VIII SA/Wa 274/25
WyrokWSA w Warszawie2025-11-13
Skład orzekający: Leszek Kobylski, Cezary Kosterna, Marek Wroczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy prace polegające na wymianie pokrycia dachowego, krokwi, słupów, płatwi, zastrzałów oraz wykonaniu nowych ścian zewnętrznych i dachu z blachy w istniejącym obiekcie budowlanym, który przez około 20 lat służył do przechowywania sprzętu i samochodu, można uznać za remont, czy też za odbudowę lub budowę wymagającą zgłoszenia lub pozwolenia na budowę?Ratio decidendi
Sąd uznał, że prace polegające na wymianie drewnianych elementów konstrukcyjnych (słupy, płatwie, zastrzały), wykonaniu nowych ścian zewnętrznych i dachu z blachy w istniejącym obiekcie budowlanym, który służył do przechowywania, nie mogą być uznane za remont. Prace te należy zakwalifikować jako odbudowę, która wymagała dokonania zgłoszenia zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 14a Prawa budowlanego. W związku z brakiem wymaganego zgłoszenia, organ zasadnie wszczął postępowanie w trybie art. 48 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego i wydał postanowienie o wstrzymaniu budowy.Stan faktyczny
Skarżąca I. W. wniosła skargę na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które utrzymało w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wstrzymujące budowę budynku gospodarczego. Skarżąca twierdziła, że wykonane prace były remontem istniejącego od około 20 lat obiektu, który służył jako wiata do przechowywania samochodu i sprzętu. Organy uznały jednak, że prace te stanowiły odbudowę lub budowę, która wymagała zgłoszenia, a jego brak skutkował samowolą budowlaną. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędną kwalifikację prac jako odbudowy zamiast remontu.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędziowie Sędzia WSA Cezary Kosterna, Sędzia WSA Marek Wroczyński (sprawozdawca), , Protokolant starszy specjalista Ilona Obara, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2025 r. w Radomiu sprawy ze skargi I. W. na postanowienie [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 14 lutego 2025 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych oddala skargę.
Syg. akt VIII SA/Wa 274/25
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 14 lutego 2025 roku, nr [...] roku [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowalnego( dalej jako organ odwoławczy lub [...]WINB) działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego( Dz.U z 2024 roku, poz. 572 dalej jako k.p.a.) oraz art. 83 ust.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowalne( DZ.U z 2024 roku, poz. 725 dalej jako prawo budowlane lub p.b, PrBud) po rozpatrzeniu zażalenia I. W.( dalej skarżąca) na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia 26 września 2024 roku, nr [...]) wstrzymujące skarżącej budowę budynku gospodarczego usytuowanego na działce nr [...], położonej w miejscowości [...] [...], gmina [...] – utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Podstawą rozstrzygnięcia były następujące ustalenia faktyczne i ocena prawna.
Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że na działce nr ew. [...] w miejscowości [...] [...], istnieje m.in. budynek gospodarczy o konstrukcji drewnianej o wymiarach ok. 2,85m x 3,40m, przymocowany do ściany poprzedniego budynku, zaś słupy konstrukcyjne drewniane w/w budynku posadowione są na pustakach betonowych. Budynek gospodarczy obłożony jest deskami i przykryty dachem jednospadowym ze spadkiem w kierunku działki sąsiedniej. W tym miejscu wskazać należy, że postanowieniem nr [...] z dnia 10.12.2024r. [...]WINB zlecił PINB w Z. przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego poprzez dokonanie oględzin na nieruchomości o nr ew. [...], położonej w miejscowości [...] [...], gm. [...] z uwagi na to, że protokół z ustaleń kontrolnych przeprowadzonych w dniu 26.08.2024r. nie pokrywał się z okolicznościami wskazanymi w uzasadnieniu postanowienia nr [...]. Zatem z ustaleń czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu 24.01.2025r. wynika, że: "Przedmiotem uzupełniającego materiału dowodowego jest w całości drewniany budynek gospodarczy występujący na działce nr [...] w [...] [...] przy granicy z działką nr. [...]. W aktach sprawy znajduje się zgłoszenie nr [...] z dnia 01.08.2024 dokonane przez I. W. w Starostwie Powiatowy w [...] przyjęte bez sprzeciwu w dniu 06.08.2024. I. W. zgłaszała zamiar robót budowlanych polegających na wymianie pokrycia dachowego na budynku gospodarczym z papy na blachę wraz z obróbkami bez zmiany kształtu dachu który znajduje się na działce nr [...] i [...]. Na pytanie kontrolujących skierowane do I. W. - czy zgłoszenie w/w dotyczy robót budowlanych przy budynku gospodarczym będącym przedmiotem niniejszego postępowania – I. W. odpowiada, że tak, zgłoszone roboty zostały wykonane przy budynku objętym tym postępowaniem. Zostały wykonane roboty budowlane polegające na wymianie pokrycia wraz z rynną dachową i rurą odprowadzającą wody opadowe z połaci dachu. I. W. wraz z pełnomocnikiem stoją na stanowisku, że jest to obiekt niewymagający zgłoszenia, ani zezwolenia. Jego funkcja nie jest określona zastosowanie jego wynika z okoliczności występujących w danym zakresie. Może być do magazynowania sprzętu gospodarstwa domowe, ochrony materiałów przed warunkami atmosferycznymi, czy też schowania samochodu. Stanowisko w sprawie jest jednoznaczne, że nie został naruszony art. 29 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Przedmiotowy obiekt budowlany 2,90 x 3,34m wys. 2,30m posiada on trzy ściany w tym jedna starego budynku gospodarczego, dwie ściany nowe z nowych desek, a w jednej z nich zastosowano stare deski na długości 1,65m. Budynek posiada dwa nowe słupy drewniane o przekroju 12 x 12cm i jeden stary słup drewniany o wym. 10x10m. Budynek nie posiada ściany frontowej. Stary słup i nowy na tylnej ścianie połączone drewnianym płatwiami z wyglądu dość starymi, mogą to być płatwie starego budynku. Do płatwi przybite deski nowe kolor zielony i stare. Dwa słupy na tylnej ścianie drewniane połączone płatwiami drewnianymi nowymi do nich przybite deski w kolorze zielonym (impregnowane) tworzą tylną ścianę. Ściana starego budynku jest zarazem ścianą boczną opisywanego budynku. Ściana ta została wykorzystana do przybicia podparcia płatwi elewacji frontowej i do przybicia zastrzału który podpiera płatwie. Płatew frontowa, tylna krótszego boku stanowi podparcie 4 szt dla łat do których zamocowano pokrycie dachu. Krokwie i łaty drewniane są nowymi materiałami zastosowanymi w budynku, obiekt budowlany nie posiada żadnych instalacji. Opisywany obiekt jest dobudowany do ściany istniejącego drewnianego poprzedzającego go budynkowi".
W ocenie organu zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 14 lit. a: "Nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa wolno stojących parterowych budynków gospodarczych o powierzchni zabudowy do 35 m², przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m² powierzchni działki". Z uwagi na powierzchnię obiektu nieprzekraczającą w/w wartości przed rozpoczęciem omawianej inwestycji konieczne było dokonanie zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno - budowlanej. Jakkolwiek w aktach sprawy znajduje się zgłoszenie w Starostwie Powiatowym w [...] I. W. z dnia 01.08.2024r, znak: [...], tak dotyczy to wymiany pokrycia dachowego "na budynku gospodarczym z papy na blachę wraz z obróbkami bez zmiany kształtu dachu", nie zaś budowy/odbudowy budynku gospodarczego (na co wskazuje zebrany w sprawie materiał dowodowy). Zatem nie sposób zgodzić się ze skarżącą, jakoby roboty zostały wykonane zgodnie z w/w zgłoszeniem oraz aby w/w zgłoszenie potwierdzało legalność prac. W wyroku z dnia 07.10.2015r. sygn. akt VII SA/Wa 2762/14, WSA w Krakowie wskazał, że: "Inaczej rzecz się przedstawia, gdy dokonano zgłoszenia i zrealizowano zamierzenie wykraczając poza zakres zgłoszenia gdyż zrealizowano roboty budowlane inne niż w dokonanym zgłoszeniu. Jeżeli bowiem zakres realizowanych prac jest różny od przedmiotu i zakresu określonego w zgłoszeniu to uzasadnione jest zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego". W wyroku NSA z dnia 9 stycznia 2018r., sygn. akt: II OSK 732/16, wskazał, że; "1. Realizacja przez inwestora robót znacząco odbiegających od warunków dokonanego zgłoszenia uprawnia organ nadzoru budowlanego do przypisania mu chęci obejścia prawa i uznania, że jego zamiarem od samego początku była realizacja inwestycji wymagającej pozwolenia na budowę. 2. Ocena, czy w danym przypadku inwestor jedynie wykroczył poza zakres zgłoszenia w niewielkim stopniu, czy też wykonał roboty znacząco odbiegające od zgłoszenia na tyle, że taki zamiar można mu przypisać, w każdym przypadku jednak zależy od stanu faktycznego sprawy. 3. Nadawaniu inwestycjom pozorów legalności przez wykorzystywanie do tego celu instytucji zgłoszenia ma przeciwdziałać stosowanie w takich przypadkach trybu uregulowanego w art. 48 p.b. przewidzianego dla likwidacji skutków samowoli budowlanej zamiast korzystniejszego dla inwestorów trybu naprawczego uregulowanego w przepisach art. 50 i art. 51 p.b. 4. Prezentowane stanowisko nie jest jednak regułą i nie może oznaczać, że w każdym przypadku przekroczenia zakresu zgłoszenia zastosowanie znajduje art. 48 p.b. Każdy przypadek wyjścia przez inwestora poza zakres zgłoszenia, czy też jego odstąpienia lub zmiany od dokumentacji załączonej do zgłoszenia musi być rozpatrywany indywidualnie i w zależności od dokonanych ustaleń powinny zapadać decyzje, który tryb z p.b. powinien być zastosowany." \N świetle powyższych ustaleń wdrożenie postępowania w trybie art. 48 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego było zatem właściwe.
Zgodnie z art. 48 w/w ustawy: "ust. 1 Organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego:
1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia.
ust. 2 Jeżeli w wyniku budowy występuje stan zagrożenia życia lub zdrowia ludzi, w postanowieniu o wstrzymaniu budowy organ nadzoru budowlanego nakazuje bezzwłoczne: .
1) zabezpieczenie obiektu budowlanego lub terenu, na którym prowadzona jest budowa, oraz
2) usunięcie stanu zagrożenia.
ust. 3 W postanowieniu o wstrzymaniu budowy informuje się o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części, zwanego dalej "wnioskiem o legalizację", oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego lub jego części, zwanej dalej 'decyzją o legalizacji", oraz o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej.
ust. 4 Na postanowienie o wstrzymaniu budowy przysługuje zażalenie.
ust. 5 Postanowienie o wstrzymaniu budowy wydaje się również w przypadku zakończenia budowy".
W ocenie organu sentencja wydanego postanowienia nr [...] z dnia 26.09.2024r. odpowiada dyspozycji w/w przepisu. We wskazanym wyżej ust. 3 ustawodawca przewidział możliwość legalizacji samowoli budowlanej, jednakże tylko w sytuacji złożenia wniosku o jej legalizację, o czym prawidłowo poinformowano w treści uzasadnienia w/w postanowienia. Stosownie do treści w/w przepisu organ powiatowy poinformował także o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej i sposobie jej wyliczenia. Wydanie wskazanego postanowienia ma na celu umożliwienie zalegalizowania przedmiotowych robót budowlanych. Zgodnie z wyrokiem NSA w Warszawie z dnia 21.01.2005 r., sygn. akt II OSK 1602/04; "Legalizacja samowoli budowlanej nie jest obowiązkiem, ale uprawnieniem (...)".
Zdaniem organu drugiej instancji skarżone postanowienie w żaden sposób nie narusza przepisów prawa, na podstawie których zostało wydane, zaś organ nadzoru budowlanego stopnia powiatowego rozpatrzył przedmiotową sprawę w oparciu o zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy i uzasadnił swoje stanowisko w treści wydanego rozstrzygnięcia administracyjnego. Postępowanie dowodowe zostało uzupełnione w ramach art. 136 k.p.a.
Odnosząc się do zarzutów zawartych w zażaleniu [...]WINB wyjaśnia, że nie zasługują one na uwzględnienie, co wykazano w uzasadnieniu niniejszego postanowienia. PINB w [...] dokonał oceny materiału dowodowego w sposób logiczny, zgodny z przepisami, zasadami wiedzy technicznej i doświadczenia życiowego i nie wykroczył poza granice swobodnej oceny dowodów. Ocena wiarygodności dowodów i ich mocy nastąpiła na podstawie wszechstronnej analizy zebranego materiału dowodowego, co stanowiło podstawę do wydania postanowienia nr [...]. W kwestii naruszenia - według skarżącej - art. 10 k.p.a. [...]WINB wskazuje, że zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 17.02.2010r. sygn. akt II SA/Sz 1378/09: "Nie każde działanie, lub zaniechanie organu w kwestiach związanych ze stosowaniem art. 10 § 1 stanowi uchybienie, które mogłoby mieć wpływ na rozstrzygniecie sprawy. Zarzut w tym zakresie może odnieść skutek wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, iż zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Koniecznym jest zatem ustalenie, jakiej konkretnie czynności procesowej nie mogła strona dokonać, jakiego dowodu w sprawie nie mogła przedstawić i jaki wpływ na wynik sprawy mogło mieć tak stwierdzone uchybienie. Dopiero bowiem wykazanie, że naruszenie przez organ zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym poprzez niepowiadomienie jej o zgromadzeniu materiału dowodowego i możliwości zapoznania się z tym materiałem oraz o możliwości składania wniosków dowodowych, uniemożliwiło stanie podjęcie konkretnie wskazanej czynności procesowej, a także wykazanie, że uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, daje podstawy do przyjęcia, że doszło do naruszenia art. 10 k.p.a.". Powyższe potwierdza również NSA w wyroku z dnia 27.03.2015r. sygn. akt I OSK 1767/13: "Zarzut naruszenia art. 10 k.p.a. może odnieść skutek tylko wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych". Z akt sprawy wynika, iż skarżąca została powiadomiona pismem z dnia 17.09.2024r. o uprawnieniach wynikających z art. 10 § 1 k.p.a. (uprawnienie na każdym etapie postępowania). Ponadto zaskarżone postanowienie stanowi pierwszy etap procedury legalizacyjnej i nie kończy postępowania.
Ponadto nie sposób zgodzić się ze skarżącą, jakoby w przedmiotowej sprawie doszło do remontu. Zgodnie z art. 3 pkt 8 w/w ustawy: "Ilekroć w ustawie jest mowa o remoncie należy przez to rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym". Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w wyroku z dnia 16.10.2018r., sygn. akt II SA/Bd 323/18: "W wyniku remontu nie może powstać obiekt budowlany o innych parametrach technicznych lub użytkowych, niż obiekt pierwotny. Jeżeli zatem w wyniku wykonywanych robót budowlanych nastąpi zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem parametrów charakterystycznych dla kształtu całego obiektu budowlanego, będziemy mieli do czynienia z przebudową. Jeżeli zaś wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegać będzie jedynie na odtworzeniu stanu pierwotnego, nie będąc bieżącą konserwacją, będzie to remont". \N przedmiotowej sprawie doszło bowiem do budowy/odbudowy budynku gospodarczego, jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z dnia 02.12.2022r. sygn. akt II SA/Łd 735/22: "Z punktu widzenia Prawa budowlanego nie ma znaczenia, czy budowa budynku następuje jako taka, która jest realizowana po raz pierwszy, czy nawiązuje do niegdyś istniejących rozwiązań. Jeżeli część budynku została niegdyś rozebrana, to ponowne wybudowanie tej dawniej rozebranej części wymaga dopełnienia warunków formalnych wynikających z przepisów ustawy, tak jak każda inna budowa (rozbudowa, odbudowa). Rozebranie obiektu budowlanego wyklucza potraktowanie całości robót jako remontu, bowiem byłby to remont czegoś, co nie istnieje, bowiem zostało wcześniej rozebrane. To odtworzenie zatem, które obejmuje rozebranie i następnie "odtworzenie właściwe", wiąże się z pojęciem odbudowy". \NSA w Gdańsku w wyroku z dnia 13.09.2023r. sygn. akt II SA/Gd 15/23 wskazał, że: "W świetle definicji zawartej w art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego odbudowę obiektu budowlanego należy traktować jako budowę. W orzecznictwie przyjmuje się też, że z odbudową mamy do czynienia właśnie wówczas, gdy obiekt budowlany najczęściej w całości lub w części nie spełnia już swych funkcji użytkowych z uwagi na nadmierne zużycie lub zniszczenie swej substancji i konieczna jest naprawa lub wymiana wszystkich lub prawie wszystkich elementów obiektu budowlanego, w praktyce oznaczająca jego rozbiórkę w znacznej części lub w całości i ponowne wzniesienie obiektu".
Skargę na postanowienie organu odwoławczego wniosła I. W.
Zdaniem skarżącej doszło do naruszenia:
przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. Art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a poprzez niewyjaśnienie istotnych dla prawidłowego rozpoznania sprawy, a tym samy okoliczności faktycznych oraz dowolną ocenę materiału dowodowego, polegające na braku pozyskania przez PINB oraz WINB dokumentacji projektowej Obiektu, a tym samym braku dokonania wystarczających ustaleń faktycznych dotyczących potwierdzenia zgodności istnienia Obiektu z powszechnie obowiązującym prawem i uznanie Obiektu za budynek gospodarczy, co następczo miałoby wymagający zgłoszenia do właściwego organu administracji architektoniczno - budowlanej lub uzyskania pozwolenia na budowę ze strony właściwego organu administracji architektoniczno - budowlanej.
2. Art. 67 § 2 pkt. 3) k.p.a. w zw. z art. 72. § 1 oraz art. 81 ust. 4 PrBud poprzez przeprowadzenie czynności kontrolnych, mogących mieć mających istotne znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, tj. oględzinom przeprowadzonym w dniu 11 września 2024 toku utrwalonych wyłącznie w postaci pisemnej notatki, nie zaś w formie protokołu.
Błąd w ustaleniach faktycznych tj.:
w ramach których, błędnie uznano, że prace remontowe obiektu, były obarczone obowiązkiem dokonania zgłoszenia wobec właściwego organu administracji architektoniczno — budowlanej lub uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę oraz dokonania zgłoszenia do właściwego organu administracji architektoniczno — budowlanej, poprzez wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego,
- naruszenie przepisów prawa materialnego:
1. rażące naruszenie art. 48 ust. 1 pkt. 1) oraz pkt. 2) PrBud, w związku z art. 29 ust. 2 pkt 2) PrBud, a także w związku z § 3 pkt. 8) Rozporządzenia, poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, w której Obiekt stanowi, w myśl postanowień Rozporządzenia, wiatę o powierzchni zabudowy do 50 m² usytuowanej na działce, na której znajduje się budynek mieszkalny, lub przeznaczonej pod budownictwo mieszkaniowe, przy czym łączna liczba tych tego rodzaju obiektów posadowionych w obrębie Działki nie przekracza dwóch na każde 1000 m² powierzchni działki, a także w sytuacji, w której obiekt nie spełnia przesłanek budynku gospodarczego w myśl postanowień rozporządzenia;
3. rażące naruszenie art. 48 ust. 1 pkt. 1) oraz pkt. 2) PrBud, w związku z z art. 29 ust. 1 pkt. 14) lit. a PrBud oraz z § 3 pkt. 8) Rozporządzenia, poprzez ich błędne zastosowanie i uznanie, że prace remontowe dokonane w ramach Obiektu wymagały od skarżącej dokonania zgłoszenia do właściwego organu administracji architektoniczno - budowlanej, podczas gdy w stanie sprawy faktycznym sprawy taki obowiązek nie ciążył na skarżącej;
4.. rażące naruszenie art. 48 ust. 1 pkt. 1) oraz pkt. 2) PrBud w związku z art. 29 ust. 4 pkt. 2) PrBud wydanie przez WINB w [...] Postanowienia utrzymującego w mocy zaskarżone postanowienie PINB w [...], nakazującego wstrzymanie budowy obiektu i uznanie, że prace przeprowadzone przez Skarżącą w zakresie naprawy elementów drewnianych obiektu, wymagającego remontu, przybrały znamiona, cytując za postanowieniem "odbudowy/odbudowy" Obiektu, podczas gdy prace te były wyłącznie pracami remontowymi nie wymagającymi uzyskania od właściwego organu administracji architektoniczno — budowlanej decyzji o pozwoleniu na budowę oraz dokonania zgłoszenia do właściwego organu administracji architektoniczno — budowlanej, poprzez wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego;
5. § 3 pkt. 3) w związku z Art. 3 pkt. 7a) PrBud, poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że we doszło do przebudowy, poprzez wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji;
6. art. 51 ust. 7 PrBud, poprzez jego błędną wykładnię oraz zastosowanie i uznanie, że doszło do wykonania robót budowlanych powodujących istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu zagospodarowania działki lub terenu, a także projektu architektoniczno-budowlanego, podczas gdy PINB nie dokonał wystarczających ustaleń w tym zakresie.
Z uwagi na powyższe organ wnosił o:
- zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji,
- umorzenie postepowania,
- zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi skarżąca podnosiła, iż w dniu 1 sierpnia 20024 roku dokonała zgłoszenia wykonania zmiany pokrycia dachowego na budynku, który nie można określić jako budynku gospodarczego. Wskazywała, że przedmiotowy budynek istnieje od około 20 lat i wymagał wykonania prostych robót wymagających utrzymania obiektu w stanie nie zagrażającym jego użytkowania. Przedmiotowy obiekt jest wiatą celem przechowywania samochodu podczas pobytu na działce. Tak więc skarżąca dokonała robót remontowych w istniejącym obiekcie – wiacie z uwagi aby można bezpiecznie ten obiekt użytkować. W obiekcie wymieniono pokrycie dachu oraz krokwi podtrzymujących dach z uwagi na stan techniczny.
Z tego względu w ocenie skarżącej nie było podstaw do uznania, iż doszło do przebudowy przedmiotowego budynku, który wymagał w tym zakresie zgłoszenia do organu budowlano – architektonicznego.
Uczestnicy postępowania B. P. i J. P. wnosili o oddalenie skargi.
W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Kompetencje sądów administracyjnych określają przede wszystkim art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137 t.j.) Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm., dalej jako p.p.s.a.) wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Rozpatrując sprawę pod kątem wskazanych wyżej kryteriów, a zatem analizując orzeczenie pod względem zgodności zarówno z przepisami procedury, jak i prawa materialnego, Sąd nie stwierdził naruszeń, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu zaskarżonego postanowienia.
Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów proceduralnych – art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. oraz art. 67 § 2 pkt 3 w związku z art. 72 § 1 k.p.a. i art. 81 ust.4 prawa budowlanego należy uznać, iż nie zasługują one na uwzględnienie. Organ wskazywał, że poczynione przez organ ustalenia faktyczne w zakresie uznania przedmiotowego obiektu za budynek gospodarczy oraz faktu, że nie doszło do remontu obiektu a jego budowy/ odbudowy, co nie wymagało zgłoszenia.
Należy zauważyć, iż w przedmiotowej sprawie ustalenia faktyczne zostały oparte na oględzinach na oględzinach obiektu budowalnego, które miały miejsce w dniach 26 sierpnia 2024 roku oraz 24 stycznia 2025 roku.( w protokole błędnie wpisano rok 2024). Z przeprowadzonych oględzin zostały sporządzone protokoły wraz pełną dokumentację fotograficzną wykonanych prac.
W sytuacji gdy wymieniono drewniane elementy konstrukcyjne budynku ( słupy, płatwie, zastrzały), wykonano ściany zewnętrzne z nowych desek oraz używanych desek, wykonano nową konstrukcje drewniana dachu jednospadowego oraz pokrycie dachu z blachy i instalację odprowadzającą wodę, to w ocenie Sądu nie można zgodzić się ze skarżącą, iż prace te można uznać za roboty remontowe. Prace budowlane należy uznać za odbudowę, gdy konieczna jest wymiana lub naprawa wszystkich lub prawie wszystkich elementów obiektu. W praktyce oznacza to, że nastąpi rozbiórka obiektu( w całości lub znacznej części) i ponowne wzniesienie obiektu. Za remont nie mogą być uznane roboty budowlane polegające na rozbiórce istniejącego obiektu budowlanego i wzniesieniu nowego obiektu, nawet w tym samym miejscu i odpowiadającego gabarytowi pierwotnemu, nawet z wykorzystaniem tych samych materiałów( por wyrok NSA z 8 kwietnia 2025 roku, II OSK 2159/22). Analiza dokumentacji fotograficznej dokonana na miejscu oględzin jednoznacznie pozwala uznać, iż przedmiotowy obiekt budowalny został odbudowany. Dokona ocena materiału nie nosi cech dowolności i zarzut w tym zakresie stawiany przez skarżącą należy uznać za gołosłowny zwłaszcza, że ocena skarżącej opiera się na rozważaniach czysto teoretycznych i nie odnosi się do znajdującej się w aktach sprawy dokumentacji z oględzin i w żadnym stopniu jej nie podważa.
Niewątpliwie zakres robót budowalnych dokonanych przez skarżąca przekroczył zgłoszenie z dnia 1 sierpnia 2024 roku gdzie miała być dokonana wymiana pokrycia dachowego.
Odnośnie spornej kwestii w zakresie charakteru obiektu posadowionego na działce skarżącej i będącego przedmiotem sporu należy uznać, iż jest budynek gospodarczy a nie wiata. Organ odwoływał się do załącznika nr 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999 roku w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowalnych( Dz.U z 1999 roku, nr 112, poz. 1316) gdzie wskazano, że wiata jest szczególnym rodzajem budynku, stanowiącym pomieszczenie naziemne nieobudowane ścianami ze wszystkich stron lub nawet ścian pozbawione.
Przedmiotowy budynek jest związany z gruntem, pozwalający przeciwstawić się siłom przyrody, posiada dach i przegrody oddzielające go od otoczenia. Jak sama skarżąca wskazuje przedmiotowy obiekt ma służyć do przechowywania samochodu. Faktycznie z dokumentacji zdjęciowej wynika, że skarżąca przechowuje tam sprzęt – wiadra, drabinę. Należy tez zauważyć, iż skarżąca dokonując zgłoszenia z dnia 1 sierpnia 2024 roku wskazywała, że planuje wymianę pokrycia dachowego na budynku gospodarczym.
Należy zauważyć, iż rozporządzenie zawiera definicje budynku gospodarczego i wskazuje, iż należy przez to rozumieć budynek przeznaczony do niezawodowego wykonywania prac warsztatowych oraz do przechowywania materiałów, narzędzi, sprzętu i płodów rolnych służących mieszkańcom budynku mieszkalnego, budynku zamieszkania zbiorowego, budynku rekreacji indywidualnej, a także ich otoczenia, a w zabudowie zagrodowej przeznaczony również do przechowywania środków produkcji rolnej i sprzętu oraz płodów rolnych;
W tym zakresie zarzuty, iż ocena dokonana przez organ nie jest oceną swobodną, a ma cechy dowolności nie zasługuje na uwzględnienie.
Skarga w żadnym stopniu nie wskazuje na czym polegają błędne ustalenia faktyczne w tym zakresie, zwłaszcza, iż protokoły oględzin i materiał tam zebrany nie został podważony i zakwestionowany.
W związku z poczynionymi ustaleniami faktycznymi zarzuty rażącego naruszenia przepisów art. 48 ust.1 pkt 1 i 2 w związku z art. 29 ust.2 pkt 2 oraz art. 48 ust.1 pkt 1 i 2 w związku z art. 29 ust.4 pkt 2 prawa budowlanego poprzez błędne zakwalifikowanie obiektu jako budynku gospodarczego oraz wykonanych prac jako odbudowy a nie remontu nie zasługują na uwzględnienie.
W ocenie Sądu skarżąca dokonująca prac budowlanych związanych odbudową budynku gospodarczego o powierzchni zabudowy mniejszej niż 35 m² winna zgodnie art. 29 ust.1 pkt 14a prawa budowalnego dokonać zgłoszenia.
W sytuacji gdy ustalono dokonanie samowoli budowlanej w tym zakresie organ wszczął postępowanie w trybie art. 48 ust.1 pkt 2 prawa budowlanego i wydał postanowienie o wstrzymaniu budowy z uwagi na brak wymaganego zgłoszenia.
Z uwagi na powyższe biorąc za podstawę art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło