VIII SA/Wa 284/09
WyrokWSA w Warszawie2009-10-08
Skład orzekający: Iwona Owsińska-Gwiazda, Sławomir Fularski, Włodzimierz Kowalczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy można wydać pozwolenie na rozbiórkę budynku, który znajduje się w strefie ochrony konserwatorskiej określonej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, mimo odmowy uzgodnienia rozbiórki przez wojewódzkiego konserwatora zabytków?Ratio decidendi
Pozwolenie na rozbiórkę obiektu budowlanego, który znajduje się w strefie ochrony konserwatorskiej na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, może być wydane tylko po uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków. Odmowa takiego uzgodnienia, nawet jeśli wynika z prawomocnego postanowienia, jest wiążąca dla organów administracji architektoniczno-budowlanej i stanowi podstawę do odmowy wydania pozwolenia na rozbiórkę. Zły stan techniczny budynku nie może być podstawą do nakazania rozbiórki obiektu o wartości zabytkowej, jeśli konserwator odmawia uzgodnienia.Stan faktyczny
Starosta odmówił A. L. pozwolenia na rozbiórkę dwóch budynków mieszkalnych, ponieważ znajdowały się one w strefie ochrony konserwatorskiej określonej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, a Wojewódzki Konserwator Zabytków odmówił uzgodnienia rozbiórki. Wojewoda utrzymał decyzję Starosty w mocy. A. L. złożyła skargę do WSA, argumentując, że organy pominęły jej interes, nie ustaliły faktycznego stanu technicznego budynków i nie wzięły pod uwagę, że inne budynki w okolicy, również objęte ochroną, zostały dopuszczone do rozbiórki. WSA oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda /sprawozdawca/, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Protokolant Małgorzata Gajda, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 października 2009 r. sprawy ze skargi A. L. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia pozwolenia na rozbiórkę oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2009r. nr [...] Starosta G. działając na podstawie art. 39 ust. 3 w związku z art. 35 ust. 1 i art. 32 ust. 1 oraz art. 80 ust. 1 pkt 1 i art. 81 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm. ) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze. zm.), zwanej dalej kpa po rozpatrzeniu wniosku złożonego w dniu [...] października 2008r. (uzupełnionego [...] listopada 2008r.) przez inwestora A. L. odmówił udzielenia pozwolenia na rozbiórkę dwóch budynków mieszkalnych sytuowanych na działce o nr ewidencyjnym [...] obręb [...], położonej przy ulicy K. [...] w G. .
W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego dla miasta G. nieruchomość objęta wnioskiem o pozwolenie na rozbiórkę znajduje się w strefie "[...]", co do której określono zakaz rozbiórki, natomiast budynki sytuowane na w/w działce znajdują się w Ewidencji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. W szczególności wskazano, iż decyzją z dnia [...] stycznia 2009r. [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków orzekł o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie rozbiórki dwóch budynków mieszkalnych na nieruchomości A. L. powołując się na postanowienie z dnia [...] maja 2007r. odmawiające uzgodnienia rozbiórki znajdujących się na gruncie budynków wobec faktu usytuowania spornych budynków w strefie ochrony konserwatorskiej. Ochronie konserwatorskiej w tej strefie podlega historyczny układ zabudowy miasta oraz forma i charakter zabudowy. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] stycznia 2009r. Tym samym wobec prawomocnego orzeczenia w zakresie odmowy pozytywnego uzgodnienia planowanej przez inwestora rozbiórki, prowadzenie dalszego postępowania organ uznał za bezprzedmiotowe.
W konkluzji organ wywiódł, iż wobec faktu, iż planowana rozbiórka pozostaje w sprzeczności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz braku uzgodnienia przez właściwego konserwatora zabytków brak jest podstaw prawnych do pozytywnego załatwienia wniosku inwestora.
Decyzją z dnia [...] lutego 2009r. nr [...] Wojewoda [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 35 ust. 1 pkt 1, art. 33 ust. 4 pkt 5 oraz art. 82 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, po rozpatrzeniu odwołania A. L., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ II instancji stwierdził, iż Starosta G. dokonał prawidłowej oceny złożonego przez inwestora wniosku o pozwolenie na rozbiórkę budynków znajdujących się na działce nr [...] przy ulicy K. [...] w G. .. Ustalając, iż zgodnie z uchwałą Rady Miejskiej nr [...] z dnia [...] czerwca 2008r. działka nr [...] położona jest w strefie "[...]" oraz objęta jest Ewidencją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków niezbędnym było sprawdzenie, czy [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków uzgodnił złożony przez inwestora wniosek. Wydane przez powołany organ postanowienie odmawiające uzgodnienia w zakresie objętym wnioskiem jest prawomocne i wiąże organ w sprawie złożonego wniosku o udzielenie pozwolenia na rozbiórkę. Uznał, iż wobec zgodności wydanego negatywnego uzgodnienia rozbiórki z ustaleniami planu miejscowego organ zasadnie odmówił wydania pozwolenia na rozbiórkę obiektu. Jednocześnie nie uznał argumentów strony skarżącej dotyczących konieczności udzielenia takiej zgody ze względu na stan techniczny budynków objętych wnioskiem, stwierdzając nie może on być podstawą do nakazania rozbiórki spornych obiektów.
Skargę na powyższą decyzję do sądu administracyjnego złożył pełnomocnik skarżącej wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji oraz postanowienia [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] maja 2007r. i utrzymującego je w mocy postanowienia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] stycznia 2009r.
Strona skarżąca podniosła, iż wydana przez organ odwoławczy decyzja narusza przepisy prawa materialnego – art. 66, art. 67, art. 69 Prawa budowlanego, art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 15 lutego 1963r. o ochronie dóbr kultury oraz przepisy prawa procesowego - art. 6, art. 7, art. 8 kpa.
Pełnomocnik skarżącej podał, że wydając zaskarżone rozstrzygnięcia organ miał na względzie interes społeczny, całkowicie pominął natomiast słuszny interes skarżącej. W prowadzonym postępowaniu zaniechano ustalenia, jaki jest faktyczny stan techniczny budynków objętych wnioskiem o pozwolenie na rozbiórkę, w szczególności ustalenia, że obiekty te ze względu na stan techniczny nie nadają się do odbudowy, czy też remontu. Nie wskazano także jakie niebezpieczeństwo stwarzają sporne budynki dla ludzi lub mienia. W ocenie pełnomocnika skarżącej okoliczności te są istotne dla rozpoznania sprawy o udzielenia pozwolenia na rozbiórkę budynków, bowiem jak wynika z przedstawionej ekspertyzy sporne budynki uległy zniszczeniu. W odniesieniu do budynku oznaczonego nr [...] i nr [...] rzeczoznawca stwierdził trwałe uszkodzenia we wszystkich elementach, zniszczenie oszacowano odpowiednio na 70% i 74,33%. Powyższe zarzuty wskazują, iż organ zaniechał wszechstronnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, czym naruszył podstawowe zasady prowadzenia postępowania administracyjnego.
Jednocześnie strona skarżąca wskazała, iż w stosunku do obiektów sytuowanych na sąsiednich nieruchomościach położonej przy ulicach K., Z. i K. organ wydał pozwolenia na rozbiórkę znajdujących się na nich obiektów i budowę nowych budynków, pomimo faktu, iż budynki te znajdują się w strefie objętej Ewidencją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. W skardze złożono także wniosek o zobowiązanie Urzędu Miasta i Gminy w G. do nadesłania wszystkich stosownych dokumentów celem przeprowadzenia analizy porównawczej z pozwoleniem na rozbiórkę i pozwoleniem na budowę dla budynków pod w/w numerami znajdującymi się przy ulicy K., Z., K..
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem po rozpoznaniu sprawy Sąd stwierdził, że zaskarżona oraz poprzedzająca ją decyzja odpowiadają prawu.
Zgodnie z art. 32 ust. 1ustawy Prawo budowlane, pozwolenie na budowę lub rozbiórkę obiektu budowlanego może być wydane m.in. po uprzednim: uzyskaniu przez inwestora, wymaganych przepisami szczególnymi, pozwoleń, uzgodnień lub opinii innych organów. Stosownie zaś do art. 33 ust. 4 wyżej cytowanej ustawy do wniosku o pozwolenie na rozbiórkę należy dołączyć: 1) zgodę właściciela obiektu; 2) szkic usytuowania obiektu budowlanego; 3) opis zakresu i sposobu prowadzenia robót rozbiórkowych; 4) opis sposobu zapewnienia bezpieczeństwa ludzi i mienia; 5) pozwolenia, uzgodnienia lub opinie innych organów, a także inne dokumenty, wymagane przepisami szczególnymi; 6) w zależności od potrzeb, projekt rozbiórki obiektu. Z treści powołanych przepisów jednoznacznie wynika, że wymóg przedłożenia przy wniosku o pozwolenie na rozbiórkę, uzgodnień lub opinii innych organów istnieje tylko wówczas, gdy przepis szczególny przewiduje taki obowiązek. Jednym z takich przepisów szczególnych jest przepis art. 39 Prawa budowlanego wprowadzający - z uwagi na konieczność ochrony zabytków – dodatkowe wymogi, które musi spełnić inwestor, aby uzyskać stosowne pozwolenie organu administracji architektoniczno – budowlanej. Przepis ten przewiduje w stosunku do obiektów budowlanych oraz obszarów nie wpisanych do rejestru zabytków, a objętych ochroną konserwatorską na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wydanie pozwolenia na budowę lub rozbiórkę obiektu budowlanego przez właściwy organ w uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków - ust.3 cytowanego wyżej przepisu. Wojewódzki konserwator zabytków jest obowiązany zająć stanowisko w sprawie wniosku o pozwolenie na budowę lub rozbiórkę obiektów budowlanych, o których mowa wyżej w terminie 30 dni od dnia jego doręczenia. Niezajęcie stanowiska w tym terminie uznaje się jako brak zastrzeżeń do przedstawionych we wniosku rozwiązań projektowych – art. 39 ust. 4 Prawa budowlanego.
Konieczność uzgodnienia pozwolenia na rozbiórkę obiektu budowlanego z wojewódzkim konserwatorem zabytków dotyczy więc obiektów objętych ochroną konserwatorską na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a nie wpisanych do rejestru zabytków. Ochrona konserwatorska jest jedną z form ochrony zabytków przewidzianą w art. 7 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. Nr 162 poz. 1568 ze zm.). Zgodnie z art. 19 tej ustawy w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego gminy ustala się - w zależności od potrzeb - strefy ochrony konserwatorskiej obejmujące obszary, na których obowiązują określone ustaleniami planu ograniczenia, zakazy i nakazy, mające na celu ochronę znajdujących się na tym obszarze zabytków.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt sprawy niniejszej stwierdzić należy, iż bezspornym jest fakt że nieruchomość, na której usytuowane są budynki objęte wnioskiem inwestora o udzielenie pozwolenia na rozbiórkę znajduje się w strefie "[...]" i objęta jest Ewidencją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków na podstawie uchwały Rady Miejskiej nr [...] z [...] czerwca 2008 r. Niezbędnym więc do oceny wniosku inwestora o zezwolenie na rozbiórkę budynków było uzyskanie stanowiska Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w tym przedmiocie. Postanowieniem z dnia [...] maja 2007r. [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków odmówił uzgodnienia rozbiórki dwóch budynków mieszkalnych oraz budynku gospodarczego położonych na terenie działki nr [...] przy ulicy K. [...] w G.. W uzasadnieniu podniósł, iż zgodnie z zapisami Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego m. G. budynki położone na posesji przy K. [...] znajdują się w strefie ochrony konserwatorskiej. Ochronie konserwatorskiej w strefie podlega historyczny układ zabudowy miasta oraz forma i charakter zabudowy. Ponadto przedmiotowy budynek znajduje się w ewidencji [...] WKZ. Organ nadmienił, iż pod względem konserwatorskim rozbiórka w/w willi oraz zabudowy towarzyszącej jest niedopuszczalna. Stwierdził on, że kompozycja elewacji zabytku, jego detal zniszczony częściowo oraz urokliwa forma wskazują na secesyjne proweniencje i powodują, że jest to budynek o niepowtarzalnych cechach, których wartość architektoniczna jest bezcenna dla architektury G. i nie znajduje się żadnych merytorycznych przesłanek do podjęcia decyzji o jego rozbiórce. Należy więc podjąć przez WUOZ inne określone prawem działania mające na celu zabezpieczenie zabytku przed dalszą dewastacją i brakiem jakichkolwiek działań ze strony jego obecnego właściciela. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] stycznia 2008r. i nie było przedmiotem skargi do sądu administracyjnego.
Wydane rozstrzygnięcie było wiążące dla organów administracyjno – budowlanych: Starosty G. i Wojewody [...] w odniesieniu do decyzji w przedmiocie odmowy pozwolenia na rozbiórkę.
W ocenie Sądu powoływana jako dowód przez stronę skarżącą ekspertyza stanu technicznego obiektów nie może stanowić podstawy do uznania, iż straciły one swą wartość zabytkową wskutek prawie całkowitego zniszczenia. Z ekspertyzy tej istotnie wynika zły stan techniczny budynków, jednakże wniosek, iż z przyczyn techniczno-ekonomicznych najwłaściwsza byłaby rozbiórka, nie może być powodem uznania, że zachodzą przesłanki do rozbiórki obiektu historycznego. W tym miejscu podnieść należy, iż kwestia złego stanu technicznego budynków była przedmiotem rozważań Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego przy podejmowaniu postanowienia z dnia [...] stycznia 2009 r., który stwierdził w uzasadnieniu, iż zły stan techniczny budynku winien kwalifikować obiekty do remontu, a nie do działań nieodwracalnych jakim jest rozbiórka.
Za niezasadny Sąd uznał zarzut skargi dotyczący nierzetelnego rozpoznania wniosku inwestora dotyczącego udzielenia pozwolenia na rozbiórkę budynków położonych na działce nr [...] przy ulicy K. [...], podczas gdy w stosunku do budynków sytuowanych na sąsiednich nieruchomościach organ zajął odmienne stanowisko. Zdaniem Sądu ocena indywidualnych wniosków dotyczących zgody na rozbiórkę obiektów budowlanych uwarunkowana jest spełnieniem określonych przesłanek ważnych z punku widzenia konkretnego postępowania i nie może stanowić ogólnej wskazówki co do sposobu załatwiania wniosków . Takie też rozumowanie legło u podstaw oddalenia wniosku skarżącej odnośnie przeprowadzenia dowodu - analizy porównawczej z pozwoleniem na budowę budynków położonych na sąsiednich posesjach.
Zarzuty podnoszone w skardze a dotyczące niewłaściwego zastosowania w sprawie art. 66 prawa budowlanego poprzez nieprzeprowadzenie należytego postępowania wyjaśniającego stanu technicznego budynków i stwierdzenia , że budynki mogą zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, powodują swym wyglądem oszpecenie otoczenia; art. 67 Prawa budowlanego poprzez uchylanie się od stwierdzenia, że budynki ze względu na stan techniczny nie nadają się do remontu ani odbudowy; art. 69 Prawa budowlanego poprzez nieuwzględnienie konieczności podjęcia natychmiastowych działań mających na celu usunięcie niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia winny zostać wyartykułowane w stosownym wniosku do miejscowego organu nadzoru budowlanego. Podkreślić jednak należy, ze kontroli Sądu podlega postępowanie wszczęte na wniosek skarżącej o udzielenie pozwolenia na rozbiórkę i nie ma w tej sytuacji możliwości prawnych, aby to postępowanie zakończyć inaczej niż to uczynił organ wobec nie spełnienia przesłanki z art. 39 ust. 3 Prawa budowlanego.
Zdaniem Sądu brak jest podstaw do uchylenia decyzji organów obu instancji, nie doszło bowiem do naruszenia przez orany administracji publicznej przepisów obowiązującego prawa. Przedstawione w zaskarżonej decyzji stanowisko organu co do stanu faktycznego sprawy i oceny jej skutków na gruncie prawnym są prawidłowe. Mając na uwadze przedstawiony stan faktyczny i prawny sprawy, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
-----------------------
6
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło