VIII SA/Wa 283/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kobylski /sprawozdawca/, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak, Sędzia WSA Renata Nawrot, Protokolant Referent Małgorzata Domagalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi "AUTO-SERVICE" R. P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o pomocy de minimis oddala skargę. Postanowieniem z [...] stycznia 2012 r., znak: [...] Dyrektor Izby Skarbowej w W. (dalej: "organ odwoławczy" lub "Dyrektor IS") po rozpatrzeniu zażalenia R. P. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "[...]" z siedzibą w R. (dalej: "skarżący"), utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w R. (dalej: "organ I instancji" lub "Naczelnik US") z [...] listopada 2011 r. Nr [...] o odmowie wydania zaświadczenia o pomocy de minimis. Jako podstawę materialnoprawną Dyrektor IS wskazał m.in. art. 5 ust. 3 ustawy z 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (Dz. U. z 2007r. Nr 59, poz. 404 ze zm.) oraz § 9 ust. 1, ust. 2 i ust. 2a Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2007 r. Nr 245, poz. 1810 ze zm.) Do wydania powyższego postanowienia doszło w następujących okolicznościach: W dniu [...] września 2011 r. do organu I instancji wpłynął wniosek skarżącego (następnie uzupełniony pismami z [...],[...]i [...] października 2011 r.) o wydanie zaświadczenia o pomocy de minimis na podstawie art. 5 ust. 3 ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej w związku z poniesieniem wydatku na tworzenie bazy wypoczynkowej dla pracowników niepełnosprawnych w wysokości [...] zł. Wydatek ten został zakwalifikowany przez skarżącego jako wydatek na tworzenie, modernizację, remont, rozbudowę i utrzymanie bazy wypoczynkowej. Ponadto skarżący oświadczył, że: – nie jest przedsiębiorcą znajdującym się w trudnej sytuacji ekonomicznej w rozumieniu wytycznych wspólnotowych dotyczących pomocy państwa w celu ratowania i restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw (Dz. Urz. UE C 244 z 1 października 2004 r.); – nie przekroczył intensywności pomocy; – nie korzystał z innego wsparcia w ramach tej inwestycji; – poniesiony wydatek sfinansowany został z tej części środków zgromadzonych na zakładowym funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych ZFRON, które pochodziły ze zwolnień z podatku dochodowego od wynagrodzeń pracowników, a kwota zwolnień od maja 2004 r. wynosi [...] zł i do wydatkowania pozostała kwota [...]zł. Postanowieniem z [...] listopada 2011 r. wydanym m.in. na podstawie § 2 ust. 1 pkt 3 lit. c, § 2 ust. 2 pkt 4 § 8 i § 9 rozporządzenia w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych oraz Rozporządzenia Komisji Europejskiej Nr 1998/2006 z 15 grudnia 2006 r. w sprawie stosowania art. 87 i 88 Traktatu o pomocy de minimis (Dz. Urz. UE L 379/5 z 28 grudnia 2006 r., str. 5), Naczelnik US odmówił wydania zaświadczenia o udzielonej pomocy de minimis w wysokości [...] zł. Zdaniem organu I instancji kluczowe znaczenie w przedmiotowej sprawie ma sposób wydatkowania środków zgromadzonych na rachunku zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych, o którym mowa w § 9 ust. 2a rozporządzenia w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych. Organ I instancji stwierdził, że wydatek na tworzenie bazy wypoczynkowej dla pracowników niepełnosprawnych został sfinansowany z przyznanego w dniu [...] grudnia 2010 r. na ten cel kredytu inwestycyjnego, a następnie z rachunku bankowego zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych w dniu [...] sierpnia 2011 r. nastąpiła spłata części tego kredytu (spłata raty) na wyodrębniony do tego celu rachunek pomocniczy służący do gromadzenia nadpłaty kredytu. W związku z powyższym, Naczelnik US uznał, iż w świetle § 9 ust. 2a rozporządzenia w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych brak jest podstaw do uznania, iż spłata części kredytu (raty kredytu) zaciągniętego na finansowanie zakupu lokalu o charakterze mieszkalnym na tworzenie bazy wypoczynkowej dla pracowników niepełnosprawnych z rachunku bankowego zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych, stanowi pomoc de minimis. Dlatego też odmówił wydania zaświadczenia o żądanej treści. We wniesionym na powyższe postanowienie zażaleniu, skarżący zarzucił naruszenie § 9 ust. 2a w związku z § 2 ust. 1 pkt 3 lit. c rozporządzenia w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i wydanie zaświadczenia o żądanej treści lub ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy od ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Dyrektor IS wskazanym na wstępie postanowieniem z [...] stycznia 2012 r. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Przywołał treść art. 5 ust. 3 ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy oraz § 9 ust. 1-2, § 9 ust. 2a rozporządzenia w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych. Wskazał, iż z akt rozpoznawanej sprawy wynika, iż zaciągnięty przez skarżącego w dniu [...] grudnia 2010 r. kredyt inwestycyjny na kwotę [...] zł z przeznaczeniem na finansowanie zakupu lokalu o charakterze mieszkalnym na potrzeby działalności związanej ze statusem zakładu pracy chronionej zlokalizowanego w G. przy ul. [...] został przekazany na wyodrębniony rachunek bankowy, z którego dokonano zapłaty należności wynikającej z faktury z [...] grudnia 2010 r. Nr [...] dotyczącej lokalu mieszkalnego na tworzenie bazy wypoczynkowej dla pracowników niepełnosprawnych. Następnie w dniu [...] sierpnia 2011 r. z rachunku bankowego zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych (o innym numerze niż powyższy) skarżący dokonał spłaty części kredytu (raty kredytu) zaciągniętego na wskazany cel. W ocenie Dyrektora IS, wydatek poniesiony przez skarżącego na tworzenie bazy wypoczynkowej dla pracowników niepełnosprawnych w dniu [...] grudnia 2010 r., tj. po dniu kiedy wszedł w życie ust. 2a § 9 rozporządzenia w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych ze środków innych niż zgromadzone na rachunku bankowym funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych, a następnie zrefundowany w części przez skarżącego w dniu [...] sierpnia 2011 r. ze środków zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych, nie stanowi wydatku dokonanego ze środków zgromadzonych na tym funduszu. A zatem organ odwoławczy stwierdził, iż Naczelnik US zasadnie odmówił wydania zaświadczenia o żądanej treści. Tym samym uznał zarzut naruszenia § 9 ust. 2a w związku z § 2 ust. 1 pkt 3 lit. c rozporządzenia w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych za niezasadny. Na powyższe postanowienie skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zarzucił naruszenie: 1) przepisów prawa materialnego, tj. § 9 ust. 2a rozporządzenia w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w okolicznościach sprawy, w której nie doszło do refundacji wydatku; 2) przepisów postępowania, tj. art. 122 w związku z art. 187 i art. 217 § 2 w związku z art. 219 i art. 210 § 4 ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) poprzez nie wyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego zgromadzonego w przedmiotowej sprawie i niewyczerpujące uzasadnienie faktyczne postanowienia oraz niewyjaśnienie stanu faktycznego i w konsekwencji uznanie, że doszło do refundacji wydatku. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, a w przypadku uwzględnienia skargi uchylenie także postanowienia Naczelnika US z [...] listopada 2011 r. W uzasadnieniu skarżący stwierdził, że poza sporem pozostaje prawidłowość celu wydatkowania środków zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych, bowiem zostały one przeznaczone na tworzenie bazy rehabilitacyjnej dla pracowników niepełnosprawnych, na co wyraźnie wskazują zapisy aktów notarialnych zakupu nieruchomości. Nadto podkreślił, że ani przepisy ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 214, poz. 1407 ze zm.), ani przepisy rozporządzenia w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych nie zawierają zamkniętego katalogu sposobów wydatkowania środków zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych, a wskazują jedynie cele przeznaczenia środków zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych. Powyższe w ocenie skarżącego powoduje dowolność w kształtowaniu sposobów wydatkowania środków zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych i w konsekwencji brak przeszkód prawnych, aby w ramach tworzenia bazy wypoczynkowej dla pracowników niepełnosprawnych dokonać zakupu nieruchomości, w tym na kredyt, wydzierżawić nieruchomość czy też ją wyleasingować. Skarżący wskazał również, że § 9 ust. 2a rozporządzenia w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych dotyczy sytuacji, w których ten sam wydatek został uprzednio zrefundowany ze środków własnych pracodawcy, a następnie zwrócony, zrefundowany (ponownie sfinansowany) ze środków zgromadzonych na rachunku zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych. W ocenie skarżącego w rozpoznawanej sprawie nie doszło do refundacji, ponieważ dokonał on zakupu lokalu mieszkalnego nad morzem celem utworzenia bazy wypoczynkowej dla pracowników niepełnosprawnych zakładu pracy chronionej ze środków kredytowych zaciągniętych na ww. cel, a w dniu [...] sierpnia 2011 r. dokonał spłaty raty zaciągniętego kredytu ze środków zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych wypełniając dokonanym wydatkiem dyspozycję § 2 ust. 1 pkt 3 lit. c rozporządzenia w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych. Ponadto skarżący podkreślił, że do refundacji wydatku mogłoby dojść w sytuacji, w której pracodawca dokonałby spłaty raty kredytu ze środków obrotowych z podstawowego rachunku rozliczeniowego, a później zwróciłby je z rachunku zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych na podstawowy rachunek rozliczeniowy. W odpowiedzi na skargę Dyrektor IS podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270; dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej z punktu widzenia legalności tj. z punktu widzenia zgodności zaskarżonych decyzji lub postanowień z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z treści art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika zaś, że sąd uchyla decyzję bądź postanowienie, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, gdy naruszenie prawa daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz gdy sąd stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dokonując oceny legalności zaskarżonego postanowienia w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu na podstawie wskazanej ustawy, Sąd stwierdził, że postanowienie Dyrektora IS z [...] stycznia 2012 r. jest zgodne z prawem. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie była kwestia prawidłowości dysponowania środkami z zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych na tle regulacji dotyczących warunków udzielania pomocy de minimis przedsiębiorcom prowadzącym zakłady pracy chronionej. Na wstępie należy wyjaśnić, że problematyka dotycząca pomocy de minimis została wprowadzona do polskiego prawa w ramach procesu harmonizacji prawa krajowego z rozwiązaniami przyjętymi na gruncie prawa wspólnotowego. Podstawowym aktem prawnym odnoszącym się do pomocy publicznej w tym do pomocy de minimis jest Traktat Ustanawiający Wspólnotę Europejska – art. 87 i 88 (Dz. U. 2004r. Nr 90, poz. 862/2 ze zm.), a w dalszej kolejności rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1998/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. w sprawie zastosowania art. 87 i 88 Traktatu do pomocy de minimis (Dz. Urz. UE L 379 z 28.12.2006, str. 5). W prawie krajowym podstawowym aktem w tym zakresie jest ustawa z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (Dz. U. z 2007r., Nr 59, poz. 404 ze zm.). Ponadto dla potrzeb rozpoznawanej sprawy istotne znaczenie mają przepisy rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 26 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków udzielania pomocy de minimis przedsiębiorcom prowadzącym zakłady pracy chronionej ( Dz. U. Nr 76, poz. 496), przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776 ze zm.; dalej: "ustawa o rehabilitacji"), a także przepisy rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 245, poz. 1810 ze zm.; dalej: "rozporządzenie MPiPS"). Stosownie do art. 33 ust. 1 i ust. 2 ustawy o rehabilitacji prowadzący zakład pracy chronionej tworzy zakładowy fundusz rehabilitacji osób niepełnosprawnych (ZFRON). Fundusz ten tworzony jest ze środków pochodzących z różnych źródeł, w szczególności ze środków, o których mowa w art. 26a ust. 5 pkt 2 oraz w art. 31 ust. 3 pkt 1 lit. b i pkt 2 ustawy rehabilitacyjnej. W przeważającej mierze będą to środki pochodzące z licznych zwolnień i ulg podatkowych ustanowionych dla zakładów pracy chronionej. Nadto należy zaznaczyć, że pracodawca prowadzący zakład pracy chronionej jest obowiązany do prowadzenia ewidencji środków funduszu i prowadzenia rachunku bankowego środków tego funduszu. Rodzaje wydatków, na jakie mogą być przeznaczane środki ZFRON zostały wyszczególnione w § 2 ust. 1 rozporządzenia MPiPS. W przepisie tym wymieniono m.in. finansowanie kosztów tworzenia bazy wypoczynkowej dla osób niepełnosprawnych (§ 2 ust. 1 pkt 3 lit. c rozporządzenia MPiPS). Zgodnie z § 2 ust. 2 rozporządzenia MPiPS, określone rodzaje wydatków - w tym m.in. te, o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt 3 lit. c, o ile nie stanowią pomocy dla osób niepełnosprawnych, stanowią pomoc de minimis w rozumieniu rozporządzenia Komisji (WE) nr 1998/2006 z dnia 15 grudnia 2006r. w sprawie stosowania art. 87 i 88 Traktatu do pomocy de minimis. Wydatek tego rodzaju jest również ujęty w przedsięwzięciach, na finansowanie których uprawnione podmioty mogą przeznaczać środki, tak aby mogło to stanowić podstawę do zakwalifikowania pomocy jako pomocy de minimis, określonej w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 26 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków udzielania pomocy de minimis przedsiębiorcom prowadzącym zakłady pracy chronionej. Należy zaznaczyć, że zgodnie z § 9 ust. 1 rozporządzenia MPiPS warunkiem uznania pomocy jako pomocy de minimis jest uzyskanie zaświadczenia wydanego przedsiębiorcy przez organ podatkowy, podmiot uprawniony do pobierania opłat na podstawie odrębnych przepisów lub inny podmiot udzielający pomocy. W przedmiotowej sprawie organem właściwym do wydania zaświadczenia o pomocy de minimis był właściwy naczelnik urzędu skarbowego. Należy też dodać, iż w celu uzyskania zaświadczenia przedsiębiorca przedstawia informację o dokonaniu wydatku ze środków funduszu rehabilitacji w ciągu 30 dni od dnia jego dokonania ( § 9 ust. 2 rozporządzenia MPiPS). Zaświadczenie o pomocy de minimis powinno być wystawione, gdy beneficjent pomocy udokumentuje poniesione wydatki, których sfinansowanie ze środków zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych jest dopuszczone na podstawie rozporządzenia w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych. Za dzień udzielania pomocy należy przyjąć dzień wydatkowania przez przedsiębiorcę środków z zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych. Przepis § 9 ust. 2a rozporządzenia MPiPS (dodany przez § 1 pkt 3 lit. a) rozporządzenia z dnia 17 czerwca 2009 r. (Dz.U. z 2009 Nr 107 poz. 891) zmieniającego rozporządzenie MPiPS z dniem 22 lipca 2009 r.) stanowi, że nie uznaje się za dokonanie wydatku ze środków rehabilitacji wydatku, który został sfinansowany ze środków innych niż zgromadzone na rachunku bankowym funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych, a następnie zrefundowany ze środków tego funduszu. Zatem cytowany przepis zawiera wyraźny zakaz pokrywania z zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych wydatków uprzednio poczynionych, na wskazany w przepisach cel, ze środków innych niż zgromadzonych na ww. funduszu. W ocenie Sądu, w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego brak jest podstaw do uznania, że wydatek poniesiony przez skarżącego na tworzenie bazy wypoczynkowej dla pracowników niepełnosprawnych został dokonany ze środków zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnoprawnych. W rozpoznawanej sprawie, wydatek o którym mowa w złożonym wniosku został sfinansowany z zaciągniętego przez skarżącego w dniu [...] grudnia 2010 r. kredytu inwestycyjnego na kwotę [...] zł, a następnie z rachunku bankowego zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych w dniu [...] sierpnia 2011 r. nastąpiła spłata części tego kredytu (spłata raty) na wyodrębniony do tego celu rachunek pomocniczy. Tego rodzaju działanie nie może być uznane za finansowanie wydatków w rozumieniu § 2 ust. 1 rozporządzenie MPiPS. Zdaniem Sądu, organy orzekające w niniejszej sprawie trafnie uznały, iż takiego zakwalifikowania wydatku uniemożliwia cytowany wyżej przepis § 9 ust. 2a rozporządzenie MPiPS. Należy bowiem wskazać, iż wydatek poniesiony przez skarżącego na tworzenie bazy wypoczynkowej dla pracowników niepełnosprawnych w dniu [...] grudnia 2010r., tj. po dniu kiedy wszedł w życie ust. 2a § 9 rozporządzenia MPiPS ze środków innych niż zgromadzone na rachunku bankowym funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych, a następnie zrefundowany w części przez skarżącego w dniu [...] sierpnia 2011 r. ze środków zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych, nie stanowi wydatku dokonanego ze środków zgromadzonych na tym funduszu. Przypadek takiej refundacji zaistniał bowiem w rozpoznawanej sprawie – stąd rozstrzygnięcie organów jest zgodne z prawem, a zarzut naruszenia prawa materialnego całkowicie niezasadny. Za niezasadne Sąd uznał także zarzuty odnoszące się do przepisów procesowych, gdyż zaskarżone postanowienie zostało wydane na podstawie prawidłowo zebranego materiału dowodowego, w postępowaniu w którym skarżący miał zachowane uprawnienia, zapoznawał się z materiałem dowodowym, a postanowienie zawiera stosowne uzasadnienie faktyczne i prawne. Reasumując, Sąd stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie jest obarczone wadami, które wywołałyby konieczność wyeliminowania go z obrotu prawnego. Z powyższych względów na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. ----------------------- 8