VIII SA/Wa 280/11

PostanowienieWSA w Warszawie2011-05-04

Skład orzekający: Referendarz sądowy Monika Kramek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych powinien zostać uwzględniony, gdy strona wykaże, że jej trudna sytuacja materialna uniemożliwia poniesienie kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych zasługuje na uwzględnienie, gdy strona wykaże, że jej trudna sytuacja materialna, wynikająca z utrzymywania się z niewielkiego gospodarstwa rolnego i konieczności spłacania kredytów, uniemożliwia poniesienie kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W takich okolicznościach, konieczność poniesienia kosztów postępowania stanowi barierę nie do pokonania i ogranicza konstytucyjne prawo do sądu.
Stan faktyczny
Strona P. S. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w związku ze skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie umorzenia opłaty targowej. W uzasadnieniu wniosku podała, że utrzymuje się wraz z rodziną (rodzice i dwaj bracia) z niewielkiego gospodarstwa rolnego, a sytuacja materialna jest trudna z powodu wysokich kosztów utrzymania i spłaty kredytów zaciągniętych na odbudowę sadów.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 4 maja 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku P. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2011 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia opłaty targowej postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi P. S. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie umorzenia opłaty targowej. W uzasadnieniu wniosku podał, że wspólnie z rodzicami i dwoma braćmi utrzymuje się wyłącznie z pracy w niewielkim gospodarstwie rolnym – [...] ha przeliczeniowego. Wyjaśnił, że sytuacja rodziny jest bardzo trudna wobec wysokich kosztów utrzymania i konieczności spłacania zaciągniętych, na odbudowę wymarzniętych sadów, kredytów. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że w myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2). Mając na uwadze wyjaśnienia skarżącego uznać należy, że wniosek zasługuje na uwzględnienie. Z akt sprawy i złożonych oświadczeń wynika, że pięcioosobowa rodzina skarżącego utrzymuje się wyłącznie z niewielkiego gospodarstwa rolnego. Trudna sytuacja rodziny zmusza do zarabiania poprzez sprzedaż owoców na targowiskach, co było przyczyną ustalenia opłaty targowej. Biorąc pod uwagę opisaną we wniosku sytuację rodziny oraz fakt, że wpis od złożonej skargi przewyższa wysokość opłaty targowej, której umorzenia domaga się skarżący uznano, że konieczność poniesienia kosztów postępowania w wysokości [...] zł stanowiłaby barierę nie do pokonania i ograniczała konstytucyjne prawo do sądu. Wobec powyższego uznano, że skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym siebie i rodziny. W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło