VIII SA/Wa 297/11

WyrokWSA w Warszawie2011-07-06

Skład orzekający: Marek Wroczyński, Artur Kot, Sławomir Fularski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może wydać decyzję zezwalającą na wejście na teren sąsiedniej nieruchomości w celu usunięcia awarii linii telekomunikacyjnej, opierając się na przepisach prawa budowlanego, mimo że właściwą podstawą prawną byłby przepis ustawy o gospodarce nieruchomościami?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że mimo błędnego zastosowania przez organy przepisu art. 47 ust. 2 prawa budowlanego, istniały podstawy faktyczne do wydania decyzji zezwalającej na wejście na teren nieruchomości w celu usunięcia awarii linii telekomunikacyjnej na podstawie art. 124 ust. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Błędne wskazanie podstawy prawnej nie miało wpływu na wynik sprawy, ponieważ stan faktyczny uzasadniał ingerencję organu.
Stan faktyczny
Właścicielka nieruchomości (skarżąca) odmówiła zgody na wejście na jej teren w celu wymiany kabla telekomunikacyjnego. Starosta wydał decyzję zezwalającą na wejście, powołując się na przepisy prawa budowlanego. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego. WSA oddalił skargę, uznając, że mimo błędnego wskazania podstawy prawnej, istniały podstawy do wydania decyzji na podstawie ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński /sprawozdawca/, Sędziowie Sędzia WSA Artur Kot, Sędzia WSA Sławomir Fularski, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lipca 2011 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie zajęcia działki w celu wykonania robót budowlanych oddala skargę. Decyzją z dnia [...] stycznia 2011 roku, nr [...] Wojewoda [...] biorąc za podstawę art. 138 § 1 pkt ustawy z 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (DZ.U z 2000 roku, nr 98, poz.1071 ze zm. dalej jako k.p.a.) w związku z art. 82 ust.3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku prawo budowlane (DZ.U z 2006 roku, nr 156, poz. 1118 ze zm. dalej jako prawo budowlane) po rozpatrzeniu odwołania M. S. od decyzji nr [...] wydanej przez Starostę G. orzekającej o konieczności wejścia na teren nieruchomości, na działkę stanowiącą własność M. S. o numerze ewidencyjnym [...] w P. gmina G. na odcinku o długości [...] metrów i szerokości [...] metra po trasie linii telekomunikacyjnej, na okres dwóch dni celem wykonania przez [...] wymiany kabla przebiegającego przez w/w działkę i w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – VIII Wydział Zamiejscowy w Radomiu z dnia 15 września 2010 roku, sygnatura akt VIII SA/Wa 310/10 – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Podstawą wydania decyzji były następujące ustalenia faktyczne i ocena prawna. Decyzją z dnia [...] stycznia 2010 roku Starosta G. orzekł o konieczności wejścia na teren nieruchomości, na działkę stanowiącą własność M. S. o nr ewidencyjnym [...], położoną w P. gmina G. na odcinku o długości [...] metrów i szerokości [...] metra po trasie linii komunikacyjnej, na okres dwóch dni celem wykonania odcinka kabla przebiegającego przez w/w działkę. Dnia [...] lutego 2010 roku od tej decyzji odwołała się M. S.. Decyzją z dnia [...] marca 2010 roku Wojewoda [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowania organu I Instancji. W związku z wniesioną skargą [...] SA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 15 września 2010 roku uchylił zaskarżoną decyzję. Dokonując oceny prawnej organ podnosił i wskazywał, że art. 47 ust.1 i 2 ustawy prawo budowlane stanowi, że jeżeli do wykonania prac przygotowawczych lub robót budowlanych jest niezbędne wejście do sąsiedniego budynku, lokalu lub na teren sąsiedniej nieruchomości, inwestor jest zobowiązany przed rozpoczęciem robót uzyskać zgodę właściciela sąsiedniej nieruchomości, budynku lub lokalu (najemcy) na wejście oraz uzgodnić z nim przewidywany sposób, zakres i terminy korzystania z tych obiektów, a także ewentualną rekompensatę z tego tytułu. Natomiast w razie nieuzgodnienia warunków, o których mowa w art. 47 ust.1 prawa budowlanego, właściwy organ na wniosek inwestora – w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku rozstrzyga, w drodze decyzji, o niezbędności wejścia do sąsiedniego budynku, lokalu lub na teren sąsiedniej nieruchomości. W przypadku uznania zasadności wniosku inwestora, właściwy organ określa jednocześnie granice niezbędnej potrzeby oraz warunki korzystania z sąsiedniego budynku, lokalu lub nieruchomości. Powołany przepis prawa budowlanego dopuszcza możliwość korzystania z cudzej nieruchomości lub z jej części tylko w zakresie niezbędnym do wykonywania przez inwestora określonych robót budowlanych, do których dostęp jest możliwy jedynie z sąsiedniej nieruchomości albo których wykonywanie jest możliwe tylko przez skorzystanie z cudzej nieruchomości. Udostępnienie inwestorowi cudzej nieruchomości lub jej części do wykonywania robót obejmuje prawo przebywania na cudzej nieruchomości w czasie wykonywania robót, ustawienia potrzebnych do tego urządzeń, wykonania niezbędnych robót ziemnych. Organ wskazał, że w niniejszej sprawie inwestor zwrócił się do właścicielki działki o wyrażenie zgody na wykonanie prac budowlanych i nie uzyskał na to jej zgody. Zdaniem organu taki stan faktyczny wyczerpywał dyspozycję art. 47 ust.2 prawa budowlanego i uprawniał do ingerencji organu i wydania decyzji uprawniającej do wejścia na teren jej posesji. Decyzja organu I Instancji określa sposób i termin korzystania z nieruchomości skarżącej, przewidując jej zajęcie na szerokości 1 metra na okres 2 dni. Inwestor – [...] SA została zobowiązana wskazaną decyzją do powiadomienia właściciela o zamierzonym terminie wykonania robót co najmniej 7 dni przed tym terminem. Nadto na mocy art. 47 ust. 3 prawa budowlanego inwestor został zobowiązany do naprawienia szkód powstałych na skutek wykonania robót na zasadach określonych w kodeksie cywilnym. Z tych też względów zdaniem organu odwoławczego decyzja organu I Instancji została wydana po podjęciu niezbędnych kroków celem wyjaśnienia stanu faktycznego, zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego. Skargę na decyzję organu odwoławczego wniosła M. S.. Zaskarżonej decyzji zarzucała: - naruszenie prawa materialnego – art. 47 ust.1 i 2 ustawy prawo budowlane poprzez jego błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie w odniesieniu do ustalonego stanu faktycznego; - naruszenie przepisów postępowania administracyjnego art. 7, art. 77 i art.80 k.p.a. przez niedokonanie ustalenia stanu faktycznego, nieuwzględnienie słusznego interesu strony. Z uwagi na powyższe biorąc za podstawę art. 145 § 1 pkt 1 lit.c) ustawy z 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ.U z 2002 roku, nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej jako p.p.s.a.). W uzasadnieniu skargi M. S. podnosiła, że zaskarżona decyzja została podjęta z naruszeniem art. 47 ust.1 i 2 ustawy prawo budowlane poprzez błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie w odniesieniu do ustalonego stanu faktycznego. Wskazywała, że organ pierwszej instancji winien zbadać wniosek [...] SA w świetle przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zezwolenie na wejście na sąsiednią nieruchomość, niezbędne do wykonania prac przygotowawczych lub robót budowlanych, przewidziane w art. 47 ust.2 prawa budowlanego, dotyczy jedynie tych prac przygotowawczych lub robót budowlanych, które są regulowane przepisami prawa budowlanego i wymagają pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Zezwolenie takie może być wydane dopiero po uprzednim uzyskaniu pozwolenia na budowę lub po dokonaniu zgłoszenia wykonania określonych robót. Z decyzji organu I i II Instancji nie wynika aby okoliczność ta była przedmiotem badania organu. Skarżąca zwracała również uwagę, że zgodnie z art. 47 ust.1 prawa budowlanego inwestor jest zobowiązany przed rozpoczęciem robót uzyskać zgodę właściciela sąsiedniej nieruchomości, budynku lub lokalu na wejście oraz uzgodnić z nim przewidywany sposób, zakres i terminy korzystania z tych elementów majątkowych, a także uzgodnić ewentualną rekompensatę z tego tytułu. Dopiero gdy strony nie uzgodniły tego zakresu i warunków, o sprawie rozstrzyga organ administracji architektoniczno- budowlanej właściwy w sprawach pozwoleń na budowę, przy czym termin określony w decyzji wydanej w trybie art. 47 ust.2 prawa budowlanego musi być ustalony poprzez wskazanie okresu, w którym prawa właściciela będą ograniczone. W niniejszej sprawie organ nie ustalił tego okresu wbrew dyspozycji art. 47 ust.2 prawa budowlanego. Nie ustalił również, czy i jakiego rodzaju propozycje negocjacyjne złożył inwestor skarżącej. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie podtrzymując dotychczas zaprezentowane argumenty. Uczestnik w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie. W uzasadnieniu swojego stanowiska uczestnik przyznał, że trafne są zarzuty skarżącej w tym zakresie, że organ przywołał nieprawidłową podstawę prawną. Jednakże stan faktyczny sprawy w pełni uzasadniał zastosowanie przepisu art. 124 ust.6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (DZ.U z 2004 roku, nr 261, poz. 2603 ze zm. dalej jako ustawa o gospodarce nieruchomościami) w związku z ówcześnie obowiązującym art. 140 ustawy z dnia 16 lipca 2004 roku prawo telekomunikacyjne (DZ.U z 2004 roku, nr 171, poz. 1800 ze zm. dalej jako ustawa prawo telekomunikacyjne). W świetle przywołanych unormowań uczestnikowi jako operatorowi telekomunikacyjnemu przysługuje prawo domagania od właściciela nieruchomości umożliwienia wstępu na nieruchomość celem dokonania czynności naprawczych linii telekomunikacyjnych. Obowiązek skarżącej czasowego udostępnienia nieruchomości dla potrzeb usunięcia awarii wynika wprost z przywołanego przepisu art. 124 ust.6 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ocenie Sądu podlegają, zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku decyzji) zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się, więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ocena ta dokonywana jest według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba, że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Należy zgodzić się ze skarżącą, że organy naruszyły przepisy prawa materialnego poprzez zastosowanie do ustalonego stanu faktycznego przepisu art. 47 ust.2 ustawy prawo budowlane nakazując skarżącej aby udostępniła swoją nieruchomość na okres dwóch dni celem wymiany odcinka kabla na działce nr [...], położonej w miejscowości P.. [...] SA w związku z uszkodzeniem kabla przesyłowego biegnącego przez teren posesji skarżącej wystąpiła do niej jako właścicielki o możliwość wejścia na teren posesji celem usunięcia awarii. Przeprowadzone negocjacje zakończyły się niepowodzeniem, co spowodowało, że uczestnik postępowania [...] SA wystąpiła do organu w trybie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami w związku z przepisami ustawy prawo telekomunikacyjne o nakazanie skarżącej udostępnienia jej nieruchomości . Przywołany przepis art. 47 ustawy prawo budowlane dotyczy sytuacji gdy prace przygotowawcze lub prace budowlane nie mogą być wykonane bez wejścia na sąsiedni grunt i wtedy potrzebna jest zgoda właściciela nieruchomości, a w przypadku braku takiej zgody decyzja o niezbędności wejścia na sąsiedni grunt. W niniejszej sprawie uczestnik nie uruchomił procesu inwestycji budowlanej i nie zaszła potrzeba wejścia na sąsiedni grunt z powodu wykonania określonych prac budowlanych, lecz jako właściciel urządzeń łączności publicznej chce udostępnienia nieruchomości celem usunięcia awarii kabla przesyłowego. Organ wydając zaskarżoną decyzję bezsprzecznie ustalił, że faktycznie przez teren posesji skarżącej biegnie linia przesyłowa uczestnika i doszło do jej uszkodzenia. Ze złożonej dokumentacji wynika, że skarżąca nie zezwala na wejście na teren jej posesji uzależniając to od zawarcia służebności gruntowej i zapłatę roszczeń odszkodowawczych za korzystanie z jej nieruchomości przez [...] SA. Tak więc ustalenia faktyczne poczynione przez organy wskazują, że brak decyzji o udostępnieniu nieruchomości uniemożliwia naprawę linii przesyłowej [...] SA. W tak ustalonym stanie faktycznym istniały podstawy do zastosowania przez organ przepisu art. 124 ust. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami z uwagi na wystąpienie awarii linii telekomunikacyjnej biegnącej przez nieruchomość skarżącej i braku jej zgody na wejście na jej teren. Przesłankami do zastosowania wyżej wskazanego przepisu jest wystąpienie awarii urządzenia i brak zgody na wejście na grunt celem jego naprawy. Przedmiotowe ustalenia faktyczne nie zostały w żaden sposób zakwestionowane przez skarżącą. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi – naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Ustawodawca nie sprecyzował, co należy rozumieć przez naruszenie prawa ,,mające wpływ na wynik sprawy’’. Należy przyjąć, że taki wpływ nie wystąpi wówczas, gdy nawet w przypadku prawidłowego zastosowania prawa materialnego treść decyzji byłaby taka sama( patrz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 czerwca 2010 roku, syg. akt II GSK 591/09, LEX nr 596972; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 15 kwietnia 2009 roku, syg. akt I SA/Gd 824/08). Należy zauważyć, że błędne zastosowanie (bądź niezastosowanie) przepisów materialnoprawnych pozostaje – co do zasady – w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy. W konsekwencji oznaczać to będzie brak możliwości skutecznego powoływania się na zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego, o ile równocześnie nie zostaną zakwestionowane (poprzez zarzuty procesowe) ustalenia faktyczne, na których oparto skarżone rozstrzygnięcie (patrz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2008 roku, syg. akt II FSK 1315/07, LEX nr 530445). Przenosząc te rozważania na grunt niniejszej sprawy należy zauważyć, że w ustalonym stanie faktycznym istniały podstawy do nakazania skarżącej udostępnienia jej nieruchomości uczestnikowi [...] SA celem przeprowadzenia remontu linii przesyłowej . Tak więc nawet błędne przywołanie jako podstawy prawnej – art. 47 ust.2 prawa budowlanego nie mogło mieć wpływ na wynik sprawy ponieważ taka zgoda winna zostać udzielona przez organ na podstawie art. 124 ust.6 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Z uwagi na powyższe biorąc za podstawę art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło