VIII SA/Wa 275/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Sławomir Fularski po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi [...] S.A. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] lutego 2009 r., znak [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za październik 2006 r. postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w kwocie ponad 2000 złotych Skarżąca [...] Spółka Akcyjna z siedzibą w B. wniosła o zwolnienie od kosztów postępowania w zakresie uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 3595 złotych z uwagi na fakt, iż nie posiada środków finansowych na jego poniesienie. Podniosła, że rachunek bankowy jest zajęty przez komornika, zaś w kasie Spółka posiada jedynie niewielką kwotę. Do wniosku załączono kopie bilansu i wyciągu bankowego. Pismem z dnia [...] maja 2009 r. wezwano skarżącą do nadesłania wypełnionego formularza PPPr w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W nadesłanym w terminie oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu wniosku Spółka wyjaśniła, że nie posiada środków pieniężnych na wniesienie wpisu sądowego, rachunki bankowe są zajęte przez komornika, spółka nie posiada majątku "łatwozbywalnego". Nadto podała, że wartość środków trwałych wynosi [...] złotych, zaś strata za ubiegły rok wyniosła [...] złotych. Spółka nie posiada dochodów bieżących, gdyż umowy najmu, które są głównym przedmiotem działalności spółki, przewidują roczne terminy płatności. W związku z powziętymi przez Sąd wątpliwościami co do sytuacji majątkowej skarżącej, pismem z dnia [...] czerwca 2009 r. wezwano ją do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy, przez: wskazanie, czy poza wynajmem lokali spółka prowadzi jeszcze inną działalność, a jeśli tak, to jaką; podanie w jakim terminie spółka otrzymuje należny jej czynsz roczny; wskazanie, czy spółka posiada lokaty lub inne rachunki bankowe poza wymienionym we wniosku; wskazanie wysokości kapitałów zapasowych i rezerwowych oraz ich przeznaczenia; wskazanie, czy spółka posiada wierzytelności i ewentualnie w jakiej wysokości; wskazanie składników majątku spółki, w terminie 7 dni. W zakreślonym terminie skarżąca wyjaśniła, że poza wynajmem lokali nie prowadzi innej działalności; należny czynsz roczny spółka otrzymuje z dołu w IV kwartale; spółka nie posiada lokat, ani też innych rachunków bankowych poza wymienionym we wniosku; kapitał zapasowy to [...] złotych, kapitał z aktualizacji wyceny [...] złotych; spółka posiada nierozliczony wynik – stratę z lat ubiegłych w kwocie [...] złotych, zaś kapitały zapasowe pokrywają jedynie częściowo straty z lat ubiegłych; na dzień złożenia wniosku spółka nie posiada wierzytelności od kontrahentów; występujące w bilansie należności dotyczą rozliczeń z tytułu dofinansowania z PFRON w kwocie [...] złotych oraz innych kwot do wyjaśnienia z PFRON; majątek spółki stanowi nieruchomość będąca siedzibą spółki oraz drobny sprzęt biurowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Na wstępie stwierdzić należy, że zasadą jest, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej p.p.s.a.). Oznacza to, że każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do ich uiszczenia (art. 211 p.p.s.a.). Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Jest to forma dofinansowania strony postępowania sądowego z budżetu państwa i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym - wówczas obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, lub częściowym - wówczas obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych i wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 1, § 2 i § 3 p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej następuje w zakresie całkowitym - gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 p.p.s.a.). Zauważyć należy, że w niniejszej sprawie skarga i wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony został przez spółkę akcyjną. Nie ulega wątpliwości, że podmiot, który wskazuje, iż w obrocie prawnym występuje w tej właśnie formie organizacyjno-prawnej z założenia posiada kapitał, jak również wyposażony jest w majątek, ponadto jako osoba prawna podlega wpisowi do rejestru przedsiębiorców prowadzonego przez Krajowy Rejestr Sądowy. Z nadesłanego przez skarżącą wypisu z Krajowego Rejestru Sądowego wynika, że skarżąca spółka wyposażona została w określony kapitał zakładowy. Z nadesłanego wypełnionego formularza PPPr i kserokopii Bilansu sporządzonego na dzień [...].12.2008 r. wynika, iż spółka posiada majątek, który w zestawieniu z wysokością wpisu sądowego od skargi w niniejszej sprawie, daje podstawy do przyjęcia, iż ma ona środki przynajmniej na częściowe poniesienie kosztów postępowania. Co zaś tyczy się dochodów bieżących, to spółka akcyjna jako profesjonalny przedsiębiorca powinna działać z najwyższym stopniem staranności i dbać o swoje interesy, by miała płynność finansową, potrzebne rezerwy i zapasy w tym m.in. na koszty postępowań sądowych. Obowiązkiem wnioskodawcy jest wykazanie w sposób niebudzący wątpliwości, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania sądowego. Zdaniem Sądu, badając złożony wniosek, stwierdzić należało, że skarżąca spółka akcyjna nie udowodniła w sposób nie budzący wątpliwości, iż znajduje się w takiej sytuacji, która dawałaby podstawy do całkowitego zwolnienia jej z kosztów sądowych. Sąd uznał, iż skarżąca spółka będzie w stanie uiścić wpis sądowy od skargi w kwocie 2000 złotych. Mając na względzie wszystkie wskazane powyżej okoliczności orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).