VIII SA/Wa 3/09
PostanowienieWSA w Warszawie2009-07-01
Skład orzekający: Monika Kramek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej odmowy przyznania zasiłku celowego, strona skarżąca ma ustawowy obowiązek uiszczenia kosztów sądowych, a jeśli nie, to czy powinna zostać zwolniona od kosztów sądowych i czy należy jej ustanowić adwokata z urzędu?Ratio decidendi
Strona skarżąca w sprawie dotyczącej odmowy przyznania zasiłku celowego jest ustawowo zwolniona z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. a PPSA. Wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu został przyznany, ponieważ mimo stałego dochodu rodziny, konieczność ponoszenia bieżących wydatków związanych z chorobą matki i niepełnosprawnością skarżącej uniemożliwia jej poczynienie niezbędnych oszczędności na pokrycie kosztów postępowania.Stan faktyczny
Skarżąca M. F. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) w związku z zamiarem wniesienia skargi kasacyjnej od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. odmawiającej przyznania zasiłku celowego. Skarżąca przedstawiła trudną sytuację materialną swojej trzyosobowej rodziny, wskazując na niskie dochody i wysokie wydatki związane z chorobą matki oraz własną niepełnosprawnością. Wcześniejszy wyrok WSA w Warszawie z dnia 3 czerwca 2009 r. oddalił skargę M. F. na decyzję SKO w R.Rozstrzygnięcie
1. Przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. 2. W pozostałym zakresie wniosek oddalono. 3. Zwrócono się do właściwej Okręgowej Rady Adwokackiej o wyznaczenie adwokata dla M. F.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 1 lipca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M. F. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi M. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, 2. w pozostałym zakresie wniosek oddalić, 3. zwrócić się do właściwej Okręgowej Rady Adwokackiej o wyznaczenia adwokata dla M. F. zam. N. [...],[...] Z.
Wyrokiem z dnia 3 czerwca 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego.
W dniu [...] czerwca 2009 r. skarżąca zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w związku z zamiarem wniesienia skargi kasacyjnej.
Z uzasadnienia wniosku wynika, że skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z matką i siostrzeńcem, dla którego jest rodziną zastępczą. Źródłem utrzymania rodziny jest emerytura matki wnioskodawczyni w wysokości [...] zł, renta powypadkowa wnioskodawczyni wypłacana przez [...] w wysokości [...] zł oraz renta rodzinna siostrzeńca w wysokości [...] zł płatna do rąk M. F.. Łącznie miesięczny dochód rodziny stanowi kwotę [...] zł. Według oświadczenia matka wnioskodawczyni jest osobą w podeszłym wieku, obłożnie chorą, wymagającą stałej opieki. Z pisma załączonego do wniosku wynika, że emerytura matki jest przeznaczona wyłącznie na jej potrzeby tj. leki, wyżywienie z zachowaniem diety, pomoc osób trzecich w pielęgnacji oraz pampersy. Także renta rodzinna siostrzeńca jest przeznaczona na jego potrzeby, tj. opłaty za mieszkanie, wyżywienie, bilet miesięczny i wydatki związane ze szkołą. Z renty skarżącej natomiast opłacane są wydatki na bieżące utrzymanie, a także leki, opłacenie pomocy osób trzecich w czynnościach związanych z wyjazdami po zakupy, czy wizyty u lekarzy, bowiem skarżąca jest osobą niepełnosprawną, poruszająca się o kulach. Ponadto skarżąca oświadczyła, że wobec trudności finansowych posiada zadłużenie w zakładzie energetycznym na kwotę [...] zł (w załączeniu nieopłacona faktura).
Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje:
W myśl przepisu art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U z 2002r. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. ) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku.
Zgodnie natomiast z art. 245 § 1 – 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ( art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ).
W pierwszej kolejności należy rozpoznać wniosek w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Otóż zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a cytowanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Do tej kategorii spraw należy sprawa M.F., ponieważ przedmiotem jej skargi jest decyzja dotycząca odmowy przyznania zasiłku celowego. Zwolnienie to ma więc charakter ustawowy, co oznacza, że strona nie ma obowiązku ponoszenia kosztów sądowych już od momentu wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego.
Odnośnie zaś wniosku o ustanowienie adwokata z urzędu stwierdzić należy, że trzyosobowa rodzina skarżącej utrzymuje się wprawdzie ze stałego dochodu w wysokości [...] zł jednakże konieczność ponoszenia bieżących wydatków i opłat, które poza bieżącymi kosztami utrzymania podlegają znacznemu zwiększeniu w związku z chorobą matki wnioskodawczyni oraz niepełnosprawnością jej samej, powoduje, że nie jest ona w stanie poczynić niezbędnych oszczędności do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny.
W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak, w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło