, gdzie wpis na listę pracowników kwalifikowanych, nie jest konieczny. Tym samym niezasadne jest twierdzenie, że skreślenie strony z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej wiązać się będzie z utratą możliwości zarobkowania. W konkluzji organ odwoławczy stwierdził, że KWP zgromadził pełny materiał dowodowy niezbędny do rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Ocena materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym, nie jest w tej sprawie dowolna i znajduje w nim oparcie. Nie został naruszony żaden przepis prawa materialnego, ani procesowego. Dlatego też, brak jest podstaw do zmiany bądź uchylenia decyzji organu pierwszej instancji. Pismem z [...] marca 2020 r. skarżący reprezentowany przez adwokata wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. decyzję organu odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję KWP. W uzasadnieniu skargi, podtrzymał w całości swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie, dotyczące tego, że skreślenie skarżącego z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej spowoduje nieodwracalne negatywne skutki dla niego i dla jego rodziny. Zauważył, że skreślenie z przedmiotowej listy jest obligatoryjne w wypadku samego tylko przedstawienia skarżącemu zarzutów popełnienia przestępstwa, dlatego też składa wniosek o zawieszenie tego postępowania do czasu wydania prawomocnego wyroku przez Sąd Rejonowy w O. w sprawie o sygn. akt [...]. Autor skargi wskazał ponadto, że skarżący jest oskarżony o popełnienie przestępstwa z art. 157 § 1 k.k. W postępowaniu tym nie przyznał się do popełnienia zarzucanego mu przestępstwa. Materiał dowodowy nie pozwalał na przedstawienie mu tego zarzutu i oparty jest jedynie na zeznaniach jednego świadka, który w chwili zdarzenia znajdował się pod wpływem alkoholu. Przewód sądowy wykaże bezpodstawność stawianych skarżącemu zarzutów i w konsekwencji zostanie on uniewinniony od popełnienia zarzucanego mu przestępstwa. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu sprawy w trybie uproszczonym zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2). Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 29 ust. 6 pkt 1 ustawy o ochronie osób i mienia, w myśl którego pracownika ochrony skreśla się z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej, w przypadku gdy pracownik ochrony fizycznej został skazany prawomocnym wyrokiem sądu za popełnienie przestępstwa umyślnego lub wszczęto w stosunku do niego postępowanie karne o takie przestępstwo. Przepis ten został wprowadzony do ustawy o ochronie osób i mienia na mocy art. 9 pkt 12 ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o zmianie ustaw regulujących wykonywanie niektórych zawodów (Dz. U. z 2013 r., poz. 829) i zaczął obowiązywać od dnia 1 stycznia 2014 r. Zmiana ta korespondowała z ogólnymi założeniami zmian wprowadzonych ww. ustawą zmieniającą: "Zwolnienie państwa z obowiązku weryfikacji osób dopuszczonych do wykonywania zadań ochrony z wykorzystaniem środków przymusu bezpośredniego i broni palnej i przekazanie tego uprawnienia koncesjonowanym przedsiębiorcom musi iść w parze ze zwiększeniem kontroli (i nadzoru) państwa dotyczącej wykonywania działalności gospodarczej w zakresie usług ochrony osób i mienia. Ponadto wprowadzenie przepisu zatrudniania w charakterze pracowników ochrony osób nie karanych za popełnienie przestępstw umyślnych oraz obowiązek zawierania przez przedsiębiorców umów OC z jednej strony spowoduje wzrost bezpieczeństwa chronionego mienia, z drugiej zaś zapewni poszkodowanemu obywatelowi rekompensatę za nieuprawnione działania pracownika ochrony" (druk sejmowy VII.806). Należy przy tym zauważyć, że na listę kwalifikowanych pracowników ochrony, zgodnie z art. 26 ust. 3 ustawy i ochronie osób i mienia wpisuje się osobę, która nie była skazana prawomocnym wyrokiem za przestępstwo umyślne i nie toczy się przeciwko niej postępowanie karne o takie przestępstwo (pkt 5) oraz posiada nienaganną opinię wydaną przez właściwego ze względu na jej miejsce zamieszkania komendanta powiatowego (rejonowego, miejskiego) Policji, sporządzoną na podstawie aktualnie posiadanych przez Policję informacji (pkt 6). Zatem nie może być takiej interpretacji przepisów, że te same przesłanki odnoszące się do wpisu na listę kwalifikowanych pracowników ochrony oraz skreślenia z tej listy byłyby odmiennie wykładane. W świetle przedstawionych uregulowań od dnia 1 stycznia 2014 r. na właściwych komendantach wojewódzkich Policji ciąży obowiązek wydania m.in. decyzji o skreśleniu z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej, w przypadku, gdy pracownik ochrony fizycznej został skazany prawomocnym wyrokiem sądu za popełnienie przestępstwa umyślnego lub wszczęto w stosunku do niego postępowanie karne o takie przestępstwo. Z treści tego przepisu wynika, że decyzje w przedmiocie skreślenia mają charakter związany. Ponadto przepis art. 29 ust. 6 pkt 1 ustawy o ochronie osób i mienia nie stopniuje, ani nie różnicuje przesłanek skreślenia w nim określonych. Wobec tego wszczęcie postępowania karnego o przestępstwo umyślne zobowiązuje właściwego komendanta wojewódzkiego Policji do wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej. Taka też sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie. W aktach administracyjnych bowiem znajduje się pismo Zastępcy Prokuratora Rejonowego w O. z [...] października 2019 r. oraz akt oskarżenia z których to dowodów wynika, że przeciwko skarżącemu jako podejrzanemu prowadzone jest postępowanie o czyn z art. 157 § 1 k.k., tj. o przestępstwo umyślne. Podkreślić należy, że przepis art. 29 ust. 6 pkt 1 ma charakter obligatoryjny, a zatem organy Policji mają obowiązek skreślenia danej osoby z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej w każdym przypadku ujawnienia, że osoba ta należy do grupy osób wymienionych we wskazanej regulacji ustawowej. Ustawodawca nie przewidział możliwości, aby kwalifikowany pracownik ochrony fizycznej, wobec którego zostało wszczęte postępowanie karne za przestępstwo umyślne (a taka sytuacja miała miejsce w kontrolowanej przez Sąd sprawie) nie został skreślony z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej. Powyższy przepis nie daje organom Policji żadnej możliwości odstąpienia od wykonania jego dyspozycji w razie stwierdzenia stanu faktycznego w nim opisanego (patrz: Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z 24 października 2007 r. sygn. akt II GSK 181/07; z 24 września 2008 r., sygn. akt II GSK 358/08; z 9 lutego 2012 r. sygn. akt II GSK 1221/10 oraz z 16 kwietnia 2013 r., sygn. akt II GSK 109/12, opubl.: www. orzeczenia.nsa.gov.pl). Wyjaśnić również należy, że skoro decyzja wydana na podstawie ww. przepisu nie jest decyzją uznaniową, organ Policji nie bada sytuacji skarżącego, czy też ewentualnych skutków, jakie decyzja ta może wywołać dla skarżącego i jego rodziny. Należy zauważyć, że w przypadku sprawy administracyjnej dotyczącej kwalifikowanego pracownika ochrony, fakt prowadzenia postępowania karnego uniemożliwia dopuszczenie go do możliwości stosowania środków przymusu bezpośredniego i broni (art. 26 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 1 ustawy o ochronie osób i mienia). Skreślenie z listy nie przekreśla natomiast możliwości zatrudnienia tej osoby jako pracownika ochrony niekwalifikowanego (art. 31 tej ustawy), tj. w obszarze ochrony, gdzie nie występuje konieczność pracy z bronią oraz bez możliwości stosowania środków przymusu bezpośredniego. Jednocześnie przypomnienia wymaga, że wykonywanie zawodu kwalifikowanego pracownika ochrony fizycznej, należy do kręgu zawodów zaufania publicznego, a wiążące się z tym obowiązki polegają na podejmowaniu bezpośrednich działań w celu ochrony życia, zdrowia ludzkiego oraz mienia. Stad zarówno dostęp do tego zawodu, jak i jego wykonywanie podlegają ścisłej reglamentacji oraz nadzorowi Państwa, do którego sprawowania zostały ustawowo wyznaczone organy Policji. W niniejszej sprawie nie zaistniała przesłanka z art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. dotycząca konieczności rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zagadnieniem wstępnym w rozumieniu ww. przepisu mogą być bowiem wyłącznie kwestie (zagadnienia) prawne, które albo ujawniły się w toku postępowania i dotyczą istotnej dla sprawy przesłanki decyzji, albo z przepisów prawa materialnego wynika wprost konieczność rozstrzygnięcia danej kwestii prawnej. Zagadnieniem wstępnym nie może być wyjaśnienie okoliczności faktycznych, a taką okolicznością faktyczną jest kwestia ewentualnej odpowiedzialności karnej skarżącego za zarzucany czyn. Brak było też podstaw do zawieszenia postępowania sądowego bowiem rozstrzygnięcie niniejszej sprawy nie zależy od wyniku innego toczącego się postępowania sądowego (art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Reasumując, orzekające w sprawie organy Policji, podejmując swoje decyzje prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego (ustawy o ochronie osób i mienia) i K.p.a. Podstawa prawna rozstrzygnięcia wynika z obowiązującego prawa materialnego, sprawę rozstrzygnięto po zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego, a uzasadnienia decyzji organów obu instancji odpowiadają dyspozycji art. 107 § 3 K.p.a. W tym stanie sprawy, Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 oraz art. 119 pkt 2 p.p.s.a.