VIII SA/Wa 284/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Referendarz sądowy - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A. L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. L. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia pozwolenia na rozbiórkę postanawia : - odmówić przyznania prawa pomocy- A. L. wnioskiem złożonym jednocześnie ze skargą zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podała, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z matką, zaś łączny, miesięczny dochód dwuosobowej rodziny wynosi [...] zł tj. [...] zł z tytułu renty matki oraz [...] zł z tytułu działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącą. Wyjaśniła, że miesięcznie ponosi wydatki na wyżywienie – [...] zł, gaz – [...] zł, energię – [...] zł, telefon – [...] zł, ubranie – [...] zł, środki czystości – [...] zł, składkę na ZUS – [...] zł. Jako posiadany majątek skarżąca wymieniła dom o powierzchni [...] m², nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha oraz bliżej nieokreślone działki budowlane. W części wniosku obejmującej posiadane zasoby skarżąca podała oszczędności w kwocie [...] tys. zł. Jednocześnie oświadczyła, że wobec konieczności ponoszenia bieżących opłat nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej ppsa.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 1 – 3 ppsa). Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (art. 245 § 4 ppsa). Stosownie natomiast do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wniosek A. L. dotyczy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, które na obecnym etapie postępowania obejmują wpis od skargi wynoszący 500 zł. Przystępując do rozpoznania wniosku w tak określonym zakresie, wskazać należy, że zasadą jest, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (art. 199 ppsa). Oznacza to, że każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do ich uiszczenia (art. 211 ppsa). Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Jest to forma dofinansowania strony postępowania sądowego z budżetu państwa i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy winna wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy należy również mieć na uwadze, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wyjaśnienia oraz udokumentowania sytuacji majątkowej, uzasadniającej przyznanie prawa pomocy, do Sądu natomiast należy ocena przytoczonych okoliczności. Mając powyższe na uwadze stwierdzono, że wniosek skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim zauważyć należy, że skarżąca nie należy do osób ubogich. Ze złożonego oświadczenia wynika, że nie ma ona nikogo na utrzymaniu, a jej dwuosobowa rodzina utrzymuje się z dochodu w łącznej wysokości [...] zł miesięcznie. Niezależnie od tego skarżąca posiada dom o powierzchni [...] m², [...] - hektarową nieruchomość rolną, inne bliżej nie określone we wniosku działki budowlane, a przede wszystkim posiada zgromadzone zasoby pieniężne w wysokości [...] tys. zł. Nie sposób zatem przyjąć mając na względzie złożone oświadczenie, że skarżąca znajduje się w sytuacji uzasadniającej przerzucenie kosztów związanych z jej udziałem w sprawie na Skarb Państwa oraz, że uiszczenie kwoty 500 zł spowoduje uszczerbek w utrzymaniu koniecznym skarżącej i jej rodziny. Powyższej oceny nie zmienia wskazana we wniosku wysokości bieżących kosztów utrzymania (w ogóle zresztą nie udokumentowanych). Zauważyć także należy, że skarżąca do tychże kosztów zaliczyła wydatki na utrzymanie samochodu, którego w ogóle nie uwzględniła w informacji o stanie majątkowym. W tej sytuacji mając na uwadze wyjaśnienia skarżącej oraz charakter sprawy, na podstawie powołanych wyżej przepisów oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.