VIII SA/Wa 3/10
PostanowienieWSA w Warszawie2010-05-17
Skład orzekający: Monika Kramek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne powinien zostać oddalony, jeśli ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewiduje ustawowe zwolnienie od kosztów w tego typu sprawach?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne podlega oddaleniu, ponieważ zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. e PPSA, strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych jest ustawowo zwolniona od ponoszenia kosztów sądowych. W związku z tym, sąd nie wydaje odrębnego orzeczenia w tym zakresie, gdyż skutek zwolnienia następuje z mocy prawa.Stan faktyczny
Skarżący J. M. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) w związku z zamiarem złożenia skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Warszawie, który stwierdził nieważność decyzji Prezesa ZUS odmawiającej umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Skarżący uzasadnił wniosek trudną sytuacją materialną, opierając utrzymanie na niskiej emeryturze oraz chorobą potwierdzoną dokumentacją medyczną.Rozstrzygnięcie
1. Przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. 2. W pozostałym zakresie (zwolnienie od kosztów sądowych) wniosek oddalono. 3. Zwrócono się do właściwej Okręgowej Rady Adwokackiej o wyznaczenie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. M. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] października 2009 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne postanawia 1. przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata 2. w pozostały zakresie wniosek oddalić 3. zwrócić się do właściwej Okręgowej Rady Adwokackiej o wyznaczenie adwokata dla J. M. zam. R. [...], ul. P.
Wyrokiem z dnia 8 kwietnia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu skargi J. M. stwierdził nieważność decyzji Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne.
W dniu [...] maja 2010 r. wpłynął do Sądu wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w związku z zamiarem złożenia skargi kasacyjnej. W jego uzasadnieniu skarżący podał, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z niepracującą żoną, a jedynym źródłem utrzymania jest emerytura, która po potrąceniu alimentów wynosi [...] zł (w załączeniu kserokopia decyzji o waloryzacji emerytury). Do wniosku skarżący załączył wynik badania anatomopatologicznego oraz opis operacji chirurgicznej przeprowadzonej w dniu [...] kwietnia 2010 r.
Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje:
W pierwszej kolejności należy rozpoznać wniosek w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Otóż, stosownie do treści art. 239 pkt 1 lit. "e" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej powoływana jako ppsa), nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Do tej kategorii spraw zalicza się także sprawa skarżącego ponieważ przedmiotem jego skargi jest decyzja o odmowie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne wydana na podstawie ustawy z 13 października 1998 r. systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74ze zm.), a więc akt administracyjny dotyczący praw z zakresu ubezpieczeń społecznych. Należy podkreślić, że zwolnienie to ma charakter ustawowy, co oznacza, że strona skarżąca działanie organu w tej kategorii spraw nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych już od momentu wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego (wniesienia skargi) poprzez cały tok tego postępowania zarówno przed sądem pierwszej instancji – wojewódzkim sądem administracyjnym – jak i przed sądem II instancji – Naczelnym Sądem Administracyjnym. Tym samym, w sytuacji ustawowego zwolnienia Sąd nie wydaje w tym zakresie odrębnego orzeczenia, bowiem skutek w postaci zwolnienia od kosztów sądowych nastąpił już w momencie wniesienia skargi, a w konsekwencji złożony w tym właśnie zakresie przez stronę wniosek podlega oddaleniu.
Dlatego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 cyt. ppsa, postanowiono, jak w pkt 2 sentencji.
Odrębnie natomiast należy rozpoznać wniosek w zakresie ustanowienia adwokata. Mając na uwadze wyjaśnienia skarżącego znajdujące potwierdzenie w złożonych dokumentach uznać należy, że jego wniosek zasługuje na uwzględnienie. Skarżący jest osobą przewlekle chorą, utrzymującą się wraz z żoną z niewielkiej emerytury (po potrąceniu [...] zł). Sytuacja rodziny jest zatem bardzo trudna, zachodzą więc okoliczności uzasadniające zastosowanie instytucji prawa pomocy poprzez ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika.
W związku z powyższym w oparciu o art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a postanowiono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło