VIII SA/Wa 259/14

PostanowienieWSA w Warszawie2014-05-12

Skład orzekający: Monika Kramek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, powinien zostać uwzględniony, jeśli wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny, a jego jedynym źródłem utrzymania jest pomoc finansowa od ojca i świadczenia na dzieci w rodzinie zastępczej?
Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi, uznając, że obowiązek uiszczenia tego wpisu stanowiłby ograniczenie konstytucyjnego prawa do sądu. Wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny, biorąc pod uwagę status osób bezrobotnych, posiadanie małoletnich dzieci oraz fakt, że otrzymywane świadczenia na dzieci w rodzinie zastępczej nie stanowią dochodu rodziny. W pozostałym zakresie wniosek oddalono, uznając, że nie można przesądzać o przyszłej niezdolności do partycypowania w kosztach.
Stan faktyczny
M. B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Wnioskodawca wraz z żoną są bezrobotni, wychowują dwoje małoletnich dzieci, a ich utrzymanie opiera się na pomocy finansowej od ojca wnioskodawcy oraz świadczeniach z tytułu ustanowienia żony rodziną zastępczą. Do wniosku załączono dokumenty potwierdzające sytuację materialną i rodzinną.
Rozstrzygnięcie
1. Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi. 2. W pozostałym zakresie odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych postanawia 1. przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi 2. w pozostałym zakresie odmówić przyznania prawa pomocy W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi M. B. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wyjaśnił, że oboje z żoną są osobami bezrobotnymi i wychowują dwoje małoletnich dzieci. Rodzina zamieszkuje w domu należącym do ojca wnioskodawcy, który również wspomaga ją finansowo. Miesięcznie pomoc ta wynosi ok. [...] zł. W wyniku wezwania do uzupełnienia wniosku skarżący wyjaśnił, że jego żona została ustanowiona rodziną zastępczą dla dwóch córek swojej siostry i z tego tytułu otrzymuje środki na utrzymanie dzieci w wysokości [...] zł. Do pisma załączył zaświadczenie o posiadaniu statusu osoby bezrobotnej, wyciąg z rachunku bankowego, kserokopie faktur za wodę i energię oraz odpis postanowienia o ustanowieniu żony rodziną zastępczą. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Instytucja "prawa pomocy" stanowi odstępstwo od wynikającej z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a., zasady odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Jej celem jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy może mieć miejsce w przypadkach, kiedy spełnione zostaną przesłanki określone w art. 246 p.p.s.a. Zgodnie z § 1 pkt 2 tego artykułu Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym - gdy ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie do art. 245 § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Ciężar wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy. Ze złożonych wyjaśnień i załączonych dokumentów wynika, że zarówno skarżący jak i jego żona są osobami bezrobotnymi, mającymi na utrzymaniu dwoje małoletnich dzieci. Wprawdzie na rachunek żony skarżącego każdego miesiąca wpływa kwota [...] zł niemniej jednak środki te nie mogą być brane pod uwagę jako dochód rodziny bowiem stanowią one świadczenie wypłacane przez Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w R. na dzieci, dla których żona skarżącego jest rodziną zastępczą. Według złożonego oświadczenia w zaspakajaniu podstawowych potrzeb rodziny pomaga finansowo ojciec skarżącego i jest to według oświadczenia jedyne źródło utrzymania. Uznać zatem należy, że w aktualnej sytuacji finansowej skarżącego obowiązek uiszczenia wpisu, stanowiłby ograniczenie konstytucyjnego prawa do sądu, a tym samym kontroli zaskarżonej decyzji. W pozostałym zakresie wniosek podlegał oddaleniu bowiem trudno przesądzać i zakładać, że skarżący, który zgodnie z oświadczeniem poszukuje pracy, nie będzie w przyszłości w stanie partycypować w kosztach sądowych. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło