VIII SA/Wa 276/08

PostanowienieWSA w Warszawie2008-11-28

Skład orzekający: Wojciech Mazur

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która nie osiąga dochodu i pozostaje na utrzymaniu męża-emeryta, posiadając jednocześnie niewielkie dochody z gospodarstwa rolnego i ponosząc wydatki na leki, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że wnioskodawczyni wykazała sytuację materialną kwalifikującą ją do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Brak stałego dochodu, utrzymanie przez męża-emeryta, podeszły wiek, schorzenia i związane z tym wydatki na leki, a także niski łączny dochód rodziny, uniemożliwiają jej poniesienie kosztów postępowania sądowego i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika.
Stan faktyczny
Wnioskodawczyni M.N. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wniosek został początkowo odrzucony przez referendarza sądowego, jednak po wniesieniu sprzeciwu sprawa została rozpoznana przez Sąd. Wnioskodawczyni oświadczyła, że nie osiąga dochodu, pozostaje na utrzymaniu męża-emeryta, posiada schorzenia i ponosi wydatki na leki, a dochody z gospodarstwa rolnego są niewielkie. Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Przyznano M.N. prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata oraz zwrócono się do właściwej Okręgowej Rady Adwokackiej o wyznaczenie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Wojciech Mazur po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M.N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi C.N. i P.N. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia : 1. przyznać M.N. prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata 2. zwrócić się do właściwej Okręgowej Rady Adwokackiej o wyznaczenie adwokata dla M.N. zam. [...], [...]. Wnioskiem z dnia 6 listopada 2008 r. M.N. wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 27 października 2008 r. odmówiono wnioskodawczyni przyznania prawa pomocy wobec niewykazania okoliczności uzasadniających wniosek. Pismem z dnia 6 listopada 2008 r. prawidłowo wniesiony został sprzeciw od postanowienia referendarza. Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej jako p.p.s.a) wniesienie w terminie sprzeciwu od wyżej wymienionego postanowienia spowodowało, iż utraciło ono moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. W wyniku rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Z oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym wynika, że wnioskodawczyni pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem i dorosłym synem. Według oświadczenia nie osiąga ona żadnego dochodu i pozostaje na utrzymaniu męża. Źródłem utrzymania rodziny jest emerytura męża w wysokości [...] zł oraz wynagrodzenie za pracę syna w wysokości [...] zł netto. Ponadto wnioskodawczyni oświadczyła, że posiada gospodarstwo rolne o powierzchni [...] ha. We wniesionym sprzeciwie M.N. wyjaśniła, że posiadane gospodarstwo rolne przynosi niewielkie dochody. Poza tym wskazała, że jest osobą schorowaną i w podeszłym wieku ([...] lat). Do pisma załączyła kserokopie rachunków za energię na kwotę [...] zł i [...] zł, paragon za leki na kwotę [...] zł oraz nakaz płatniczy z tytułu podatku rolnego i podatku od nieruchomości za 2008 r. na kwotę [...] zł. Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 199 p.p.s.a, strona wnosząca do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki obowiązana jest do poniesienia kosztów postępowania. Art. 243 i nast. p.p.s.a, przewidują możliwość ubiegania się przez osobę fizyczną o przyznanie prawa pomocy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak wynika z powyższego w postępowaniu sądowoadministracyjnym podmiot wnoszący skargę do sądu musi liczyć się z koniecznością poniesienia kosztów postępowania. Udzielenie bowiem prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania strony z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe, dlatego też powinno być ono udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku. Co do zasady bowiem strona będąca osobą fizyczną powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny. W niniejszej sprawie wnioskodawczyni zdaniem Sądu wykazała, że znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej ją do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Jak wynika ze złożonego oświadczenia nie posiada ona stałego źródła dochodu i pozostaje na utrzymaniu męża - emeryta. Jest osobą starszą i schorowaną, co pociąga konieczność ponoszenia wydatków na leki. Ponadto łączny miesięczny dochód trzyosobowej rodziny kształtuje się na poziomie [...] zł, co w przeliczeniu na każdego jej członka stanowi sumę pozwalająca zaspokoić jedynie podstawowe potrzeby życiowe. Zdaniem Sądu sytuacja materialna wnioskodawczyni nie pozwala jej na opłacenie wpisu od zażalenia, ani ustanowienie w sprawie profesjonalnego pełnomocnika. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 260 powołanej ustawy postanowiono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło