VIII SA/Wa 300/12
WyrokWSA w Warszawie2012-09-26
Skład orzekający: Sławomir Fularski, Iwona Szymanowicz-Nowak, Leszek Kobylski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odszkodowanie za nieruchomość przejętą pod inwestycję drogową zostało prawidłowo ustalone, a wniosek o przyznanie nieruchomości zamiennej został należycie rozpatrzony?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo ustaliły wysokość odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, opierając się na aktualnych operatach szacunkowych zgodnych z obowiązującymi przepisami. Ponadto, sąd stwierdził, że organy prawidłowo rozpatrzyły wniosek o przyznanie nieruchomości zamiennej, wskazując, że przyznanie takiej nieruchomości nie jest obligatoryjne i zależy od zgody organu oraz dostępności odpowiednich nieruchomości, a w tej sprawie nie było podstaw do jej przyznania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odszkodowania za nieruchomość przejętą pod rozbudowę ulicy K. w R. na podstawie specustawy drogowej. Organ I instancji (Wojewoda) ustalił odszkodowanie w kwocie [...] zł. Skarżący wnosili o przyznanie nieruchomości zamiennej oraz o wypłatę za nasadzenia. Organ II instancji (Minister) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, uznając operaty szacunkowe za prawidłowe i odrzucając wniosek o nieruchomość zamienną. Skarżący złożyli skargę do WSA, kwestionując sposób wyceny i brak rozpatrzenia wniosku o nieruchomość zamienną.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak (sprawozdawca), Sędzia WSA Leszek Kobylski, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 września 2012 r. sprawy ze skargi E. B., J. B. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie odszkodowania za zajęcie nieruchomości oddala skargę.
W dniu [...] listopada 2010 r. Wojewoda [...] (dalej: "organ I instancji", "Wojewoda"), działając na podstawie art. 12 ustęp 4 a, 4f i ustęp 5, art. 18 i art. 22 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (t.j. Dz.U. z 2008 r., Nr 193, poz. 1194 ze zm., zwana dalej "specustawą drogową"), art. 130 ustęp 2, art. 132 ustęp 1a, ustęp 2 i ustęp 3, art. 134 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2010 r., Nr 102, poz. 651 ze zm., zwana dalej "u.g.n."), art. 3 ustęp 3 ustawy z dnia 16 grudnia 2005 r. o finansowaniu infrastruktury transportu lądowego (t.j. Dz.U. z 2005 r., Nr 267, poz. 2251 ze zm., zwana dalej "u.f.i.t.l." oraz art. 104 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. 2000, Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwanej dalej " k.p.a."), ustalił w drodze decyzji odszkodowanie na rzecz J. S. B. i E. R. B. (dalej "skarżący"), na zasadzie majątkowej wspólności ustawowej, w kwocie [...] zł. za nieruchomość, stanowiącą działki o numerach: [...] o powierzchni [...] ha i [...] o powierzchni [...] ha, położoną w obrębie G. w R., która przeszła z mocy prawa na własność Województwa [...], zgodnie z decyzją Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] września 2009 r. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, polegającej na "Rozbudowie ulicy K. w R. na odcinku od ronda ks. [...] do granic miasta". Do wypłaty odszkodowania został zobowiązany Prezydent Miasta R. jednorazowo w terminie 14 dni, licząc od dnia, w którym decyzja niniejsza stała się ostateczna.
W uzasadnieniu w/w decyzji organ I instancji podniósł, że decyzją z dnia [...] września 2009 r. Wojewoda zatwierdził podział działek: numer [...] na działki o numerach: [...] i [...] oraz numer [...] na działki o numerach: [...] i [...]. Działki o numerach: [...] i [...] stały się własnością Województwa [...] na podstawie decyzji udzielającej zgody na realizację inwestycji drogowej opisanej w sentencji kontrolowanej decyzji. Działki przed podziałem były własnością małżonków B. na zasadzie ustawowej wspólności majątkowej. Wysokość odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość ustalono w oparciu o wycenę dokonaną przez rzeczoznawcę majątkowego w operacie szacunkowym według stanu na dzień wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej przez organ I instancji oraz według jej wartości w dniu ustalania odszkodowania, stanowiącą kwotę [...] zł.
W dniach: [...] i [...] marca 2010 r. do organu wpłynęły pisma J. B. o przyznanie nieruchomości zamiennej w zamian za odszkodowanie pieniężne za przedmiotową nieruchomość, przywrócenie istniejącego zjazdu z ulicy K. oraz dokonanie wypłaty za nasadzenia orzecha włoskiego z 2006 r. Na rozprawie administracyjnej w dniu [...] kwietnia 2010 r. skarżący nie wnieśli uwag do wartości oszacowania przedmiotowej nieruchomości, jednak dalej utrzymywali, że nie są zainteresowani odszkodowaniem pieniężnym, tylko wnoszą o przyznanie nieruchomości zamiennej zlokalizowanej w sąsiedztwie działki [...], pozostałej we władaniu stron po podziale działki [...], powołując się na decyzję Prezydenta Miasta R. z dnia [...] sierpnia 2004 r. (znak: [...]), mocą której wygaszono trwały zarząd i przekazano działki do zasobu nieruchomości Skarbu Państwa. Strony nie kwestionowały zasadności przejęcia przedmiotowej nieruchomości pod inwestycję drogową. Z wyjaśnień rzeczoznawcy majątkowego, zawartych w piśmie z dnia [...] kwietnia 2010 r. wynika, że w trakcie oględzin nieruchomości nie stwierdzono nasadzeń orzecha włoskiego na działkach podlegających wycenie.
W dniu [...] kwietnia 2010 r. Miejski Zarząd Dróg i Komunikacji, działający w imieniu zarządcy drogi Prezydenta Miasta R., poinformował, że na przejętych działkach rozpoczęcie robót budowlanych nastąpiło w dniu [...] listopada 2009 r. W związku z tym, na podstawie art. 18 ustęp 1 e specustawy drogowej, wysokość odszkodowania powiększyła się o 5 % wartości nieruchomości, tj. o kwotę [...] zł., co łącznie stanowi [...] zł. Decyzja Wojewody stała się ostateczna w dniu [...] października 2009 r.
Organ I instancji dodatkowo ustosunkował się do roszczenia skarżących dotyczącego przywrócenia zjazdu z ulicy K. podnosząc, że przebieg inwestycji, w tym rozmieszczenie zjazdów, jest przedmiotem postępowania w sprawie lokalizacji inwestycji i nie podlega ocenie w postępowaniu odszkodowawczym.
Od decyzji organu I instancji odwołanie wnieśli małżonkowie B., podnosząc zarzut nieprzyznania nieruchomości zamiennej i braku oceny prawnej tego wniosku, co stanowi naruszenie art. 77 k.p.a. W konsekwencji żądali uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. W piśmie z dnia [...] grudnia 2010 r. J. B. wniósł o przyznanie w ramach odszkodowania działki zamiennej, położonej obok działki skarżących.
Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej (dalej: "Minister", "organ II instancji", "organ odwoławczy") decyzją z dnia [...] lutego 2012 r., po rozpatrzeniu odwołania, na podstawie art. 138 § 1 punkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy, powołując się na przepisy art. 12 ustęp 4 punkt 1 i 2, art.18 ustęp 1 i 3, art. 18 ustęp 1 e specustawy drogowej, art. 134 ustęp 1, 3-4 i art. 154 u.g.n. wskazał, że w przedmiotowej sprawie podstawę dla ustalenia wysokości odszkodowania za przejęcie z mocy prawa na rzecz Województwa [...] nieruchomości o numerach: [...] i [...] stanowią operaty szacunkowe z dnia [...] grudnia 2009 r., sporządzone przez rzeczoznawcę majątkowego H. P., zaktualizowane w dniu [...] marca 2011 r. Organ I instancji podniósł, że w dniu [...] sierpnia 2011 r. weszło w życie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 14 lipca 2011 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz.U.2011r. nr 165, poz. 385). Rozporządzenie zmieniające nie zawiera przepisów przejściowych dotyczących spraw wszczętych pod rządami starego rozporządzenia i dotychczas niezakończonych, co powoduje, że od dnia [...] sierpnia 2011 r. we wszystkich sprawach związanych z ustaleniem odszkodowania za nieruchomości przejęte na cele drogowe, niezależnie od daty wszczęcia postępowania, obowiązuje tylko nowe brzmienie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz.U. 2004 r. nr 207, poz. 2109 ze zm., zwane dalej "rozporządzeniem").
W związku z tym Minister uznał, że operaty szacunkowe, sporządzone dla potrzeb postępowania w sprawie odszkodowania za nieruchomości przeznaczone pod inwestycję drogową, powinny odpowiadać znowelizowanej treści § 36 rozporządzenia. Organ odwoławczy, po zacytowaniu treści tego przepisu podniósł, że obecnie w procesie wyceny zasadnicze znaczenie ma przeznaczenie nieruchomości drogowej, ustalone zgodnie z art. 154 u.g.n., z pominięciem wskazań decyzji lokalizacyjnej. W myśl aktualnie obowiązujących przepisów należy w pierwszej kolejności ustalić, czy nieruchomość objęta była miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, ewentualnie studium, bądź decyzją o warunkach zabudowy, a następnie do tak ustalonego przeznaczenia szacowanej nieruchomości dobrać nieruchomości porównawcze. Dla terenu miasta R. nie ma uchwalonego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jest natomiast Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy R., przyjęte przez Radę Miasta R. Uchwałą Nr 221/99 z dnia 29 grudnia 1999 r. Nieruchomości, z których wydzielono przedmiotowe działki, zgodnie z w/w studium, znajdują się na terenie zabudowy usługowo-przemysłowej. W ocenie organu odwoławczego, procedura wyceny wywłaszczonej nieruchomości jest zgodna ze znowelizowanym § 36 rozporządzenia. Wartość gruntu została ustalona przy zastosowaniu podejścia porównawczego, metody korygowania ceny średniej. W piśmie z dnia [...] marca 2010 r. rzeczoznawca majątkowy wyjaśnił, iż wyceniane działki położone są w kompleksie działek stanowiących czasowy Pracowniczy Ogród Działkowy "[...]" pracowników [...] Wytwórni Telefonów. Są to dwie działki, które zostały wywłaszczone pod budowę [...] i zwrócone byłym właścicielom E. i J. małżonkom B.. Teren ten, ze względu na pierwotne przeznaczenie, w studium określony został jako teren zabudowy usługowo-przemysłowej. Obecnie jest to obszar gruntu położony między obiektami Wyższej Szkoły Handlowej i ulicą K. oraz w sąsiedztwie terenów przeznaczonych pod zabudowę usługową i mieszkaniową ekstensywną. Tereny położone po drugiej stronie ulicy są już zabudowane budynkami usługowymi i mieszkalnymi. Biegły wyjaśnił, że na terenie miasta R. brak jest aktualnych cen transakcyjnych nieruchomości przeznaczonych pod budownictwo przemysłowo-usługowe, stąd przyjął w procesie wyceny przedmiotowych działek ceny transakcyjne jak dla nieruchomości przyległych, przeznaczonych pod zabudowę mieszkalno-usługową.
Oceniając operaty szacunkowe sporządzone w przedmiotowej sprawie organ odwoławczy uznał, że nie zawierają one nieprawidłowości, które uniemożliwiłyby dalsze ich wykorzystywanie dla celów ustalenia odszkodowania, bowiem są zgodne z aktualnym brzmieniem § 36 rozporządzenia.
Odnosząc się do zarzutu podniesionego w odwołaniu, dotyczącego nieprzyznania nieruchomości zamiennej organ wskazał, że ustawodawca nie uregulował w specustawie drogowej kwestii dopuszczalności przyznania w ramach odszkodowania nieruchomości zamiennej. Niemniej jednak na podstawie art. 12 ustęp 5 powołanej ustawy w postępowaniu odszkodowawczym mógłby znaleźć zastosowanie przepis art. 131 ustęp 1 u.g.n., zgodnie z którym w ramach odszkodowania właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu wywłaszczonej nieruchomości może być przyznana, za jego zgodą, odpowiednia nieruchomość zamienna, jako alternatywa odszkodowania. Jednak zastosowanie tego przepisu nie ma charakteru obligatoryjnego, a organ orzekający o odszkodowaniu nie jest w tym zakresie związany wnioskiem strony o przyznanie nieruchomości zamiennej (por. wyrok NSA z dnia 1 czerwca 2005 r., OSK 1483/04, LEX nr 179092).
Organ II instancji ustalił ponadto, na podstawie pisma Prezydenta Miasta R. z dnia [...] kwietnia 2010 r., że wskazane przez małżonków B. działki, które miałyby stanowić nieruchomość zamienną, są własnością Skarbu Państwa, ale nie pozostają w dyspozycji Prezydenta tylko Polskiego Związku Działkowców, na podstawie pozwolenia na użytkowanie jako ogrody działkowe decyzją z dnia [...] listopada 1986 r. Natomiast decyzja Prezydenta Miasta R. z dnia [...] sierpnia 2004 r., wskazana we wnioskach J. B., dotyczy wygaszenia z urzędu prawa trwałego zarządu działek przy ulicy K., stanowiących własność Skarbu Państwa, ustanowionego na rzecz przedsiębiorstwa państwowego [...] "[...]" w R.. Prezydent w związku z powyższym uznał, że nieruchomości nie mogą być przedmiotem zamiany, natomiast Wojewoda nie miał obowiązku przedstawienia właścicielom wywłaszczonej nieruchomości propozycji przyznania innej nieruchomości zamiennej.
Na decyzję Ministra skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli skarżący małżonkowie B., wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie art. 12 specustawy drogowej, § 36 rozporządzenia oraz art. 7 i art. 77 k.p.a. Mimo że skarżący w skardze co do zasady nie kwestionowali wyboru przez rzeczoznawcę majątkowego metody ustalenia wysokości odszkodowania metodą podejścia porównawczego, to jednak podnieśli, że w ich ocenie biegły powinien przyjąć metodę w podejściu kosztowym, zgodnie z § 36 ustęp 2 rozporządzenia. Nie kwestionowali również ustalenia, że zastosowanie rzeczowej formy odszkodowania pozostawione jest organowi orzekającemu, który nie jest związany wnioskiem strony w tym zakresie. Pomimo takiego stanowiska skarżący podnieśli, że organ z urzędu nie przeprowadził postępowania w zakresie wskazania przez Prezydenta innych działek, mogących spełniać kryterium przyznania nieruchomości zamiennej w ramach odszkodowania, a jedynie odniósł się do zasadności przyznania wskazanych przez nich działek.
W odpowiedzi na skargę Minister podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wnosząc o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych sprowadzają się do kontroli administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zmianami oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami, zwana dalej "p.p.s.a."). Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia: prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 punkt 1 litera a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. (art. 145 § 1 punkt 2 p.p.s.a.). Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Kontrolując zaskarżoną decyzję z punktu widzenia powyższych zasad Sąd uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.
W rozpoznawanej sprawie przedmiotem odszkodowania jest nieruchomość przeznaczona pod rozbudowę ulicy K. w R. na odcinku od ronda ks. [...] do granic miasta, która na podstawie art. 12 ustęp 4 punkt 2 specustawy drogowej przeszła na własność Województwa [...]. W takim wypadku, na podstawie art. 12 ustęp 4a, ustęp 4f i ustęp 5 w/w ustawy decyzję o należnym odszkodowaniu na rzecz byłego właściciela wydaje organ, który wydał decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, stosując przy tym przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wysokość tego odszkodowania ustala się według stanu nieruchomości w dniu wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej przez organ I instancji oraz według jej wartości z dnia, w którym następuje ustalenie wysokości odszkodowania (art. 18 ustęp 1 specustawy drogowej). Z kolei z art. 130 ustęp 2 u.g.n. wynika, że ustalenie wysokości odszkodowania następuje po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego, określającej wartość nieruchomości. Podstawą ustalenia wysokości odszkodowania jest wartość rynkowa nieruchomości, przy określeniu której uwzględnia się w szczególności jej rodzaj, położenie, sposób użytkowania, przeznaczenie, stan nieruchomości oraz kształtujące się ceny w obrocie nieruchomościami (art. 134 ustęp 1 i 2 u.g.n.).
Województwo [...] zleciło sporządzenie operatów szacunkowych w celu ustalenia wartości wywłaszczonej nieruchomości rzeczoznawcy majątkowemu H. P., który do wyliczeń zastosował podejście porównawcze metodą korygowania ceny średniej. Podejście porównawcze polega na określeniu wartości nieruchomości przy założeniu, że wartość ta odpowiada cenom, jakie uzyskano za nieruchomości podobne, które były przedmiotem obrotu rynkowego. Ceny te koryguje się ze względu na cechy różniące nieruchomości podobne od nieruchomości wycenianej oraz uwzględnia się zmiany poziomu cen wskutek upływu czasu (art. 153 ustęp 1 u.g.n.).
Rzeczoznawca H. P. sporządził 2 operaty szacunkowe z dnia [...] grudnia 2009 r. dotyczące działek o numerach: [...] o powierzchni [...] m² i [...] o powierzchni [...] m², których wartość dla celów odszkodowawczych ustalona została odpowiednio na kwoty: [...] zł. i [...] zł. W toku postępowania rzeczoznawca majątkowy w dniu [...] marca 2011 r. dokonał aktualizacji w/w operatów, zgodnie z art. 156 ustęp 3 i 4 u.g.n., co oznacza, że od tej daty mogą być one wykorzystywane do celu, dla którego zostały sporządzone, przez okres kolejnych 12 miesięcy. W dacie wydawania decyzji ostatecznej przez organ II instancji w przedmiotowej sprawie, tj. w dniu [...] lutego 2012 r., na którą to datę Sąd badał legalność zaskarżonej decyzji, operaty szacunkowe zachowywały więc swoją ważność.
Organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji dokonał analizy przedmiotowych operatów szacunkowych pod kątem ich zgodności ze znowelizowanym rozporządzeniem z dnia 21 września 2004 r., a w szczególności z nowym brzmieniem jego § 36, który reguluje sposób wyceny gruntów przeznaczonych lub zajętych pod drogi publiczne. Nowe przepisy w tym zakresie obowiązują od 26 sierpnia 2011 r., a więc weszły w życie już po dacie wydania decyzji przez organ I instancji. Jedną z istotnych zmian jest odejście od sposobu określania wartości nieruchomości wyłącznie na podstawie danych z rynku nieruchomości drogowych. Dotychczas, przy określaniu wartości rynkowej gruntów przeznaczonych lub zajętych pod drogi publiczne, stosowało się podejście porównawcze, przyjmując ceny transakcyjne uzyskiwane przy sprzedaży gruntów na te cele odpowiednio przeznaczonych lub zajętych pod drogi publiczne. Według nowych przepisów wartość nieruchomości określana jest na podstawie cen transakcyjnych, pochodzących z rynków nieruchomości właściwych dla wycenianej nieruchomości, np. mieszkaniowych, rolnych, przemysłowych. Dokładna analiza operatów w powyższym zakresie, dokonana przez organ odwoławczy, nie wpłynęła na zmianę wartości szacowanych działek. Rzeczoznawca majątkowy w piśmie z dnia [...] marca 2011 r. potwierdził aktualność operatów oraz uzasadnił, dlaczego przyjął w procesie wyceny przedmiotowych działek ceny transakcyjne jak dla nieruchomości przyległych, przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniowo-usługową. Należy tu zwrócić uwagę na okoliczność, że nieruchomości, będące przedmiotem wyceny, z uwagi na pierwotne przeznaczenie (działki w kompleksie Pracowniczego Ogrodu działkowego pracowników [...]) zostały zakwalifikowane w Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy R. jako tereny zabudowy usługowo-przemysłowej. Jednak obecnie (po likwidacji [...]) jest to obszar gruntu położonego w sąsiedztwie terenów przeznaczonych pod zabudowę usługową i mieszkaniową ekstensywną, dla którego w kwietniu 2007 r. przystąpiono do sporządzenia szczegółowego planu zagospodarowania tych terenów pod budownictwo mieszkalno-usługowe (jest on w końcowej fazie opracowania). Z operatów szacunkowych wynika, że obecny sposób użytkowania działek nie jest zgodny ze Studium. Stąd zasadnie organ ocenił prawidłowość dokonania przez rzeczoznawcę szacunku wycenianych nieruchomości w oparciu o ceny transakcyjne nieruchomości przyległych, przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniowo-usługową, w sytuacji braku na rynku cen transakcyjnych nieruchomości przeznaczonych pod budownictwo przemysłowo-mieszkaniowe.
Skarżący mieli możliwość wnoszenia uwag do operatów w toku całego postępowania wyjaśniającego, w tym również podczas rozprawy administracyjnej wyznaczonej na dzień [...] kwietnia 2010 r., na której nie kwestionowali wartości oszacowanych nieruchomości oraz zastosowanej metody ich ustalenia. Zarzut skargi, odnoszący się do powinności zastosowania przez biegłego metody w podejściu kosztowym na podstawie § 36 ustęp 2 rozporządzenia, jest niezasadny w okolicznościach przedmiotowej sprawy, bowiem rzeczoznawca zawarł w operacie szacunkowym uzasadnienie przyjętej metody wyceny, a organ odwoławczy ocenił rzetelność i prawidłowość sporządzenia operatów. Skarżący w żaden sposób nie wykazali, że podejście kosztowe w przypadku szacunku przedmiotowych nieruchomości spowodowałoby wyższą ich wartość. Przy podejściu kosztowym określa się oddzielnie koszt nabycia gruntu i koszt odtworzenia jego części składowych (por. Komentarz do art. 153 u.g.n., Ewa Bończak-Kucharczyk, baza Lexa). Tymczasem z operatów szacunkowych wynika, że na wycenianych działkach nie było żadnych części składowych.
W ocenie Sądu, organ odwoławczy prawidłowo ocenił operaty szacunkowe pod kątem ich zgodności z § 36 ustęp 1 rozporządzenia, a nie z ustępem 2 tego przepisu. Organy nie naruszyły również przepisów art. 7 i 77 § 1 k.p.a. w zakresie prawidłowości postępowania wyjaśniającego co do wniosku skarżących o przyznanie w ramach odszkodowania nieruchomości zamiennej. Organy obu instancji w uzasadnieniach swoich decyzji odniosły się do złożonego przez skarżących wniosku o przyznanie nieruchomości zamiennej w sąsiedztwie wywłaszczonych działek. Ustalając zasady odszkodowania ustawa o gospodarce nieruchomościami w art. 131 ustęp 1 dopuszcza w ramach odszkodowania przyznanie odpowiedniej nieruchomości zamiennej. Jednak, jak wynika z literalnego brzmienia tego przepisu, zastosowanie tej formy odszkodowania pozostawiono organowi orzekającemu, który nie jest związany wnioskiem strony (por. wyrok NSA z dnia 1 czerwca 2005 r., OSK 1483/04, LEX nr 179092). Należy przy tym pamiętać, że art. 12 ustęp 5 specustawy drogowej odsyła jedynie do odpowiedniego stosowania przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami. Skoro zatem Prezydent Miasta R. poinformował w toku postępowania odszkodowawczego, że przekazanie nieruchomości zamiennej nie jest możliwe, to skarżącym nie przysługuje roszczenie o przyznanie odszkodowania w formie rzeczowej (tak też wyrok WSA w Warszawie z dnia 12 listopada 2008 r., I SA/Wa 1149/08).
Zdaniem Sądu organy administracji publicznej w przedmiotowej sprawie dokonały prawidłowej interpretacji art. 12 ustęp 5 specustawy drogowej w związku z art. 131 ustęp 1 u.g.n. Wskazane przez skarżących nieruchomości, które miałyby stanowić nieruchomość zamienną wprawdzie są własnością Skarbu Państwa, ale w dacie orzekania przez organ II instancji nie pozostawały w dyspozycji Prezydenta Miasta R., tylko Polskiego Związku Działkowców (pismo Prezydenta z dnia [...] kwietnia 2010 r. potwierdzone pismem z dnia [...] września 2010 r.). Należy zgodzić się z organem odwoławczym, że Wojewoda nie miał obowiązku przedstawiania skarżącym propozycji przyznania innej nieruchomości zamiennej, aniżeli przez nich wskazanych, nie musiał w tym zakresie działać z urzędu, a więc tym samym nie naruszył przepisów art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a.
Powyższej wykładni nie narusza, zdaniem Sądu, wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 lipca 2012 r. w sprawie K 8/10 (OTK-A 2012/7/78, Dz.U.2012/837), zgodnie z którym z dniem 20 lipca 2012 r. utracił moc art. 10 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz.U. Nr 169, poz.1419 ze zm.), jako niezgodny z art. 2, art. 21 ustęp 1 oraz art. 58 ustęp 1 w związku z art. 32 ustęp 1 Konstytucji. Sąd bowiem bada legalność decyzji administracyjnych, zarówno w zakresie oceny stanu faktycznego, jak i prawnego, na datę jej ostateczności.
Mając powyższe wywody na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż jest całkowicie bezzasadna, dlatego na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło