VIII SA/Wa 274/07

WyrokWSA w Warszawie2007-09-19

Skład orzekający: Marek Wroczyński, Iwona Owsińska-Gwiazda, Andrzej Kuna

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pojęcie "dochód rodziny" w kontekście zwiększenia zaliczki alimentacyjnej (art. 8 ust. 2 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej) powinno być interpretowane jako przeciętny miesięczny łączny dochód wszystkich członków rodziny, czy też jako dochód rodziny w przeliczeniu na osobę?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że pojęcie "dochód rodziny" w art. 8 ust. 2 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej powinno być interpretowane w powiązaniu z art. 7 ust. 2 tej ustawy, a zatem jako dochód rodziny w przeliczeniu na osobę. Taka wykładnia jest zgodna z logiką ustawy i zapewnia wewnętrzną spójność przepisów dotyczących kryterium dochodowego.
Stan faktyczny
Skarżący domagał się przyznania zaliczki alimentacyjnej w wyższej kwocie. Organ I instancji przyznał zaliczkę w niższej kwocie, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy, uznając, że dochód rodziny skarżącej przekroczył próg umożliwiający zwiększenie zaliczki. Skarżący zaskarżył decyzję SKO, zarzucając obrazę prawa materialnego i domagając się uchylenia obu decyzji.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta R., stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, i przyznał adwokatowi wynagrodzenie za pomoc prawną udzieloną z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, Asesor WSA Andrzej Kuna /sprawozdawca/, Protokolant Anita Sałek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 września 2007 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie zaliczki alimentacyjnej 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta R. z dnia [...] października 2006 roku o nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) przyznaje od Skarbu Państwa i nakazuje wypłacić ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata R. G. prowadzącego Kancelarię Adwokacką w R. przy ulicy [...], kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych stanowiącą 22% podatku VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Na podstawie art. 2, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 17 ust. 1, art. 18 ust.2 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 roku o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. z 2005 r. Nr 86 poz. 732 ze zm.) oraz na podstawie art. 104 i art. 108 k.p.a. Prezydent Miasta R. decyzją z dnia [...] października 2006 roku przyznał zaliczkę alimentacyjną M. W., dalej skarżący, w kwocie 170 zł. miesięcznie na okres od 1 września 2006r. do 31 sierpnia 2007 roku. W uzasadnieniu organ przywołał treść wyżej cytowanych przepisów i stwierdził, że na podstawie zebranej dokumentacji ustalono, że w przypadku skarżącego zostały spełnione przesłanki do przyznania zaliczki alimentacyjnej w określonej niniejszą decyzją kwocie. W odwołaniu z dnia 22 listopada 2006 roku skarżący wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji i przyznanie mu zaliczki alimentacyjnej w oparciu o art.8 ust.2 pkt 1 w związku z art. 7 ust.2 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej, ewentualnie o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Decyzją z dnia [...] grudnia 2006 roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W ocenie organu, zwiększenie zaliczki do kwoty wynikającej z przepisu art.8 ust.2 pkt.1 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych jest możliwe tylko wtedy, gdy dochód rodziny nie przekracza 50% kwoty 583 zł, czyli 291,50. Jak ustalono w sprawie dochód rodziny skarżącej wynosi 618.49 zł i przekroczył kwotę 291,50 zł i dlatego nie było podstaw do przyznania zwiększonej zaliczki alimentacyjnej do kwoty 300 zł. Zdaniem organu przy badaniu przesłanek do zwiększenia kwoty zaliczki, wynikających z art.8 ust.2 ustawy, bierze się pod uwagę dochód rodziny, a nie dochód w przeliczeniu na osobę w rodzinie. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji obrazę prawa materialnego i wniósł o uchylenie obu decyzji. W uzasadnieniu jeszcze raz podniósł, że zaliczka alimentacyjna winna być mu przyznana w wysokości 300 zł. w oparciu o art.8 ust.2 pkt 1 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji lub postanowienia. Sąd nie bada więc celowości, czy też słuszności zaskarżonego aktu. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.). Kontrolując zaskarżoną decyzję z punktu widzenia powyższych zasad Sąd uznał skargę za zasadną. Spór w przedmiotowej sprawie sprowadza się do kwestii interpretacji przepisu art. 8 ust. 2 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej, jakiej dokonało Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zgodnie z dyspozycją zawartą w tym przepisie w przypadku, gdy dochód rodziny nie przekracza 50% kwoty, o której mowa w art. 7 ust. 2, tej ustawy kwotę zaliczki zwiększa się do 300,00 zł dla osoby uprawnionej, jeśli w rodzinie jest jedna lub dwie osoby uprawnione do zaliczki. Skład orzekający w niniejszej sprawie nie podziela zaprezentowanej przez organ wykładni użytego w art. 8 ust. 2 cytowanej ustawy pojęcia "dochód rodziny" jako przeciętny miesięczny łączny dochód wszystkich członków rodziny. Za przyjętym przez Kolegium rozumieniem wskazanego pojęcia "dochód rodziny" mogłaby przemawiać definicja "dochodu rodziny" zawarta w art. 3 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych (zastosowana w myśl art. 18 ust. 2 ustawy o zaliczce alimentacyjnej), gdzie wskazano, że ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie rodziny oznacza to przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym, poprzedzającym okres zasiłkowy. Nie mniej jednak należy podnieść, że pojęcie "dochód rodziny" występujące w art. 8 ust. 2 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej nie może być interpretowane, w oderwaniu od regulacji zawartej w art. 7 ust. 2 tej ustawy, gdzie jest mowa o dochodzie rodziny w przeliczeniu na osobę jako kryterium uzasadniającym przyznanie zaliczki alimentacyjnej. "Dochód rodziny", o którym mowa w art. 8 ust. 2 cytowanej ustawy musi być interpretowany w zbiegu z art. 7 ust. 2 tej ustawy, a więc jako dochód rodziny w przeliczeniu na osobę. Za taką interpretacją przemawia między innymi wykładnia logiczna, uwzględniająca związek obu unormowań wynikający z zawartego w art. 8 ust. 2 omawianej ustawy bezpośredniego odesłania do art.7 ust. 2 tej ustawy. Niezależnie od powyższego należy przyjąć, że wewnętrzna spójność ustawy obliguje, by w przepisach regulujących tę samą materię, to znaczy kryterium dochodu rodziny, stosować jednolite kategorie prawne. W sytuacji gdy ustawodawca w art. 8 ust. 2 ustawy przyjął, że w "przypadku, gdy dochód rodziny nie przekracza 50% kwoty, o której mowa w art. 7 ust. 2 tej ustawy (kryterium dochodowe uprawniającego do zaliczki alimentacyjnej w przeliczeniu na osobę), to dochód uprawniający do otrzymania zaliczki w podwyższonym wymiarze winien być ustalony w ten sam sposób jak przy ustalaniu kryterium dochodowego, a więc w przeliczeniu na osobę w rodzinie (art.7 ust. 2). Nie zachodzi zatem potrzeba korzystania z definicji "dochód rodzinny" zawartych w innych aktach prawnych w oparciu o art.18 ust.2 ustawy o zaliczce alimentacyjnej. Rozpoznając sprawę ponownie organy administracji uwzględnią wytyczne Sądu w zakresie wykładni pojęcia "dochód rodziny" użytego w art. 8 ust. 2, ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej rzutującego na wysokość należnej skarżącemu zaliczki alimentacyjnej. Mając zatem na uwadze, iż zaskarżona decyzja została podjęta z naruszeniem powołanych przepisów prawa Sąd stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit.a) p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji, w pkt 2 na zasadzie art. 152 p.p.s.a.,

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło