VIII SA/Wa 281/14
PostanowienieWSA w Warszawie2014-05-12
Skład orzekający: Monika Kramek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna skarżącego, utrzymującego się z gospodarstwa rolnego i otrzymującego dopłaty, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że sytuacja materialna skarżącego, pomimo posiadania kredytu, nie jest na tyle trudna, aby uniemożliwiała mu uiszczenie kosztów sądowych. Dochody z gospodarstwa rolnego i dopłaty do gruntów wskazują, że rodzina wnioskodawcy nie znajduje się w sytuacji materialnej uzasadniającej zwolnienie od kosztów, a zobowiązania cywilnoprawne nie mają pierwszeństwa przed obowiązkiem ponoszenia kosztów sądowych.Stan faktyczny
Skarżący W. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w związku ze skargą na decyzję dotyczącą płatności rolnośrodowiskowych. W uzasadnieniu podał, że utrzymuje się z gospodarstwa rolnego, spłaca kredyt, posiada samochód i ciągnik. Uzupełniając wniosek, wskazał na otrzymywane dopłaty do gruntów. Sąd rozpatrzył wniosek, analizując sytuację finansową skarżącego.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W. S. na decyzję Dyrektora {...] Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi W. S. wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podał, że wspólnie z żoną i dwojgiem dzieci utrzymuje się z gospodarstwa rolnego (... ha), z którego miesięczny dochód określił na kwotę ok. [...] zł. Wyjaśnił, że spłaca kredyt, którego roczna rata wynosi [...] zł. Jako posiadany majątek poza domem i budynkami gospodarczymi wymienił samochód osobowy Opel Meriva i ciągnik rolniczy Ursus. W piśmie z dnia [...] maja 2014 r. uzupełniającym wniosek podał, że w 2013 r. i 2014 r. otrzymał dopłaty do posiadanych gruntów w wysokości ok. [...] zł za każdy rok, dodał także, że dorosły syn pracuje wspólnie z nim w gospodarstwie rolnym. Do pisma załączył wyciąg z rachunku bankowego.
Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje:
Rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy na wstępie zaznaczyć należy, że generalną zasadą postępowania sądowego jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w tym postępowaniu. Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym dla siebie i rodziny. Z przepisu tego wynika, że dopiero gdy środki, którymi dysponuje skarżący okażą się niewystarczające może on wystąpić o przyznanie prawa pomocy, a pomoc ta stosowana jest wobec osób nieposiadających żadnego dochodu lub oszczędności lub osób posiadających bardzo niski dochód, a więc takich, które znajdują się w bardzo trudnej sytuacji materialnej pozwalającej na zaspokojenie jedynie podstawowych potrzeb życiowych.
Analiza ujawnionej we wniosku o prawo pomocy sytuacji finansowej skarżącego dokonana z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie wiążą się z jego udziałem w postępowaniu sądowadministracyjnym, w ramach którego skarżący domaga się zwolnienia od kosztów sądowych wskazuje na brak podstaw do pozytywnego rozpoznania złożonego wniosku. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w tym postępowaniu jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Tymczasem sytuacji ekonomicznej wnioskodawcy nie można utożsamiać z sytuacją osób pozbawionych zupełnie środków do życia lub posiadających środki niewielkie, wystarczające jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. W zamiarze ustawodawcy takie właśnie osoby mają być beneficjantami instytucji prawa pomocy. Ze złożonego oświadczenia i dokumentów źródłowych wynika, że czteroosobowa rodzina skarżącego utrzymuje się z [...] – hektarowego gospodarstwa rolnego, przy czym w styczniu bieżącego roku skarżący otrzymał ponad [...] zł tytułem dopłat do posiadanych gruntów. Uznać zatem należy, że rodzina wnioskodawcy nie znajduje się w sytuacji materialnej uzasadniającej przyznanie prawa pomocy, a w szczególności, że nie posiada zdolności do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości [...] zł. Skarżący nie wykazał natomiast, aby w dacie rozpoznawania wniosku był pozbawiony środków finansowych, którymi może swobodnie dysponować. Podkreślić również należy, że konieczność spłaty zaciągniętego kredytu nie przesądza o zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy bowiem co do zasady zobowiązania cywilnoprawne nie korzystają z pierwszeństwa przed obowiązkiem ponoszenia kosztów sądowych.
Z tych też względów uznano, że kwota jaką skarżący będzie zobowiązany uiścić tytułem wpisu od skargi jest w zasięgu jego możliwości finansowych.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono o w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło