VIII SA/Wa 262/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Mazur /sprawozdawca/, Sędziowie Sędzia WSA Artur Kot, Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Protokolant Małgorzata Domagalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi J.K. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie opłaty legalizacyjnej oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. działając na podstawie art. 49 ust. 2, art. 59f ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tj. Dz.U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 ze zm. – powoływanej dalej jako ustawa Prawo budowlane) ustalił opłatę legalizacyjną w wysokości [...] zł z tytułu wybudowania, przez J. K. bez wymaganego przepisami prawa pozwolenia na budowę, budynku gospodarczego na działce o nr ewid. [...] położonej w J. przy ul. K. Organ zobowiązał inwestora do uiszczenia powyższej opłaty legalizacyjnej na rachunek bankowy [...] Urzędu Wojewódzkiego w W. w terminie 7 dni od doręczenia postanowienia. W motywach rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że w dacie budowy budynku gospodarczo – garażowego inwestor posiadał jedynie decyzję ustalającą sposób zagospodarowania terenu i warunki zabudowy, nie legitymował się natomiast decyzją o pozwoleniu na budowę. W zażaleniu na to postanowienie J. K. wyjaśniła, że budując przedmiotowy budynek była nieświadoma konieczności posiadania decyzji o pozwoleniu na budowę. Oświadczyła również, że nałożona na nią opłata legalizacyjna jest niewspółmierna do "popełnionego wykroczenia". Postanowieniem z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w trakcie prowadzonego postępowania, wszczętego na wniosek J. K. dotyczącego udzielenia pozwolenia na budowę budynku gospodarczego na działce nr ewid. [...] w J. przy ul. K. ustalono, że przedmiotowy budynek został zrealizowany w 2008 r. w ramach samowoli budowlanej i jego budowa została zakończona. W związku z tym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. postanowieniem z dnia [...] września 2008 r. nakazał J. K. przedłożenie zaświadczenia o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy zagospodarowania terenu oraz inwentaryzacji budowlanej z pozytywną opinią techniczną przedmiotowego budynku. Organ odwoławczy wskazał, że zobowiązana przedłożyła wymagane dokumenty. Podzielając stanowisko organu I instancji, co do zasadności wszczęcia procedury legalizacyjnej organ odwoławczy stwierdził, że postępowanie legalizacyjne zostało przeprowadzone prawidłowo, a wobec spełnienia przez inwestora nałożonych obowiązków ustalono wysokość opłaty legalizacyjnej (art. 59f oraz art. 59g ustawy Prawo budowlane). W ocenie organu odwoławczego w sprawie dokonano prawidłowej kwalifikacji stanu faktycznego, jak też właściwie wyliczono kwotę opłaty legalizacyjnej, jako iloczyn stawki opłaty (s), współczynnika kategorii obiektu (k) oraz współczynnika wielkości obiektu (w). Jednocześnie organ odwoławczy wyjaśnił, że nieuiszczenie w terminie opłaty legalizacyjnej oznacza zastosowanie przepisu art. 48 ustawy Prawo budowlane tj. wydanie nakazu rozbiórki przedmiotowego budynku gospodarczego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie J. K. nie zgodziła się ze stanowiskiem organów z uwagi na to, że inwestycję realizowała posiadając ostateczną decyzję o warunkach zabudowy, zaś decyzję o pozwoleniu na budowę spodziewała się otrzymać w ciągu siedmiu dni i traktowała jako zwykłą formalność. Jednocześnie oświadczyła, że wykonawca prac budowlanych przystąpił do nich bez jej wiedzy, a o samej budowie dowiedziała się z pisma Starostwa Powiatowego w R. z dnia [...] sierpnia 2008 r., czym była zaskoczona. Dodatkowo podniosła, że jest osobą starszą, otrzymuje niewielką emeryturę i ma na utrzymaniu niepracująca córkę oraz jej dwoje dzieci, dlatego też nie jest w stanie uiścić tak wysokiej opłaty. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. - zwanej dalej p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli sprawowanej przez Sąd jest postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji o nałożeniu na J. K. opłaty legalizacyjnej za samowolne wybudowanie budynku gospodarczego na działce nr [...] położonej w J. w wysokości [...] zł. Poza sporem w sprawie pozostaje okoliczność, że inwestor wzniósł budynek gospodarczy bez wymaganego pozwolenia na budowę tego obiektu budowlanego oraz, że prowadzenie robót budowlanych związanych z wzniesieniem obiektu nie było objęte zwolnieniem od uzyskania pozwolenia na budowę. Zauważyć należy, że w art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane ustanowiono zasadę, według której roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. W świetle treści powołanego przepisu posiadanie przez skarżącą ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu nie stanowiło podstawy do rozpoczęcia robót budowlanych bowiem decyzją tą nie przyznano inwestorowi uprawnienia do wykonywania robót budowlanych. Bez znaczenia przy tym pozostaje podnoszona przez skarżącą okoliczność jakoby wykonawca robót budowlanych przystąpił do ich wykonania bez jej wiedzy. Skoro zatem skarżąca wybudowała przedmiotowy budynek bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę należało w przedmiotowej sprawie przeprowadzić procedurę legalizacyjną określoną w art. 48 i art. 49 ustawy Prawo budowlane. Stąd też organy obu instancji prawidłowo zastosowały przepisy art. 48 i art. 49 powołanej ustawy, regulujące procedurę legalizacji obiektów budowlanych wybudowanych w warunkach samowoli budowlanej. Zgodnie z wymogiem art. 48 ust. 3 tej ustawy organ I instancji nałożył na skarżącą obowiązek przedstawienia w wyznaczonym terminie określonych dokumentów (postanowienie z dnia [...] września 2008 r.). Skarżąca w wyznaczonym terminie przedłożyła wymagane dokumenty. W konsekwencji organ przystąpił do kolejnego etapu procedury legalizacyjnej i zgodnie z art. 49 ust. 1 tejże ustawy w drodze postanowienia ustalił wysokość opłaty legalizacyjnej. Dopiero spełnienie przez inwestora wszystkich przesłanek legalizacji obiektu budowlanego wzniesionego bez wymaganego pozwolenia na budowę oraz uiszczenie w terminie opłaty legalizacyjnej zobowiązuje organ nadzoru budowlanego do wydania decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego. W przypadku nieuiszczenia w terminie opłaty legalizacyjnej organ nadzoru budowlanego wydaje natomiast decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu budowlanego, co wynika z art. 49 ust. 3 zd. 2 ustawy Prawo budowlane. Ustalona postanowieniem organu I instancji opłata legalizacyjna została prawidłowo obliczona, zgodnie z art. 49 ust. 2 w zw. z art. 59f ust. 1 - 3 powołanej ustawy. Z przepisów tych wynika, iż opłata legalizacyjna stanowi iloczyn stawki opłaty, współczynnika kategorii obiektu budowlanego i współczynnika wielkości obiektu budowlanego. W przypadku opłaty legalizacyjnej podstawowa stawka opłaty wynosi [...] zł, ponieważ stawka opłaty określona w art. 59f ust. 2 wskazanej ustawy na kwotę [...] zł, podlega zgodnie z art. 49 ust. 2 tej ustawy pięćdziesięciokrotnemu podwyższeniu. Wysokość opłaty legalizacyjnej w przedmiotowej sprawie wynosi zatem [...] zł i niewątpliwie jest to najniższa kwota możliwa do ustalenia tytułem opłaty w ramach procedury legalizacyjnej. Podkreślić również należy, iż ustalenie opłaty legalizacyjnej nie jest uzależnione od uznania organu nadzoru budowlanego. W razie zaistnienia przesłanek określonych w przepisach ustawy Prawo budowlane organ ten ma obowiązek podjęcia rozstrzygnięcia w tym zakresie. Brak jest przy tym podstawy prawnej do uzależniania przez organ nadzoru budowlanego wysokości opłaty legalizacyjnej od sytuacji materialnej inwestora obciążonego obowiązkiem jej uiszczenia. Z tych przyczyn podnoszone przez skarżącą w skardze okoliczności, co do jej sytuacji finansowej i możliwości płatniczych nie podważają powyższych wniosków i nie mogą doprowadzić do zmniejszenia wysokości kary finansowej, która nie jest pozostawiona uznaniu administracyjnemu organu. Okoliczności te nie mają znaczenia prawnego dla rozstrzygnięcia sprawy i nie wpływają na ocenę zgodności zaskarżonego aktu z prawem. W tym stanie rzeczy - mając na względzie, że zaskarżone postanowienie zostało wydane zgodnie z prawem - należało na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalić skargę.