VIII SA/Wa 292/07

WyrokWSA w Warszawie2007-09-12

Skład orzekający: Iwona Owsińska-Gwiazda, Wojciech Mazur, Artur Kot

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoby ubiegające się o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, które nie brały udziału w pierwotnym postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę, posiadają przymiot strony w postępowaniu o wznowienie tego postępowania?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że osoby ubiegające się o zwrot wywłaszczonej nieruchomości nie posiadają przymiotu strony w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę, nawet jeśli nie brały udziału w pierwotnym postępowaniu. Zgodnie z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, stronami są inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w sferze oddziaływania obiektu. Samo wszczęcie postępowania o zwrot nieruchomości nie rodzi skutków w sferze prawa do terenu, a tym samym nie nadaje przymiotu strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę. W związku z tym, odmowa uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę w trybie wznowienia postępowania była zasadna.
Stan faktyczny
Skarżący, będący byłymi właścicielami części nieruchomości, domagali się uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę pawilonu handlowego, argumentując, że nie zostali zawiadomieni o pierwotnym postępowaniu. Prezydent Miasta R. odmówił uchylenia decyzji, uznając, że mogłaby zapaść wyłącznie taka sama decyzja. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy, stwierdzając, że skarżący nie posiadają przymiotu strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę. Skarżący wnieśli skargę do WSA, podnosząc m.in. naruszenie ich praw jako właścicieli sąsiedniej działki oraz ignorowanie przez organ wyroku NSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda /sprawozdawca/, Sędziowie Sędzia Wojciech Mazur, Asesor WSA Artur Kot, Protokolant Anita Sałek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 września 2007 r. sprawy ze skargi M.M., A.M., S. M., B. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę po wznowieniu postępowania oddala skargę. Prezydent Miasta R. decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2006 roku na podstawie art. 151 § 1 pkt.1, 146 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98, poz. 1071 z 2000 r. ze zm.) po wznowieniu postępowania objętego postanowieniem Nr [...] z dnia [...] października 2006 roku odmówił uchylenia decyzji Nr [...] z dnia [...] marca 2006 roku udzielającej pozwolenia na budowę pawilonu handlowego - dyskontu spożywczego "[...]" wraz z infrastrukturą techniczną i sanitarną na nieruchomości położonej w R. przy ulicy [...] oznaczonej numerem ewidencyjnym [...], dla inwestora M. B., gdyż w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie taka sama decyzja. W uzasadnieniu wskazano, iż Prezydent Miasta R. postanowieniem Nr [...] z dnia [...] października 2006 roku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 i 149 kpa, wznowił postępowanie w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę pawilonu handlowego – dyskontu spożywczego [...] wraz z infrastrukturą techniczną: [...]miejsc postojowych, pylonu reklamowego, kanalizacją deszczową i sanitarną na nieruchomości położonej w R. przy ulicy [...], oznaczonej numerem ewidencyjnym [...], ponieważ byli właściciele części nieruchomości przeznaczonej pod budowę, wobec której toczy się postępowanie o zwrot nie brali w nim udziału. Wznowienia dokonano w uwzględnieniu wniosku M. M., B. S., A.M., W.M., S.M. – byłych współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości wobec której toczy się postępowanie o zwrot wywłaszczonych nieruchomości. Podnieśli oni, iż nigdy nie byli zawiadamiani o toczącym się postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę. Rozpatrując wniosek ustalono, iż inwestor do wniosku o pozwolenie na budowę przedłożył prawomocną decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu nr [...] z [...] sierpnia 2005 roku ,znak [...] oraz oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania terenem na cele budowlane, projekt budowlany opracowany przez osoby uprawnione, mający niezbędne do charakteru inwestycji uzgodnienia. Swoje prawo do dysponowania terenem na cele budowlane inwestor wywodzi z użytkowania wieczystego zapisanego w księdze wieczystej [...]. Jakkolwiek skarżący podważają uprawnienie inwestora do dysponowania terenem objętym pozwoleniem na budowę, to jednak nie mogą uprawnieniu inwestora, który swe prawo wywodzi z zapisu w księdze wieczystej przeciwstawić swojego tytułu do gruntu, bowiem takiego skutku w sferze prawa do terenu nie rodzi samo wszczęcie postępowania o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. Inwestor poprzez realizację swojego zamierzenia nie spowoduje naruszenia interesu skarżących. Jednocześnie podniesiono, iż przedmiotowe pozwolenie na budowę zostało przeniesione decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2006 roku na "[...]" spółka z o.o. w P.. Decyzją Nr [...] z dnia [...] stycznia 2007 roku Wojewoda [...] po rozpatrzeniu odwołania M. M., A. M., B. S., W. i S. małż. M. na podstawie art. 138 § 1 pkt1, 151 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane ( tekst jednolity - Dz. U. z 2003 roku, Nr 207, poz. 2060 ze zm.) utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Jak wynika z uzasadnienia organu odwoławczego skarżący podnieśli, iż nie brali udziału w postępowaniu administracyjnym w sprawie wydania pozwolenia. Przymiot strony winni otrzymać w związku z toczącym się postępowaniem w sprawie zwrotu nieruchomości położonych przy ulicy [...] w R.. Przedstawiając stan faktyczny i prawny Wojewoda [...] stwierdził, że przymiot strony w postępowaniu toczącym się przed organem administracji w sprawie pozwolenia na budowę nie przysługuje osobom ubiegającym się o zwrot nieruchomości. Ponadto podniósł, iż pozwoleniem na budowę została objęta działka o numerze ewidencyjnym [...], która nie jest nawet wymieniona w przedłożonych dokumentach dotyczących zwrotu nieruchomości. Podniósł iż organ pierwszej instancji postanowieniem z dnia [...] października 2006 roku na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 i art. 149 kpa wznowił postępowanie zakończone decyzją ostateczną nr [...] z dnia [...] marca 2006 roku w sprawie wydania pozwolenia na budowę pawilonu handlowego. W przeprowadzonym postępowaniu organ ustalił, iż nie występuje żadna z podstaw wznowienia postępowania wymieniona w art. 145 kpa. Jak wskazano wyżej przymiot strony nie przysługuje osobom ubiegającym się o zwrot nieruchomości. Organ administracji nie może podważyć prawa własności nabytego w dobrej wierze i ujawnionego w księdze wieczystej jakim okazał się inwestor na którego zostało wydane pozwolenie na budowę. Wobec braku podstaw do wznowienia postępowania organ pierwszej instancji na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 kpa zasadnie odmówił uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę. Przywołany omyłkowo w podstawie decyzji Prezydenta nr [...] art. 146 § 2 nie kwalifikuje jej do uchylenia, bowiem została przywołana również właściwa podstawa prawna. W skardze wywiedzionej na decyzję Wojewody [...] skarżący: M. M., A.M., B. S., W. M., S. M. podnieśli, iż od 1997 roku toczy się – obecnie przed Urzędem Miejskim – postępowanie o zwrot nieruchomości wywłaszczonych a niezagospodarowanych zgodnie z celem wywłaszczenia. Działki [...] i [...] zostały sprzedane K. I. na podstawie umowy z dnia [...] stycznia 1999 roku, a więc w okresie trwania postępowania o zwrot. Działka [...] została przyłączona do działki [...] – na którą wydano przedmiotowe pozwolenie na budowę. Skarżący stwierdzili także, że Prezydent bierze pod uwagę jedynie prawa inwestora, nie respektuje wyroku Naczelnego Sadu Administracyjnego dołączonego do akt przez skarżących , nie chce oglądać map. Podnieśli, iż winni być informowani o budowie jako właściciele działki sąsiadującej to jest [...] . W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola legalności zaskarżonych decyzji obejmuje ocenę zastosowania przepisów prawa i ich wykładni przez organy administracji. Badając sprawę w tym zakresie Sąd nie stwierdził , aby zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, które mogłoby stanowić podstawę uwzględnienia skargi z przyczyn wskazanych w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W szczególności brak jest podstaw do podzielenia zarzutu skargi, iż skarżący winni mieć przymiot strony w przedmiotowym postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę. Zaskarżona decyzja administracyjna wydana została w nadzwyczajnym trybie postępowania administracyjnego, w postępowaniu w sprawie wznowienia postępowania. Podstawę prawną wznowienia stanowił art. 145 § pkt 4 kodeksu postępowania administracyjnego, w myśl którego wznawia się postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Jak już wyżej wskazano postępowanie w sprawie wznowienia postępowania jest nadzwyczajnym postępowaniem administracyjnym, które wprowadza możliwość podważenia mocy obowiązującej decyzji administracyjnej, a zatem dopuszczalność odstąpienia od obowiązującej zasady ogólnej trwałości decyzji administracyjnej, ustanowionej w art. 16 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego. Przechodząc do rozpoznania niniejszej sprawy należy stwierdzić, iż w sprawach związanych z udzieleniem pozwolenia na budowę stosuje się art. 28 ust. 2 znowelizowanej ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 roku, Nr 207, poz. 2016 ze zm.), który odmiennie do art. 28 kodeksu postępowania administracyjnego określa krąg stron postępowania. Według tego przepisu stronami postępowania w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w sferze oddziaływania obiektu. Mówiąc o obszarze oddziaływania obiektu – należy przez to rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu – art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego. Celem art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego jest niewątpliwie zawężenie kręgu stron w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę jedynie do wymienionych tam podmiotów, dla których planowana inwestycja może powodować ograniczenia w zagospodarowaniu ich nieruchomości, przy czym ograniczenie to, wynikając z przepisów odrębnych musi godzić w konkretne uprawnienia tych podmiotów do zagospodarowania ich nieruchomości. W relacji do art. 28 kpa art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego jest przepisem szczególnym stosowanym w sprawie o wydanie pozwolenia na budowę, znacznie zawężającym krąg stron tego postępowania, jak już podniesiono wyżej. Rozważając kwestię posiadania przez skarżących przymiotu strony organ odwoławczy zasadnie wskazał na przepis art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, który określa wprost strony postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, nie przewidując przy tym wyjątków. Zdaniem Sądu skarżący nie mogą skutecznie swojego przymiotu strony wywieść z faktu, iż toczy się postępowanie w sprawie o zwrot nieruchomości objętej wydanym pozwoleniem na budowę a więc z faktu, iż są byłymi właścicielami przedmiotowej nieruchomości. W postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę nie ma miejsca nie tylko dla byłych właścicieli, ale także na jednoczesne występowanie w charakterze strony w tym postępowaniu, właściciela nieruchomości i inwestora, który posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane z tytułu użytkowania wieczystego (postanowienie NSA z 02.12.2005, II OSK 857/05, LEX nr 188793). Skarżący w swej skardze podnieśli między innymi, iż winni być stroną w przedmiotowym postępowaniu z uwagi na fakt bycia właścicielem działki sąsiadującej z objętą pozwoleniem na budowę, oznaczonej numerem [...]. Działka o numerze [...] – objęta pozwoleniem na budowę - graniczy z działką numer [...] na której była droga, a obecnie jest ulica i dopiero z tą działką graniczy działka numer [...] – oświadczenie skarżących na rozprawie w dniu 12 września 2007 roku, protokół rozprawy k. 80 akt. Nie można więc mówić o sąsiedztwie działek oznaczonych numerami [...] i [...] ani też, iż działka [...] położona była w obszarze oddziaływania obiektu skoro obie posesje dzieli ulica. Jak wynika z motywów decyzji organu odwoławczego działka objęta pozwoleniem na budowę, oznaczona numerem ewidencyjnym [...] nie jest wymieniana w przedłożonych dokumentach dotyczących zwrotu nieruchomości. Istotnie, działki o takim numerze nie wymienia chociażby załączony do odwołania wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 marca 2002 roku w sprawie sygn. akt I SA [...] dotyczący skarżących ze sprawy niniejszej, w przedmiocie zwrotu nieruchomości wraz z uzasadnieniem. W uzasadnieniu wyroku jest natomiast mowa o działce oznaczonej numerem [...], której właścicielem jest Skarb Państwa, natomiast użytkownikiem wieczystym K.I.. Prawo użytkowania wieczystego ujawnione jest w księdze wieczystej [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w R.. Analiza akt administracyjnych prowadzi do wniosku, iż działka [...] o powierzchni [...] ha powstała z podziału działki [...] na dwie działki: [...] o powierzchni [...] ha i [...] objętą przedmiotowym pozwoleniem na budowę – decyzja Prezydenta Miasta R. z [...] marca 2005 roku [...] zatwierdzająca podział nieruchomości. W tych warunkach stwierdzenie, iż działka oznaczona numerem [...] nie jest wymieniona w dokumentach o zwrocie nie polega na prawdzie. Powyższe ustalenie nie zmienia w żaden sposób zaprezentowanych wyżej wywodów co do braku po stronie byłych właścicieli przymiotu strony w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę. Dostrzeżone przez Sąd uchybienie decyzji Wojewody [...] nie może jednak jako " inne naruszenie przepisów postępowania " w rozumieniu art. 145 § 1 ust 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi doprowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji, skoro znaczenie mają tylko takie uchybienia które mogą mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił. Marginesowo podnieć należy, iż Sąd rozpoznał jedynie skargę M. M., S. M., A. M. i B. S. natomiast skarga W. M. odrzucona została prawomocnym postanowieniem z dnia [...] maja 2007 roku, wobec nie uzupełnienia w terminie jej braków formalnych.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło