VIII SA/Wa 266/21
WyrokWSA w Warszawie2021-06-23
Skład orzekający: Leszek Kobylski, Iwona Szymanowicz-Nowak, Justyna Mazur
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy budynek letniskowy, zakwalifikowany w ewidencji gruntów i budynków jako budynek mieszkalny, powinien być opodatkowany stawką podatku od nieruchomości przewidzianą dla budynków mieszkalnych, czy też dla budynków pozostałych, jeśli właściciel nie zamieszkuje w nim na stałe, ale wykorzystuje go do celów rekreacyjnych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że kluczowym kryterium dla zakwalifikowania budynku letniskowego jako budynku mieszkalnego na gruncie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych jest jego faktyczne wykorzystanie do zaspokajania podstawowych potrzeb mieszkaniowych właściciela i osób mu bliskich, a nie tylko jego formalna klasyfikacja w ewidencji czy pozwolenie na budowę. Organy podatkowe nie rozważyły w sposób wystarczający zapisów uchwały rady gminy dotyczących stawek podatku od nieruchomości i zwolnień, co mogło prowadzić do błędnego zastosowania stawki dla budynków pozostałych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2018 dla skarżącej, która jest współwłaścicielką działki z budynkiem letniskowym. Organy podatkowe zakwalifikowały budynek jako 'budynek pozostały' i opodatkowały go wyższą stawką, argumentując, że skarżąca nie zamieszkuje w nim na stałe, a budynek służy celom rekreacyjnym. Skarżąca kwestionowała tę kwalifikację, wskazując, że zgodnie z ewidencją gruntów i budynków oraz Klasyfikacją Środków Trwałych, budynek jest budynkiem mieszkalnym.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy M. i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak, Sędzia WSA Justyna Mazur (sprawozdawca), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 czerwca 2021 r. w Radomiu sprawy ze skargi J. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego na 2018 rok 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy M. nr [...] z dnia [...] października 2020 r.; 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. na rzecz skarżącej J. C. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. (dalej także: "SKO", "Kolegium" lub "organ odwoławczy") decyzją z [...] stycznia 2021 r., na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j.: w Dz. U.
z 2020 r., poz. 1325; dalej: "Op", "Ordynacja podatkowa"), po rozpatrzeniu odwołania J. C. (dalej: "skarżąca", "strona", "podatnik"), utrzymał w mocy decyzję Wójta Gminy M. (dalej: "Wójt Gminy" lub "organ I instancji") nr [...] z [...] października 2020 r. w sprawie ustalenia skarżącej i I. C. wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2018, w kwocie [...] zł.
Powyższe decyzje zostały wydane w następującym stanie faktycznym
i prawnym:
Wójt Gminy, powołaną wyżej decyzją ustalił wymiar łącznego zobowiązania na rok 2018 dla J. C. i I. C. w kwocie [...] zł, przyjmując do opodatkowania położone w M.: w podatku od nieruchomości - budynek letniskowy – zakwalifikowany jako pozostały (stawka podatku 7,36 zł/m2), grunty pozostałe – tereny mieszkaniowe B (stawka podatku 0,43 zł/m2), nieużytki (stawka podatku 0,00 zł/ m2) oraz w podatku leśnym – las (stawka podatku 13,44 zł/m2).
Z decyzją tą nie zgodziła się skarżąca, wnosząc w odwołaniu o ponowne obliczenie podatku. W uzasadnieniu wskazała, że zgodnie z danymi ewidencji gruntów i budynków dom letniskowy jest budynkiem mieszkalnym, i stawka podatku od tego budynku jako mieszkalnego nie może przekraczać 0,51 zł/m2.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia [...] stycznia 2021 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Kolegium na wstępie swojego rozstrzygnięcia wskazało, że [...] kwietnia 2020r. do Urzędu Gminy w M. wpłynęła, złożona przez skarżącą informacja w sprawie podatku od nieruchomości, rolnego i leśnego za rok 2018, w której podatniczka wykazała tereny mieszkaniowe oznaczone symbolem B o powierzchni [...] m2, budynki pozostałe o powierzchni [...] m2, nieużytki o powierzchni [...] ha i las o powierzchni [...] ha. Dodało, że
z danych ewidencji gruntów i budynków wynika, że skarżąca nabyła spadek po W. C. Tym samym stała się współwłaścicielką w ½ cz. działki nr [...] o powierzchni [...] ha położonej w M., sklasyfikowanej jako:
tereny mieszkaniowe B dla powierzchni [...] ha, jako lasy dla powierzchni [...] ha oraz jako nieużytki dla powierzchni [...] ha. Pozostała część działki jest własnością
I. C. Stąd, w 2018 r. opodatkowano podatkiem od nieruchomości: budynek pozostały o powierzchni [...] m2, grunty pozostałe o powierzchni [...] m2 oraz podatkiem leśnym - lasy o powierzchni [...] ha. Nieużytki o powierzchni [...] m2 korzystają ze zwolnienia w podatku od nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 10 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Kolegium wskazało przy tym,
że przedmioty opodatkowania wynikają z danych ewidencji gruntów i budynków
i ze złożonej przez skarżącą informacji w sprawie podatku od nieruchomości, podatku rolnego i podatku leśnego.
Następnie zauważyło, że w odwołaniu skarżąca zakwestionowała opodatkowanie budynku letniskowego uznając, że jest on budynkiem mieszkalnym
i winien być opodatkowany stawką przewidzianą dla budynków mieszkalnych. Powołało, że zgodnie z definicją budynku zawartą w art. 1a pkt 1 ustawy z dnia
12 stycznia 1991 r o podatkach i opłatach lokalnych użyte w ustawie określenia oznaczają budynek - obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Z danych ewidencji gruntów
i budynków na dzień 23 stycznia 2020 wynika, że budynek znajdujący się na działce nr [...] o konstrukcji drewnianej został wybudowany w roku 1978, jest budynkiem jednokondygnacyjnym, został zakwalifikowany jako "budynki mieszkalne" - dom letniskowy. Przed zmianą danych ewidencji gruntów i budynków był zakwalifikowany jako "pozostałe budynki niemieszkalne". Ten stan potwierdza też wypis z kartoteki budynków z [...] lipca 2020 r. wydany przez Starostę K. (nr [...]). Wskazało, iż dane ewidencji gruntów i budynków są podstawą między innymi wymiaru podatków lokalnych (art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne ( t.j. Dz.U. z 2020., poz. 276 ze zm.). Wydanie decyzji wymiarowej w podatku od nieruchomości z pominięciem danych ewidencji gruntów i budynków jest zatem niemożliwe. Dane ewidencji gruntów i budynków mają bowiem walor dokumentu urzędowego. Jak wynika z materiału dowodowego w sprawie skarżąca mieszka w W. i tam jest zameldowana. Z danych zgromadzonych w sprawie ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (złożona deklaracja) wynika, że zabudowana nieruchomość, na której gromadzone są odpady komunalne wykorzystywana jest do rekreacji indywidualnej. Złożone do akt pozwolenie
na budowę z dnia [...].11.1976r. potwierdza, że wznoszony budynek jest domem letniskowym. Podatniczka wezwana do przedłożenia dowodów potwierdzających stałe zamieszkanie w przedmiotowym budynku, dowodów nie przedstawiła. Dodatkowo Wójt Gminy ustalił, że działka nr [...] leży w kompleksie działek letniskowych.
Zdaniem Kolegium, z powyższych przyczyn zaskarżoną decyzję należało utrzymać w mocy. Dodało, że podatek od nieruchomości został wyliczony w oparciu o stosowne uchwały Rady Gminy w M., wskazane w decyzji. Podatek leśny wyliczono w oparciu o Komunikat Prezesa GUS z dnia 20.10.2017r. w sprawie średniej ceny sprzedaży drewna, obliczonej według średniej ceny drewna uzyskanej przez nadleśnictwa za pierwsze trzy kwartały 2017r. (M.P. z 2017., poz. 963).
Jednocześnie Kolegium przedstawiło sposób dokonania stronie wymiaru łącznego zobowiązania na rok 2018 w kwocie [...] zł:
- podatek od nieruchomości od następujących przedmiotów:
- budynki pozostałe - [...] m2 x 7,36 zł/m2 = [...] zł;
- grunty pozostałe - [...] m2 x 0,43zł/m2 = [...] zł;
- nieużytki – [...] m2 x 0,00 zł/m2 = 0,00 zł;
razem podatek od nieruchomości [...] zł po zaokrągleniu [...] zł;
- podatek leśny: lasy [...] ha x 43,3532 zł/ha = [...] zł po zaokrągleniu [...] zł.
Tym samym, wszystkie zarzuty odwołania SKO uznało za nieuzasadnione. Stwierdziło przy tym, że dowody zgromadzone w sprawie potwierdzały zasadność uznania spornego budynku za dom letniskowy i opodatkowania stawką jak dla budynków pozostałych.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, która ma charakter opisowy skarżąca wskazała, że spór z Wójtem o podatek powstał
po odnowieniu, na jej zlecenie ewidencji gruntów wprowadzającej ewidencję budynków, w wyniku której zmieniono użytki na działce [...] i oznaczono budynek jako Bi budynki pozostałe, które to dane zmieniono zawiadomieniem Starostwa Powiatowego w K. z [...] marca 2020 r. po wykonaniu przez geodetę operatu pomiarowego. Wybudowany na tej działce dom letniskowy opodatkowano nie jako budynek mieszkalny tylko jako budynki pozostałe stawką 7,36 zł za 1 m2, co dało sumę [...] zł. Dodała, że jak podnosiła w odwołaniu zgodnie z Klasyfikacją Środków Trwałych dom letniskowy jest rodzajem budynków mieszczących się w podgrupie budynki mieszkalne załączając odpowiednią stronę KŚT (Dz. U. z 2010r. Nr 242, poz. 1622). KŚT jest oparta o Klasyfikację Obiektów Budowlanych, w której domy letnie i domki wypoczynkowe zaliczane są do klasy budynki mieszkalne jednorodzinne, która jest działem budynki mieszkalne. Sposób oznaczenia domu letniskowego w ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 28. 02. 2019 r., pozycja 393 Rozporządzenie w sprawie ewidencji gruntów i budynków) jako 1110.Dl gdzie "1110" to jest oznaczenie budynku mieszkalnego jednorodzinnego zgodnie z KOB i KŚT, a "Dl" to jest funkcja budynku, potwierdza zdaniem skarżącej, że jej dom jest budynkiem mieszkalnym.
Taka też informacja jest podana w wypisie z ewidencji gruntów i budynków Starostwa Powiatowego w K. Budynek wybudowano zgodnie z pozwoleniem na budowę z [...].11.1976 r. (decyzja Naczelnika Powiatu Nr [...]). Nałożono w ten sposób obowiązek spełnienia przez budynek warunków wynikających z planu zagospodarowania działki i warunków wynikających z Rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny podlegać budynki i ich usytuowanie, gdy są przeznaczone na pobyt stały ludzi. Takimi warunkami są np. dostęp światła dziennego, wysokość pomieszczeń mieszkalnych, wentylację - przewody kominowe, dostęp do drogi publicznej i inne, które muszą być zachowane przy udzieleniu pozwolenia na jego budowę i pobyt stały ludzi (to znaczy nie ograniczony do paru godzin). Zacytowała, że zgodnie z KŚT "o zaliczeniu budynku (lub lokalu) do właściwej podgrupy i rodzaju decyduje jego przeznaczenie oraz związana z tym konstrukcja i wyposażenie, a nie sposób użytkowania, który w praktyce bywa czasem niezgodny z przeznaczeniem". Wskazała, że mieszka w tym domu kiedy jest na działce (leśnej) w celach wypoczynkowych, a ponieważ jest jeszcze właścicielką działki rolnej Nr [...] o pow. [...] ha w obrębie R. również, kiedy nią gospodaruje, czego Wójt gminy M. całkowicie nie wziął pod uwagę. Uważa, iż argument, że jest zameldowana i mieszka w W., nie decyduje o zaliczeniu budynku do budynków pozostałych, czyli niemieszkalnych. Podatek winna zatem zapłacić za budynek mieszkalny w wysokości określonej w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych.
W odpowiedzi na skargę, SKO wystąpiło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się zatem do zbadania, czy organy administracji (podatkowe) w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w sposób przewidziany w art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: "ppsa"). Zgodnie z art. 134 § 1 ppsa, Sąd rozstrzyga
w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który to przepis nie ma
w niniejszej sprawie zastosowania.
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w tak zakreślonych granicach kompetencji Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie, chociaż z innych względów niż w niej wskazane.
Wskazać w tym miejscu należy, że przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja SKO utrzymująca w mocy decyzję wymiarową Wójta Gminy, wydaną dla skarżącej
w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2018. Jak ustalono
w sprawie skarżąca jest bowiem współwłaścicielką w ½ części działki nr [...]
o powierzchni [...] ha położonej w M. Pozostała część działki jest własnością I. C. Zgodnie z zapisem ewidencji gruntów i budynków przedmiotowa działka została sklasyfikowana jako: tereny mieszkaniowe B dla powierzchni [...] ha, jako lasy dla powierzchni [...] ha oraz jako nieużytki dla powierzchni [...]ha. Znajdujący się na niej budynek określono jako budynek mieszkalny – dom letniskowy. Jednocześnie informację w sprawie podatku od nieruchomości, rolnego i leśnego za rok 2018 złożyła sama skarżąca wykazując: tereny mieszkaniowe oznaczone symbolem B o powierzchni [...]m2, budynki pozostałe o powierzchni [...]m2, nieużytki o powierzchni [...] ha oraz las o powierzchni [...] ha.
Organy podatkowe przyjęły powyższe dowody za podstawę wymiaru stronie łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2018. Podatek od nieruchomości obliczono na łączną kwotę [...] zł, przyjmując jako podstawę opodatkowania: budynek pozostały o pow. [...] m2 – wg stawki 7,36 zł/m2, grunty pozostałe [...] m2 – wg stawki 0,43 zł/m2, nieużytki [...] m2 – wg stawki 0,00 zł/m2, lasy [...] ha – wg stawki 13,44 zł (13,00 zł).
Sporna między stronami jest kwestia opodatkowania wykazanego jako przedmiot opodatkowania budynku mieszkalnego – domu letniskowego, który
w ocenie orzekających w sprawie organów podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według stawki 7,36 zł/m2, przewidzianej dla budynków pozostałych. Organy podatkowe przyjmując za podstawę wymiaru podatków lokalnych ewidencję gruntów i budynków - art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 276) oraz w świetle pozwolenia na budowę tego budynku uznały, że przedmiotowy budynek jest domem letniskowym o funkcji rekreacyjnej i podlega opodatkowaniu według stawek przewidzianych dla kategorii budynków pozostałych. Wywiodły przy tym, że skarżąca nie przedstawiła dowodów na stałe zamieszkanie w przedmiotowym budynku.
Według skarżącej budynek ten winien zostać opodatkowany stawką przewidzianą dla budynków mieszkalnych, gdyż w istocie taki budynek stanowi. Jednocześnie skarżąca nie zaprzeczyła, że na stałe mieszka w W., natomiast w spornym budynku przebywa jedynie, gdy znajduje się na działce w celach wypoczynkowych, a także w okresach gospodarowania działką nr [...] położoną w obrębie R., której jest właścicielką. Okoliczność stałego zamieszkania w W., w ocenie skarżącej nie ma jednak znaczenia dla zastosowania stawki opodatkowania przewidzianej dla budynku mieszkalnego.
W tych okolicznościach zasadnicza kwestia sporna dotyczy tego, czy sporny budynek jako przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości stanowi budynek mieszkalny, jak to podnosi skarżąca, czy też dom letniskowy, jak utrzymują orzekające w sprawie organy, rozstrzygnięcie sporu na gruncie niniejszej sprawy wymaga też dokonania oceny prawidłowości zastosowanej przez organ podatkowy stawki. Wskazać przy tym należy, iż ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach
i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1785 ze zm., dalej: "upol") różnicuje stawki podatku od nieruchomości dla budynków lub ich części. W art. 5 ust. 1 pkt 2 tej ustawy określono górne granice stawek dla: budynków mieszkalnych (lit. a), budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz budynków mieszkalnych lub ich części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej (lit. b), budynków zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie obrotu kwalifikowanym materiałem siewnym (lit. c), budynków związanych z udzielaniem świadczeń zdrowotnych w rozumieniu przepisów o działalności leczniczej, zajętych przez podmioty udzielające tych świadczeń (lit. d) i budynków pozostałych, w tym zajętych na prowadzenie odpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego (lit. e). Zatem za budynki pozostałe należy uznać wszystkie budynki niemieszczące się w pojęciu budynków mieszkalnych i budynków związanych z działalnością gospodarczą. Zgodnie z art. 5 ust. 3 upol przy określaniu wysokości stawek podatkowych, rada gminy może różnicować ich wysokość dla poszczególnych rodzajów przedmiotów opodatkowania, uwzględniając
w szczególności lokalizację, sposób wykorzystywania, rodzaj zabudowy, stan techniczny oraz wiek budynków. Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2017, poz. 2101 ze zm.; dalej: "pgk"), podatek od nieruchomości, rolny i leśny ustalany jest w oparciu o dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków co do kwalifikacji tych gruntów oraz ich powierzchni, które to dane są wiążące dla organu podatkowego. Z wypisu z kartoteki budynków z dnia [...] lipca 2020 r. (karta 22 akt podatkowych) wynika, że według Klasyfikacji Środków Trwałych sporny budynek jest budynkiem mieszkalnym, a jego główna funkcja to "Dom letniskowy". Sam ten fakt nie przesądza jednak, że budynek ten nie jest budynkiem mieszkalnym w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a upol. Ustawa rozróżnia m.in. dwie kategorie budynków - mieszkalne i pozostałe, nie posługując się przy tym pojęciem budynku letniskowego czy rekreacyjnego. Jednocześnie w ustawie tej brak jest definicji legalnej użytych w przepisie pojęć.
W tej sytuacji, zgodnie z regułami wykładni przepisów prawnych, należy zastosować wykładnię językową. Według Słownika Języka Polskiego za "dom mieszkalny" uznaje się "budynek służący lub nadający się do mieszkania". Definicja wskazuje więc na dwa aspekty determinujące uznanie danego obiektu za dom mieszkalny, tj. walory techniczne i spełniane przez niego funkcje. Wobec tego uwarunkowania techniczne nie są jedyną przesłanką kwalifikacyjną i nie mogą przesądzić o uznaniu danego obiektu za budynek mieszkalny bądź pozostały w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e upol. Istotne jest też faktyczne spełnianie przez budynek określonych funkcji. Jeśli dany obiekt jest wykorzystywany na potrzeby mieszkaniowe, faktycznie zaspokaja potrzeby mieszkaniowe, to powinien być zakwalifikowany i uznany dla potrzeb opodatkowania podatkiem od nieruchomości za budynek mieszkalny. Skoro ustawa nie posługuje się przy tym pojęciem budynku letniskowego to fakt, że budynek został zakwalifikowany jako letniskowy (główna funkcja) na gruncie przepisów prawa budowlanego nie przesądza, że nie może on być budynkiem mieszkalnym na gruncie ustawy podatkowej. Kryterium decydującym o zaliczeniu budynku do poszczególnych kategorii budynków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 upol, jest kryterium zaspokajania podstawowych potrzeb mieszkaniowych właściciela i osób mu bliskich (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 lutego 2008 r. sygn.
II FSK 1726/06). Na gruncie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, budynek letniskowy będzie mieścił się w pojęciu budynku mieszkalnego tylko wówczas, gdy będzie użytkowany faktycznie przez właściciela, służąc tym samym zaspokajaniu podstawowych potrzeb mieszkalnych (nie rekreacyjnych). Samo wybudowanie budynku w oparciu o dokumentację techniczną jako budynku letniskowego nie przesądza, iż dla potrzeb analizowanych przepisów jest to budynek letniskowy. Ocenę taką determinuje faktycznie spełniana przez ten budynek funkcja użytkowa, tj. ustalenie, czy służy on zaspokajaniu podstawowych potrzeb mieszkalnych. Pogląd ten sprowadzający się do tezy, że o zaliczeniu budynku letniskowego do kategorii budynków mieszkalnych decyduje kryterium zaspokojenia podstawowych potrzeb mieszkaniowych właściciela i osób mu bliskich, jest powszechnie prezentowany
w najnowszym orzecznictwie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 sierpnia 2017 r. w sprawie sygn. akt II FSK 950/17). Został on także zaprezentowany w dwóch uchwałach Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia
22 kwietnia 2002 r. sygn. akt FPK 17/01 i z dnia 1 lipca 2002 r. sygn. akt FPK 3/02. W uchwałach tych stwierdzono, że o zaliczeniu budynku letniskowego do kategorii budynków mieszkalnych decyduje kryterium zaspokojenia podstawowych potrzeb mieszkaniowych właściciela i osób mu bliskich. Wprawdzie uchwały te dotyczyły podatku od nieruchomości za lata 2001 i 2002, niemniej - w ocenie Sądu - wskazania w nich zawarte odnoszące się do opodatkowania domków letniskowych podatkiem od nieruchomości zachowały w zasadniczej mierze nadal swą aktualność, pomimo zmian prawnych, jakie wprowadzono od dnia 1 stycznia 2003 r. W art. 1a ust. 1 pkt 1 upol zmieniono definicję budynku - za budynek uważa się obiekt budowlany
w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach, dostosowując ją do definicji budynku zawartej w art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1332 ze zm.).
Przenosząc powyższe wywody na grunt niniejszej sprawy zauważyć należy, iż zarówno organ I instancji, jak i organ odwoławczy uznając za zasadne opodatkowanie spornego budynku stawką podatku dla budynków pozostałych przewidzianą w § 1 pkt 2 lit. e Uchwały Nr [...] Rady Gminy M. z dnia [...] listopada 2011 roku w sprawie określenia stawek podatku od nieruchomości (Dz. Urz. Woj. [...]. z 2011r. Nr 223, poz. 6808), zmienianej: Uchwałą Nr [...] z dnia [...] grudnia 2015 roku w sprawie zmiany uchwały Nr [...] w sprawie określenia stawek podatku od nieruchomości (Dz. Urz. Woj. [...]. z 2016, poz.860), Uchwałą Nr [...] Rady Gminy M. z dnia [...] grudnia 2015 r. w sprawie zwolnienia od podatku od nieruchomości gruntów zajętych pod drogi niepubliczne ogólnodostępne (Dz. Urz. Woj. [...]. z 2016, poz. 863) oraz Uchwałą Nr [...] Rady Gminy M. z dnia [...] listopada 2016 r. w sprawie zmiany uchwały Nr [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. zmieniającej uchwałę Nr [...] w sprawie określenia stawek podatku od nieruchomości (Dz. Urz. Woj. [...] z 2016, poz. 11126), swoje rozstrzygnięcie oparły o ustalenia, z których wynika, iż skarżąca na stałe zamieszkuje w W. Nie znalazły zatem podstaw do przyjęcia, iż sporny budynek zaspokaja podstawowe potrzeby mieszkaniowe skarżącej i osób jej bliskich. Jak wynika z treści skargi skarżąca ustaleń tych nie kwestionuje, zaś swoje stanowisko opiera na sposobie oznaczenia budynku w ewidencji gruntów i budynków jako budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Kwestię stałego zamieszkania w W., a nie w spornym budynku, który jak wskazuje skarżąca służy do wypoczynku i jest wykorzystywany przy okazji wykonywania prac na innej działce, uznaje za nieistotną z punktu widzenia zasadności opodatkowania tego budynku stawką przewidzianą dla budynków mieszkalnych. Z wcześniejszych wywodów, dokonanych na gruncie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, stanowisko to nie może jednak zostać uznane za prawidłowe.
Nie niej jednak, w okolicznościach niniejszej sprawy zauważyć także należy, iż zgodnie w § 1 pkt 2 Uchwały Nr [...] Rady Gminy M. z dnia [...] listopada 2011 roku w sprawie określenia stawek podatku od nieruchomości przewidziano, iż stawka podatku od nieruchomości obowiązująca na terenie gminy od budynków mieszkalnych lub ich części wynosi 0,70 zł od 1 m2 powierzchni użytkowej. Jednocześnie w § 2 pkt 1 tej Uchwały wskazano, iż zwalnia się od podatku od nieruchomości budynki mieszkalne wykorzystywane wyłącznie do całorocznego zamieszkania. Pomimo późniejszych zmian tej ww. Uchwały zapisy te pozostały aktualne. Tym samym, skoro na gruncie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych okolicznością istotną dla kwalifikacji budynku letniskowego jako budynku mieszkalnego, w rozumieniu tej ustawy jest zaspokajanie podstawowych potrzeb mieszkaniowych właściciela tego budynku, istotne dla ustalenia prawidłowej stawki podatku od nieruchomości dla opodatkowania spornego w niniejszej sprawie budynku ma analiza § 2 pkt 1 ww. Uchwały w powiązaniu z jej § 1 pkt 2 lit. a. Zawarty w § 2 pkt 1 tej Uchwały zapis: "budynki mieszkalne wykorzystywane wyłącznie do całorocznego zamieszkania", wskazuje bowiem na okoliczność zaspokajania
w budynku podstawowych potrzeb mieszkaniowych podatnika jako warunku skorzystania ze zwolnienia w podatku od nieruchomości. Budynki mieszkalne spełniające tą przesłankę zwalnia się bowiem od podatku od nieruchomości. Jak wynika z treści ww. Uchwały w taki sposób na terenie Gminy M. jest realizowana preferencyjna stawka podatkowa dla budynków mieszkalnych, o czym mowa w Uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 lipca 2002 r. sygn. akt FPK 3/02. Wyjaśnienia zatem wymaga na gruncie Uchwały Nr [...], przy zestawieniu jej zapisów § 1 pkt 2 lit. a i § 2 pkt 1, i przy przyjęciu na jej gruncie jako wyłącznej przesłanki do zastosowania stawki podatku dla budynków mieszkalnych, zaspokajania potrzeb mieszkaniowych podatnika - do jakich budynków mieszkalnych ma zastosowanie zapis § 1 pkt 2 lit. a Uchwały. Okoliczności te nie zostały rozważone przez organy obu instancji. Tymczasem, w ocenie Sądu, biorąc pod uwagę ww. zapisy Uchwały Nr [...], w stanie faktycznym niniejszej sprawy fakt zamieszkiwania przez skarżącą w W. nie stanowi automatycznie o zasadności opodatkowania spornego budynku mieszkalnego, o głównej funkcji budynku letniskowego, stawką przewidzianą w ww. Uchwale dla budynków pozostałych. Wyjaśnienia bowiem wymaga jakie budynki podlegają opodatkowaniu stawką przewidzianą w § 1 pkt 2 lit. a, w świetle zwolnienia przewidzianego w § 2 pkt 1 tej Uchwały i wykazania w tym kontekście przyczyn, dla których sporny budynek nie może być opodatkowany stawką przewidzianą w § 1 pkt 2 lit. a Uchwały Nr [...]. W ocenie Sądu ww. treści Uchwały w świetle dokonanych przez organy obu instancji ustaleń i argumnetacji nie dają podstaw do przyjęcia, iż w niniejszej sprawie nie jest możliwe opodatkowanie spornego budynku stawką przewidzianą dla budynków mieszkalnych, a właściwa jest stawka przewidziana dla budynków pozostałych.
Z tych względów zdaniem Sądu zarówno zaskarżona decyzja, jak i decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem art. 122, art. 187 § 1 Op oraz art. 5 ust. 1 lit. e upol i § 1 pkt 2 lit. e Uchwały Nr [...]. Powyższe naruszenia mogły mieć wpływ na wynika sprawy, albowiem brak analizy zapisów Uchwały Nr [...] we wskazanym wyżej zakresie mógł doprowadzić do przyjęcia nieprawidłowej stawki opodatkowania spornego budynku.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy zobowiązane będą uwzględnić powyższe rozważania i wyeliminować stwierdzone i wskazane wyżej naruszenia.
Z tych względów Sąd rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym zgodnie
z art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.), na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ppsa orzekł, jak w punkcie
1 sentencji wyroku.
O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł zaś na podstawie przepisów art. 200, art. 205 § 1 i art. 210 § 2 ppsa. Wskazana w punkcie 2 wyroku kwota [...] zł obejmuje uiszczony przez skarżącą wpis sądowy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło