VIII SA/Wa 272/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 18 sierpnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M.C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi M.C. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w przedmiocie odmowy przyznania płatności do gruntów rolnych postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi, 2. w pozostałym zakresie wniosek oddalić Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej p.p.s.a , prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienia adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 i 3 p.p.s.a) We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca podała, że prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe i utrzymuje się z emerytury w wysokości 1.359 zł netto. Wyjaśniła, że ciężka i długa choroba męża pochłonęła wszystkie oszczędności, zaś z posiadanego gospodarstwa rolnego (7ha) w bieżącym roku uzyskała dochód w wysokości 3.522 zł za sprzedaż prosa i 5.800 za sprzedaż owoców. Jednocześnie wnioskodawczyni oświadczyła, że z uzyskanych dochodów poniosła nakłady na gospodarstwo w postaci zakupu rozdrabniacza do chwastów i gałęzi - 4.200 zł, zakupu nawozów, środków ochrony roślin, paliwa, wynajmu kombajnu oraz remontu ciągnika na kwotę 7.000 zł. Wyjaśniła, że posiadane przez nią gospodarstwo zacznie przynosić dochody za około 2 lata kiedy będą owocowały nowe nasadzenia. Aktualnie natomiast na trudną sytuację finansową miał wpływ brak spodziewanych dopłat do gruntów. Zestawiając koszty bieżącego utrzymania wnioskodawczyni wymieniła opłaty za mieszkanie - 378 zł, energię około 80 zł, wydatki na żywność - 500 zł, środki czystości, odzież, przejazdy autobusowe - 200 zł, leki - 60 zł, gaz z butli - 40 zł. Jako jedyny majątek wymieniła mieszkanie o powierzchni 74 m-, gospodarstwo rolne, las, budynki gospodarcze i drewniany dom z 1900 r. Rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy na wstępie zaznaczyć należy, że generalną zasadą postępowania sądowego jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w tym postępowaniu. Jak wynika zaś z treści powołanego art. 246 § 1 p.p.s.a, dopiero gdy środki, którymi dysponuje skarżący okażą się niewystarczające może on wystąpić o przyznanie prawa pomocy, a pomoc ta stosowana jest wobec osób nieposiadających żadnego dochodu lub oszczędności lub osób posiadających bardzo niski dochód, a więc takich, które znajdują się w bardzo trudnej sytuacji materialnej pozwalającej na zaspokojenie jedynie podstawowych potrzeb życiowych. Dodatkowo należy podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest także formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Z akt sprawy oraz wyjaśnień skarżącej wynika, że nie ma ona innych osób na utrzymaniu, a stały dochód jednoosobowego gospodarstwa domowego kształtuje się na poziomie 1.359 zł netto. Nie jest zatem skarżąca pozbawiona źródła utrzymania, poza tym jak wynika z pisma złożonego w wyniku uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy osiąga ona także dochód z gospodarstwa rolnego. Jednakże biorąc pod uwagę, iż z godnie z oświadczeniem, na dzień rozpoznania wniosku, nakłady na przedmiotowe gospodarstwo pochłonęły, a nawet przewyższyły uzyskany z niego przychód oraz zestawiając wysokość łącznego dochodu wnioskodawczyni z koniecznością poniesienia kosztów postępowania, które na obecnym jego etapie wynoszą 200 zł tytułem wpisu od skargi uznano, że wniosek skarżącej zasługuje na uwzględnienie jedynie w części tj. w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi, nie jest bowiem wykluczone, że w przyszłości będzie ona w stanie partycypować w kosztach postępowania uiszczając np. opłaty kancelaryjne za podejmowane przez Sąd czynności. Jednocześnie nie uwzględniono wniosku o ustanowienie w sprawie profesjonalnego pełnomocnika, uznając, że wnioskodawczyni zwolniona w części od kosztów sądowych będzie w stanie wygospodarować środki na ustanowienie w sprawie adwokata bądź radcy prawnego zwłaszcza, że posiada ona stały dochód, a fakt inwestowania w gospodarstwo rolne (przynoszące zresztą dochód) nie może korzystać z pierwszeństwa, ani też nie uzasadnia konieczności obciążania budżetu państwa całością kosztów związanych z własnym udziałem skarżącej w sprawie. Biorąc powyższe pod uwagę na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.