VIII SA/Wa 287/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, Sędziowie Sędzia WSA Marek Wroczyński /sprawozdawca/, Sędzia WSA Sławomir Fularski, Protokolant Justyna Kapusta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 września 2009 r. sprawy ze skargi J. W. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia opłaty legalizacyjnej oddala skargę. VIII SA/Wa 287/09 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2008r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. działając na podstawie art. 49 ust. 1 i ust. 2 w związku z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zm. zwanej dalej Prawo budowlane) oraz art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze. zm., zwanej dalej Kpa) ustalił J. W. opłatę legalizacyjną w wysokości [...] złotych za wybudowanie bez wymaganej decyzji - pozwolenia na budowę, zbiornika wodnego na działce [...] w K. M., gmina K.. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż postępowanie w sprawie samowoli budowlanej polegającej na wybudowaniu przez inwestora J. W. zbiornika wodnego wszczęte zostało na wniosek strony postępowania - Nadleśnictwa M.. Podał, iż zgodnie z art. 71 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo wodne (Dz. U z 2001r. Nr 115, poz. 1229 ze zm., zwana dalej Prawo wodne) oraz art. 29 ust. 2 pkt 9 Prawa budowlanego, budowa zbiorników wodnych uznanych za urządzenia melioracji wodnych podstawowych wymaga pozwolenia na budowę. Wobec ustalenia, że decyzja w tym przedmiocie nie była wobec skarżącego wydana wdrożone zostało postępowanie legalizacyjne. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2008r. pierwszoinstancyjny organ nadzoru budowlanego wstrzymał dalsze prowadzenie robót budowlanych i zobowiązał skarżącego do przedłożenia w wyznaczonym terminie dokumentacji dotyczącej budowy zbiornika wodnego. Po przedstawieniu przez J. W. wymaganych dokumentów organ obowiązany był do ustalenia opłaty legalizacyjnej. Organ wyjaśnił, iż ustalenia wysokości opłaty legalizacyjnej dokonał na podstawie przepisów art. 59 f ust. 1 w związku z art. 49 ust. 2 Prawa budowlanego poprzez rachunkowe obliczenie iloczynu stawki opłat (s) - 500 złotych, współczynnika kategorii obiektu budowlanego (k) – [...], i współczynnika wielkości obiektu budowlanego (w) – [...]. Opłata legalizacyjna ustalona została na kwotę [...] ([...]) złotych. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2008r. nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 Kpa oraz art. 83 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, po rozpatrzeniu zażalenia J. W. utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z.. W uzasadnieniu swojego stanowiska [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podał, że w wyniku przeprowadzonego przez organ I instancji postępowania bezsprzecznie ustalono, iż działając w warunkach samowoli budowlanej inwestor dokonał budowy zbiornika wodnego w formie trapezu o wymiarach [...] x [...]x [...] m z groblą ziemną pośrodku. W ocenie organu odwoławczego wobec ustalenia, iż zrealizowania przez skarżącego budowa zbiornika wodnego wykonana została bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, organ pierwszoinstancyjny zasadnie wszczął postępowanie legalizacyjne i w ramach tego postępowania ustalił opłatę legalizacyjną, biorąc za podstawę rozstrzygnięcia przepisy: art. 49 ust. 1 oraz art. 49 ust. 2 w związku z art. 59 f ustawy Prawo Budowlane. W konkluzji uznał, iż brak jest podstaw do uchylenia postanowienia organu I instancji, nie doszło bowiem do naruszenia przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. przepisów obowiązującego prawa. Skargę na powyższą decyzję do sądu administracyjnego złożył J. W. wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. Skarżący podniósł, iż ustalenia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. są nieprawidłowe. Wykopany przez skarżącego dół był wykopany bowiem jako zbiornik do kolektora płaskiego, na budowę którego skarżący uzyskał zezwolenie wodno – prawne. Wykopany zbiornik wodny nie stanowi więc zbiornika rekreacyjnego, ani innej budowli objętej obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę. Powyższe stanowi, iż wymierzona opłata legalizacyjna orzeczona została bez uzasadnionej podstawy prawnej. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał argumentację przedstawioną w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ocenie Sądu podlegają, zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku decyzji) zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się, więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ocena ta dokonywana jest według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – powoływanej dalej jako p.p.s.a.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba, że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Zgodnie z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. W świetle przepisu art. 3 prawa budowlanego zbiorniki wodne zostały zaliczone do budowli. Utworzony przez człowieka – poprzez pogłębienie obniżenia terenu – zbiornik wodny, niezależnie od tego, czy będzie ziemnym stawem rybnym czy też będzie służył celom rekreacyjno- wypoczynkowym będzie budowlą o charakterze hydrotechnicznym (por. wyrok NSA z 8 kwietnia 2003 r, SA/Bk 1530/02, niepubl.) Zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 9 pkt a i b Prawa budowlanego, pozwolenia na budowę nie wymaga wykonanie robót budowlanych polegających na wykonywaniu urządzeń melioracji wodnych szczegółowych, z wyjątkiem ziemnych stawów hodowlanych, urządzeń melioracji wodnych szczegółowych usytuowanych w granicach parków narodowych, rezerwatów przyrody i parków krajobrazowych oraz ich otulin. W myśl art. 71 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo wodne do urządzeń melioracji wodnych podstawowych zalicza się: 1) budowle piętrzące, budowle upustowe oraz obiekty służące do ujmowania wód, 2) stopnie wodne, zbiorniki wodne, 3) kanały, wraz z budowlami związanymi z nimi funkcjonalnie, 4) rurociągi o średnicy co najmniej 0,6 m, 5) budowle regulacyjne oraz przeciwpowodziowe, 6) stacje pomp, z wyjątkiem stacji wykorzystywanych do nawodnień ciśnieniowych - jeżeli służą celom, o których mowa w art. 70 ust. 1. Do urządzeń melioracji wodnych szczegółowych, zgodnie z art. 73 ust.1 ustawy prawo wodne zalicza rowy wraz z budowlami związanymi z nimi funkcjonalnie, drenowania, rurociągi o średnicy poniżej 0,6 m, stacje pomp do nawodnień ciśnieniowych, ziemne stawy rybne, groble na obszarach nawadnianych, systemy nawodnień grawitacyjnych i ciśnieniowych. Istotnym zastrzeżeniem jest fakt, że urządzenia te stanowią urządzenia wodne szczegółowe w rozumieniu ustawy, o ile wykorzystywane są do regulacji stosunków wodnych w celu polepszenia zdolności produkcyjnej gleby, ułatwienia jej uprawy oraz ochrony użytków rolnych przed powodziami( art. 70 ust.1 prawa wodnego). Skarżący w niniejszej sprawie zbudował budowle- zbiornik retencyjny, którego budowa wymagała decyzji o pozwoleniu na budowę. Z powołanych przepisów wyraźnie wynika, iż w chwili rozpoczęcia budowy zbiornika, którego dotyczy niniejsze postępowanie, inwestor winien legitymować się ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę. Okoliczność ta była skarżącemu znana, bowiem jak wynika z akt postępowania administracyjnego wystąpił on do Starosty Z. o wydanie decyzji w tym przedmiocie. Bezsprzeczną jest jednak okoliczność, że przedmiotowy zbiornik wodny został zrealizowany nim decyzja w zakresie pozwolenia na budowę została wydana. Tym samym budowa urządzenia wodnego wykonana została przez skarżącego w warunkach samowoli budowlanej. Nie sposób się zgodzić ze skarżącym, że wykopany przez niego ,,dół’’ był zbiornikiem do kolektora cieplnego i stanowił realizację prac związanych z przyłączem cieplnym, które zgodnie z art. 20 ust.1 pkt 20 prawa budowlanego nie wymaga pozwolenia na budowę. Za chybiony należy uznać argument skarżącego, że w związku z wykonaniem zbiornika służącego jako kolektor, uzyskał pozwolenie wodnoprawne. Jak wynika z decyzji Starosty Z. z dnia [...] listopada 2007 roku skarżący uzyskał pozwolenie wodnoprawne na wykonanie zbiornika retencyjnego o powierzchni lustra wody [...] ha, objętości wody w zbiorniku [...] m³ wody oraz wykonanie koła wodnego o średnicy [...] m w km [...] rzeki I., doprowadzalnika z rur PCV o średnicy [...] mm i łącznej długości [...] m, rurociągu spustowego o średnicy [...] mm i łącznej długości [...] m. Tak więc takie stanowisko pozostaje w sprzeczności z wyżej powołanym pozwoleniem wodnoprawnym. Z przedmiotowej decyzji jasno wynika, iż skarżący chciał wybudować zbiornik retencyjny z możliwością poboru i zrzutu wody z rzeki I.. Układane na dnie zbiornika rurociągi miały służyć poborowi i zrzutowi wody do rzeki. Tak to również wynika z opisu technicznego zawartego w złożonym projekcie budowlanym. Tak więc twierdzenia skarżącego, iż wykonywał prace związane z budową przyłączy nie znajdują potwierdzenia. Budowy przyłączy, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 20 prawa budowlanego wymaga sporządzenia planu sytuacyjnego, chyba, że inwestor dokonał zgłoszenia. Ze zgromadzonych dokumentów nie wynika, iż skarżący planował realizację przyłącza cieplnego i podejmował w tym zakresie jakiekolwiek działania. Nadto należy zauważyć, że skarżący nie wskazywał do jakiego źródła ciepła miałoby to przyłącze być zrealizowane. Zgodnie z dyspozycją art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego, właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Zgodnie z ust. 2 powołanego przepisu, jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ustaleniami ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem - właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. W postanowieniu tym organ ustala wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie, zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego oraz dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3 Prawa budowlanego (art. 48 ust. 3). W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3 cytowanego artykułu organ nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego (art. 48 ust. 1 w zw. z ust. 4 Prawa budowlanego). Skoro organ administracji w niniejszej sprawie ustalił w sposób nie budzący wątpliwości, iż poprzez fakt dokonania samowolnej budowy obiektu budowlanego skarżący dopuścił się naruszenia obowiązku z art. 28 Prawa budowlanego, obowiązany był do wszczęcia i przeprowadzenia postępowania z art. 48 Prawa budowlanego. Uznając natomiast wstępnie zgodność samowolnej budowy z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz stwierdzając brak naruszenia przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem, organ I instancji prawidłowo wszczął procedurę legalizacji zaistniałych nieprawidłowości poprzez nałożenie na inwestorów obowiązku przedłożenia w zakreślonym terminie dokumentów wskazanych w art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego. Kolejnym etapem w procesie legalizacji samowoli budowlanej jest ustalenie opłaty legalizacyjnej. Organ ustalenia wysokości opłaty legalizacyjnej dokonał na podstawie przepisów art. 59 f ust. 1 w związku z art. 49 ust. 2 Prawa budowlanego poprzez rachunkowe obliczenie iloczynu stawki opłat (s) - [...] złotych, współczynnika kategorii obiektu budowlanego (k) – [...] i współczynnika wielkości obiektu budowlanego (w) – [...]. Opłata legalizacyjna ustalona została na kwotę [...] ([...]) złotych. W ocenie Sądu zarówno zaskarżone jak i poprzedzające je postanowienie organu I instancji odpowiadają więc prawu. Organy nadzoru budowlanego prawidłowo wezwały skarżącego do przedstawienia dokumentacji związanej z budową zbiornika wodnego, a po przedstawieniu w/w dokumentów ustaliły opłatę legalizacyjną za zrealizowanie budowy w warunkach samowoli budowlanej. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.