VIII SA/Wa 298/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Stowarzyszenia [...] o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Stowarzyszenia [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości postanawia odmówić Stowarzyszeniu [...] przyznania prawa pomocy W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu w wysokości 200 zł, Stowarzyszenie [...] złożyło na urzędowym formularzu PPPr wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że Stowarzyszenie [...] jest organizacją społeczną działająca "non profit". Jako stowarzyszenie zwykłe nie prowadzi ono żadnej działalności gospodarczej, nie może korzystać również ze zbiórek i darowizn pieniężnych. Działalność stowarzyszenia opiera się na pracy społecznej jej członków, za którą żaden z nich nie pobiera wynagrodzenia. Działalność stowarzyszenia świadczona jest na rzecz niezamożnej grupy ludności zamieszkałej w zasobach spółdzielczych, i ma charakter dobroczynny. Jednocześnie podniesiono, że stowarzyszenie nie posiada rachunków bankowych, a jego wydatki ograniczają się do drobnych zakupów typu papier, znaczki pocztowe. Wydatki te są finansowane ze składek członków wnoszonych w miarę potrzeb. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej ppsa, przyznanie prawa pomocy osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej może nastąpić w zakresie całkowitym, gdy jednostka ta wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Regulacja ta stanowi odstępstwo od generalnej zasady zawartej w art. 199 p.p.s.a, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym strony same ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Rzeczą zatem strony wnioskującej o przyznanie prawa pomocy jest wykazanie, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe potraktowanie. Stowarzyszenie [...], jak wynika z akt sprawy, jest organizacją wpisaną do rejestru stowarzyszeń zwykłych. Zgodnie z art. 42 ust. 2 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. – Prawo o stowarzyszeniach (Dz.U. z 2001 r. Nr 79, poz. 855 ze zm.), stowarzyszenie zwykłe uzyskuje środki na swoją działalność ze składek członkowskich. Z regulaminu zaś wymienionego stowarzyszenia wynika, że jednym ze środków realizacji celu (obrony praw mieszkańców polskich osiedli mieszkaniowych), dla którego między innymi stowarzyszenie zostało powołane jest reprezentowanie mieszkańców wobec władz osiedla bądź samorządu terytorialnego w indywidualnych sprawach ich dotyczących. Chcąc zatem realizować swą regulaminową działalność na drodze postępowania sądowoadministracyjnego stowarzyszenie powinno liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów tego postępowania. Innymi słowy oznacza to, że w procedurze planowania wydatków związanych z prowadzoną działalnością, podmioty prowadzące tę działalność, przewidując realizację swych praw przed sądem, powinny uwzględniać także konieczność posiadania środków na prowadzenie procesu sądowego. W przypadku stowarzyszenia finansowanego ze składek swoich członków konieczność ponoszenia kosztów sądowych powinna również być brana pod uwagę przy ustalaniu wysokości tychże składek. Jeśli zatem wysokość składek jest ustanawiana w miarę potrzeb, to skoro zaistniała potrzeba wystąpienia na drogę postępowania sądowoadministracyjnego, a tym samym wystąpiła konieczność poniesienia kosztów sądowych, wysokość składek członkowskich winna to uwzględniać. W związku z powyższym uznano, ze wnioskodawca nie wykazał aby w sprawie zachodziły okoliczności uzasadniające przyznanie prawa pomocy, dlatego też na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.