VIII SA/Wa 284/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Sławomir Fularski po rozpoznaniu w dniu 25 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu wniosku R. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R. M. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania postanowił: przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Zarządzeniem z dnia 6 czerwca 2016 r. starszy referendarz sądowy pozostawił wniosek skarżącej bez rozpoznania. Powodem wydania przedmiotowego rozstrzygnięcia było nieprzedłożenie przez skarżącą wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF w zakreślonym przez Sąd terminie. Pismem z 4 lipca 2016 r. R. M. (dalej "skarżąca") złożyła sprzeciw od powołanego zarządzenia z dnia 6 czerwca 2016 r. Wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez jego uchylenie i merytoryczne rozpoznanie wniosku. W uzasadnieniu sprzeciwu wskazano, iż referendarz sądowy dopuścił się błędu w ustaleniach faktycznych, gdyż skarżąca działała w sprawie przez ustanowionego pełnomocnika i to jemu winna zostać doręczona korespondencja. Powyższe, zdaniem skarżącej, skutkuje brakiem rozpoczęcia biegu terminu wezwania z 5 maja 2016 r. Do sprzeciwu skarżąca załączyła postanowienie Sądu Rejonowego dla [...] w [...][...] Wydział [...] dla spraw upadłościowych i naprawczych z dnia [...] czerwca 2015 r. sygn. akt: [...] o ogłoszeniu upadłości R. M.. Pismem z 20 lipca 2016 r. skarżąca, działająca przez profesjonalnego pełnomocnika, została zobowiązana do uzupełnienia wniosku poprzez wypełnienie i odesłanie formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia sprzeciwu. Z nadesłanego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym oraz uzyskiwanych dochodach zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżąca obecnie nie jest nigdzie zatrudniona i nie osiąga żadnych dochodów. W związku z tym wskazała, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów sądowych. W druku formularza PPF skarżąca wskazała, iż nie posiada żadnego majątku (zarówno nieruchomości, jak i ruchomości) oraz żadnych oszczędności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 - 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718; dalej: "p.p.s.a.") prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a.). Instytucja przyznania prawa pomocy jest zatem rozwiązaniem szczególnym i powinna być stosowana przede wszystkim wobec osób bez źródeł stałego dochodu i bez majątku tj. takich, które pozbawione są zupełnie środków do życia lub posiadają środki tak niewielkie, że nie wystarczają one na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Mając na uwadze złożone wyjaśnienia stwierdzić należy, że w sprawie zachodzą przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, które na obecnym etapie stanowią wpis sądowy od skargi kasacyjnej. Z dokonanych, na podstawie złożonych oświadczeń ustaleń wynika bowiem, że skarżąca aktualnie nie ma środków finansowych na poniesienie opłat sądowych. Skarżąca wykazała, że nie jest zatrudniona, ani też nie prowadzi działalności gospodarczej, nie ma jakichkolwiek dochodów ani majątku, który mógłby zostać spieniężony. Nie dysponuje też innymi możliwościami pozyskania środków finansowych na pokrycie opłat sądowych. Ponadto, jak wynika z postanowienia z dnia [...] czerwca 2015 r. sygn. akt: [...], Sąd Rejonowy dla [...] w [...] [...] Wydział [...] dla spraw upadłościowych i naprawczych orzekł o ogłoszeniu upadłości R. M. jako osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej, obejmującej likwidację majątku dłużnika. Z tych wszystkich względów Sąd uznał, że aktualna sytuacja majątkowa strony uzasadnia wniosek, że skarżąca spełniła przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Dokonując takiej oceny Sąd miał również na względzie, że prawo pomocy istotnie stanowić ma zabezpieczenie konstytucyjnej zasady prawa do sądu (art. 45 Konstytucji RP). Ma bowiem umożliwiać realizację swoich praw na drodze sądowej podmiotom nie posiadającym dostatecznych środków na ponoszenie niezbędnych kosztów postępowania. Biorąc to wszystko pod uwagę Sąd, działając na podstawie art. 260 w związku z 246 § 2 pkt 2 orzekł, jak w sentencji postanowienia.