VIII SA/Wa 28/14
PostanowienieWSA w Warszawie2014-01-27
Skład orzekający: Cezary Kosterna
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję organu podatkowego może zostać uwzględniony w sytuacji choroby pełnomocnika, która uniemożliwiła dokonanie czynności procesowej w terminie?Ratio decidendi
Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi może zostać uwzględniony tylko wtedy, gdy strona uprawdopodobni brak własnej winy w uchybieniu terminu, co oznacza wykazanie okoliczności uniemożliwiających dokonanie czynności mimo zachowania należytej staranności. Choroba pełnomocnika może stanowić taką przeszkodę jedynie wtedy, gdy miała nagły i obłożny charakter, uniemożliwiający wyręczenie się inną osobą. W niniejszej sprawie sąd uznał, że skarżący nie wykazał braku winy, gdyż choroba pełnomocnika nie spełniała tych warunków, a ponadto nie dokonano czynności procesowej w terminie mimo możliwości substytucji.Stan faktyczny
Pełnomocnik M. M. złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z września 2013 r. dotyczącą podatku od towarów i usług, tłumacząc to chorobą uniemożliwiającą wykonanie czynności procesowej w terminie. Do wniosku dołączono opinię lekarza biegłego, która potwierdzała chorobę w okresie od października do listopada 2013 r. Wniosek został złożony w terminie, jednak pełnomocnik nie wykazał, że choroba miała charakter nagły i obłożny oraz że nie mógł się wyręczyć inną osobą.Rozstrzygnięcie
Odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Cezary Kosterna po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M. M. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...]września 2013 r. znak: [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia : odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi
Pismem z dnia 18 listopada 2013 r. pełnomocnik M. M. (dalej jako skarżący) złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na ww. decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z [...]września 2013 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług. Pełnomocnik uzasadnił swój wniosek chorobą – [...], które skutkowało wysoką temperaturą i uniemożliwiało mu wykonywanie czynności procesowych i opuszczenie miejsca zamieszkania w dniach od [...]września 2013 r. do [...]października 2013 r.
Do wniosku pełnomocnik załączył opinię lekarza biegłego sądowego patomorfologa, który na podstawie danych z przedłożonej mu dokumentacji lekarskiej przyjął, że pełnomocnik z powodu [...]w dniach [...]październik 2013 r. – [...]listopad 2013 r. nie mógł brać udziału w czynnościach procesowych poza miejscem zamieszkania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na wstępie należy zaznaczyć, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi został złożony w terminie.
Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270; dalej: "u.p.p.s.a."), sąd może na wniosek przywrócić termin, jeżeli strona bez własnej winy nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym.
Zgodnie z brzmieniem art. 87 § 1 i § 4 u.p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie.
Zgodnie z art. 87 § 2 powołanej ustawy, we wniosku należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Przesłanki przywrócenia terminu, które muszą być spełnione łącznie aby wiosek mógł zostać rozpatrzony pozytywnie, określają przepisy § 1-4 art. 87 u.p.p.s.a. Są nimi:
- wniesienie wniosku o przywrócenie terminu w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu,
- uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy strony w uchybieniu terminu,
- powstanie ujemnych dla strony skutków w zakresie postępowania sądowego,
- równoczesne ze złożeniem wniosku dokonanie czynności, której strona nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 u.p.p.s.a.).
W orzecznictwie sądowym ugruntowany jest pogląd, że zawarta w art. 86 § 1 u.p.p.s.a. przesłanka braku winy, warunkująca pozytywne rozpoznanie wniosku, oznacza wykazanie okoliczności, które przy zachowaniu należytej staranności uniemożliwiły wnioskującemu terminowe dokonanie czynności i jednocześnie były przez niego nie do przewidzenia i nie do usunięcia. Kierunek wykładni sądowej tego przepisu wskazuje, że winę wykluczają przeszkody, których wnioskodawca nie był w stanie przewidzieć, ani im zapobiec. A contrario, negatywnej przesłanki zawinienia, która wyłącza możliwość przywrócenia terminu, należy upatrywać w zaniechaniu przez wnioskodawcę tym wszystkim czynnościom, które przy dołożeniu przez niego należytej staranności, zapobiegłyby konsekwencjom, jakie ustawodawca wiąże z upływem terminów do dokonania określonych czynności procesowych. Oceniając wystąpienie tej przesłanki, sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Nie jest dopuszczalne przywrócenie terminu, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Literatura i orzecznictwo, do przeszkód uniemożliwiających terminowe dokonanie czynności
z uwagi na różnorodność zjawisk życiowych, zaliczają przerwę w komunikacji, nagłą chorobę strony, która nie pozwala na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar, itp.
W orzecznictwie przyjmuje się nadto, że do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu w ujęciu art. 86 § 1 u.p.p.s.a. zalicza się między innymi chorobę, ale nie każdą, a wyłącznie taką, która miała nagły i obłożny charakter (powodując zwłaszcza konieczność hospitalizacji) i nie pozwalała na wyręczenie się inną osobą. Sam fakt choroby, a nawet dysponowanie zwolnieniem lekarskim nie świadczy jeszcze o braku winy w uchybieniu wiążącego stronę terminu (zob. wyrok NSA z 1 marca 1999 r. sygn. akt II SA 45/99, Lex nr 46785; postanowienie NSA z 6 listopada 2007 r. sygn. akt II OZ 1070/07; dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Nadto przyjmuje się, że uchybienie terminu jest niezawinione wówczas, gdy nawet przy dołożeniu najwyższej staranności strona nie mogła w terminie dopełnić czynności procesowej. Przeszkody te zatem muszą mieć charakter zewnętrzny i obiektywny, a brak winy w uchybieniu terminu można uznać tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku.
Mając na względzie powyższe, Sąd doszedł do przekonania, że wniosek
o przywrócenie terminu do wniesienia skargi nie zasługiwał na uwzględnienie. Zdaniem Sądu, pełnomocnik skarżącego nie uprawdopodobnili braku winy w uchybieniu terminu do dokonania wskazanej czynności procesowej. W szczególności nie wykazał, że choroba pełnomocnika uniemożliwiła mu wyręczenie się inną osobą
w celu dokonania czynności w przewidzianym przez ustawę terminie. Dodać należy, że pełnomocnik prowadzi działalność gospodarczą w ramach kancelarii. Ponadto zauważyć należy, że z treści pełnomocnictwa nie wynika zakaz substytucji.
Dokonując oceny ziszczenia się przesłanki braku winy Sąd przyjął miernik staranności, której można wymagać od fachowego pełnomocnika (adwokata, radcy prawnego) należycie dbającego o interesy swojego mocodawcy.
Wobec powyższego, w ocenie Sądu, przyczyny wskazanej we wniosku o przywrócenie terminu nie można zaliczyć do przyczyn uzasadniających wniosek, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżącego, zaś inne powody braku winy nie zostały wskazane. Z uzasadnienia wniosku nie wynika, że choroba pełnomocnika skarżącego miała na tyle nagły charakter, że uniemożliwiła skarżącemu podjęcie stosownych działań w celu zapobieżenia negatywnym konsekwencjom związanym z naruszeniem terminu do wniesienia skargi, który upływał w dniu 25 października 2013 r. Dodatkowo zauważyć należy, że okresy choroby wskazane we wniosku i w załączonej do niego opinii nie pokrywają się, opinia została sporządzana na podstawie innego zaświadczenia, którego pełnomocnik jednak nie załączył. Wszystkie te okoliczności powodują wątpliwości Sądu, co do rzeczywistego okresu choroby pełnomocnika.
Mając na uwadze powyższe, działając na podstawie art. 86 § 1 w związku z art. 87 § 2 u.p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło