VIII SA/Wa 264/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Leszek Kobylski po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku "[...]" sp. z o.o. z siedzibą w B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w B. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie płatności bezpośrednich postanawia: odmówić "[...]" sp. z o.o. z siedzibą w B. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi "[...]" sp. z o.o. z siedzibą w B. (dalej: "skarżąca" lub "Spółka") złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych (pismo z [...] kwietnia 2012 r.), w którym podała, że nie posiada środków na uiszczenie opłaty. Następnie, odpowiadając na wezwanie Sądu, złożyła wypełniony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy. W jego uzasadnieniu skarżąca podniosła, że utraciła płynność finansową ze względu na trwające spory z ARiMR o dopłaty. Wskazała, że bieżąca sytuacja Spółki zmieni się dopiero za kilka miesięcy po zbiorze płodów rolnych. W rubryce 6 formularza wniosku PPPr, zatytułowanej Wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych, spółka wskazała kwotę [...] zł. Natomiast wartość środków trwałych (według bilansu za ostatni rok) oszacowała na kwotę [...] zł. Oświadczyła też, iż za ostatni rok obrotowy osiągnęła stratę w wysokości [...] zł. Nadto podała, że na rachunku bankowym w [...] Bank S.A. nie posiada środków ([...]zł), natomiast na rachunku bankowym w [...] Banku S. A. zgromadzone są środki w kwocie [...] zł. Podniosła także, iż kwota [...] zł stanowi blokadę na rzecz Agencji Nieruchomości Rolnych, którą Spółka nie może dysponować. Z nadesłanych przez skarżącą (w odpowiedzi na wezwanie Sądu) dokumentów wynika, iż w roku podatkowym 2011 spółka osiągnęła dochód w kwocie [...] zł [zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) przez podatnika podatku dochodowego od osób prawnych za rok podatkowy 2011 (CIT-8)]. Według przedłożonego przez skarżącą spółkę bilansu, stan jej aktywów na [...] grudnia 2011 r. wynosił [...] zł. Z kolei sporządzany dla celów bilansowych rachunek zysków i strat (wersja porównawcza) wykazał w roku 2011 stratę w wysokości [...] zł. Natomiast według przedłożonego przez skarżącą spółkę bilansu z uwzględnieniem bufora, stan jej aktywów na marzec 2012 r. wynosił [...] zł., a stan środków pieniężnych w kasie i na rachunkach stanowiła kwota [...] zł. Skarżąca przedstawiła także historię i wyciągi z rachunków bankowych za okres od listopada 2011 r. do maja 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270; dalej: "u.p.p.s.a"), właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z art. 245 § 2 u.p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym stosownie do art. 245 § 3 u.p.p.s.a. obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. Celem instytucji prawa pomocy jest więc zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji osobom fizycznym i prawnym, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej im poniesienie kosztów z tym związanych. Instytucja ta stanowi wyjątek od generalnej zasady, zgodnie z którą strona ponosi koszty sądowe, czy też koszt wynagrodzenia jej pełnomocnika. Wskazać przy tym należy, iż przyznanie prawa pomocy powoduje, że koszty związane z postępowaniem ponosi za skarżącego Skarb Państwa. W tej sytuacji, możliwość przyznania prawa pomocy uzależniona jest od szczególnie rozważnej oceny wykazanej w treści wniosku sytuacji materialnej wnioskodawcy, tak aby jednoznacznie wynikał z niej brak środków na poniesienie kosztów postępowania. W rozpoznawanej sprawie skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, tj. w zakresie częściowym. Zgodnie z treścią art. 246 § 2 pkt 2 u.p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie częściowym może nastąpić, gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Jak wskazuje się w piśmiennictwie, strona zobowiązana jest wykazać, że nie ma adekwatnych środków na poniesienie kosztów postępowania, ale także że nie ma ich, mimo iż podjęła wszelkie niezbędne środki, aby zdobyć fundusze na pokrycie tych wydatków (J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi. Wyd. 2, Warszawa 2006, s. 504). Analizując wszystkie przedstawione wyżej okoliczności stwierdzić należy, iż Spółka nie wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania w niniejszej sprawie, do których można zaliczyć jedynie wpis od skargi w kwocie [...] zł. Spółka wykazała co prawda na koniec 2011 r. stratę w kwocie [...] zł to posiada środki trwałe o wartości [...] zł. Nadto według przedłożonego przez Spółkę bilansu z uwzględnieniem bufora, stan jej aktywów na marzec 2012 r. wynosił [...] zł. Z kolei na rachunku bankowym w [...] Banku S.A. w maju 2012 r. Spółka posiadała środki w kwocie [...] zł (co wynika z wyciągu z nr [...]/2012). Jednocześnie Sąd zauważa, iż na koniec 2011 r. Spółka posiadała środki pieniężne w kasie i na rachunkach w kwocie [...] zł (co wynika z bilansu z uwzględnieniem bufora dotyczącego 2012 r.). Powyższe oznacza, iż Spółka mogła zabezpieczyć środki niezbędne do uiszczenia kosztów sądowych w sprawie niniejszej. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 u.p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji postanowienia.