VIII SA/Wa 275/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Owsińska - Gwiazda po rozpoznaniu w dniu 27 lipca 2010r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku U. .K "[...]" Sklep Motoryzacyjny o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych ze skargi U. K. "[...]" Sklep Motoryzacyjny na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] stycznia 2010r. znak [...] w przedmiocie określenie kwoty należności wynikającej z długu celnego postanawia : odmówić przyznania prawa pomocy Pismem z dnia [...] czerwca 2010r. (data nadania) skarżąca U. K. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym oraz uzyskiwanych dochodach zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe razem z mężem, który obecnie nie pracuje. Źródłem dochodu dwuosobowej rodziny jest dochód wnioskodawczyni z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości miesięcznej [...] zł brutto. Z dochodu tego wnioskodawczyni pokrywa wszelkie koszty związane z utrzymaniem "siebie i domu". Posiada wspólnie z mężem prawo dożywotniego mieszkania w budynku stanowiącym własność ich syna. Postanowieniem z dnia 22 czerwca 2010r., referendarz sądowy odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W dniu [...] lipca 2010r. (data złożenia na biurze podawczym sądu) skarżąca wniosła sprzeciw na powołane postanowienie. Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwana dalej p.p.s.a.) wniesienie w terminie sprzeciwu od wyżej wymienionego postanowienia spowodowało, iż utraciło ono moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zauważył, co następuje: Zgodnie z przepisami art. 243 § 1 i art. 245 § 1 p.p.s.a właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym stosownie do art. 245 § 3 p.p.s.a. obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Sąd może zwolnić osobę z części kosztów postępowania, jeżeli wykaże ona, ze nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ( art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. ). Celem występującej w postępowaniu sądowoadministracyjnym instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy, i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Zawarte w art. 246 § 1 p.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba ta wykaże" oznacza zaś, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek udowodnienia, iż znajduje się on w tej szczególnej sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Rozpatrując wniosek o prawo pomocy należy zaznaczyć, że generalną zasadą postępowania sądowego jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w tym postępowaniu. Dlatego też każda osoba wszczynająca postępowanie, bądź żądająca od Sądu podejmowania określonych czynności powinna liczyć się z wydatkami na ten cel. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, a także stan faktyczny sprawy, uznać należy, że nie zostały spełnione przesłanki uzasadniające przyznanie skarżącej prawa pomocy w żądanym zakresie. Przede wszystkim podkreślić należy, że sytuacja materialna i rodzinna skarżącej jest znana Sądowi z urzędu (sprawy VIII SA/Wa 882/08, VIII SA/Wa 197/09, VIII SA/Wa 237/09). W sprawie o sygn. akt VIII SA/Wa 120/10 skarżąca złożyła zeznanie podatkowe za 2009r., z którego wynika, że z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w 2009r. osiągnęła przychód w wysokości [...] zł (koszty uzyskania przychodu [...] zł), natomiast koszty bieżącego utrzymania (ogrzewanie, energia, woda telefon stacjonarny i komórkowy, wyżywienie) określiła na kwotę [...] zł. Z pozostałych akt wymienionych spraw wynika, że skarżąca wspólnie z mężem w latach 2007 – 2008 dokonała szeregu czynności polegających na przeniesieniu własności składników majątkowych. Poza darowiznami nieruchomości położonych w R. i W. na rzecz dzieci dokonała między innymi w sierpniu 2007r. na rzecz syna darowizny środków pieniężnych w kwocie [...] zł, a następnie w kwietniu 2008r. kwoty [...] zł. Powyższe potwierdza również oświadczenie skarżącej zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, że zamieszkuje ona w domu stanowiącym własność syna. Niezależnie od powyższego skarżąca nie wykazała, że aktualnie znajduje się sytuacji, która uzasadniałaby "przerzucenie" kosztów związanych z jej udziałem w postępowaniu sądowym na Skarb Państwa tj. na innych podatników. Przede wszystkim skarżąca prowadząc działalność gospodarczą należy do przedsiębiorców, a w ich przypadku miarodajną dla oceny zdolności płatniczych nie jest kategoria "dochodu" (rozumianego jako nadwyżka sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania), lecz "przychodu". Istnieją bowiem legalne instrumenty podatkowe pozwalające na równoważenia kosztów i przychodów tak, by w końcowym rozliczeniu obciążenia podatkowe zminimalizować, czy też w ogóle wyeliminować. Do instrumentów takich należą choćby zwolnienia podatkowe, dokonywanie zakupów w odpowiednim okresie, obniżenie dochodu przez przesunięcie kosztów w czasie. Istotniejsze jest zatem to, że skarżąca uzyskuje przychody z działalności i kształtują się one na znacznym poziomie. Ocena sytuacji materialnej skarżącej pozostaje więc nie zmieniona. Nie jest ona osoba ubogą, wymagającą wsparcia ze strony Państwa w ponoszeniu kosztów sądowych związanych z wniesieniem skargi. Skarżąca nie wykazała w żaden sposób, że uiszczenie wpisu od skargi w wysokości [...] zł przekracza jej możliwości finansowe. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 powołanej wyżej ustawy, orzekł jak w sentencji postanowienia.