VIII SA/Wa 301/10
WyrokWSA w Warszawie2010-07-28
Skład orzekający: Wojciech Mazur, Iwona Owsińska-Gwiazda, Włodzimierz Kowalczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka cywilna może być stroną postępowania administracyjnego w sprawie przyznania płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW), a w konsekwencji beneficjentem takiej płatności?Ratio decidendi
Spółka cywilna, jako jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, nie może być stroną postępowania administracyjnego ani beneficjentem płatności ONW. Wniosek o przyznanie płatności powinien zostać złożony przez wspólnika, któremu nadano numer identyfikacyjny za zgodą pozostałych wspólników, a płatność powinna być przyznana temu wspólnikowi. Organ odwoławczy naruszył zasadę zakazu reformationis in peius, uchylając decyzję organu I instancji i umarzając postępowanie bez wykazania rażącego naruszenia prawa lub interesu społecznego.Stan faktyczny
Spółka cywilna złożyła wniosek o przyznanie płatności ONW na rok 2008. Organ I instancji przyznał płatność spółce. Organ II instancji uchylił decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie, uznając spółkę cywilną za niezdolną do bycia stroną postępowania i beneficjentem płatności. Skarżący, wspólnik spółki, zaskarżył decyzję organu II instancji, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. oraz przepisów materialnych dotyczących przyznawania płatności. Sąd uchylił decyzję organu II instancji, wskazując na naruszenie zakazu reformationis in peius oraz potrzebę wyjaśnienia kwestii podmiotowości w postępowaniu.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. i zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Mazur, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda /sprawozdawca/, Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Protokolant Aleksandra Borkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lipca 2010 r. sprawy ze skargi P.M. – wspólnika spółki cywilnej P.A. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2008 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. na rzecz skarżącego kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją Nr [...] z dnia [...] maja 2009r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. działając na podstawie art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2007r. Nr 64, poz.427 ze zm.) dalej jako ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, § 3 ust. 1-3, § 5 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2007r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2007r. Nr 68, poz. 448 ze zm.), zwane dalej rozporządzeniem ONW oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) dalej kpa, przyznał " [...]" - spółce cywilnej reprezentowanej przez P. M. płatność ONW - na 2008 rok w łącznej wysokości [...] zł.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż stawka płatności do 1 ha na obszarze ONW strefa nizinna I wynosi 179 zł. Powierzchnia deklarowana, jak również kwalifikowana oraz stwierdzona w kontroli administracyjnej na obszarze ONW strefa nizinna I wynosi [...] ha. Kwota przyznanej płatności obszarowej wynosi [...] zł. i zostanie przekazana na rachunek bankowy wskazany we wniosku o wpis do ewidencji producentów. W konkluzji organ wskazał, że zobowiązanie do prowadzenia działalności rolniczej na obszarach ONW przez okres 5 lat od dnia otrzymania pierwszej płatności dotyczy zobowiązania podjętego w dniu otrzymania środków pieniężnych na podstawie niniejszej decyzji, na powierzchnią równą [...] ha.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył P. M. działający w imieniu spółki cywilnej "[...]" z siedzibą w B. zarzucając błędne określenie daty biegu okresu wieloletniego zobowiązania ONW, wnosząc o uchylenie decyzji w części określenia okresu od kiedy biegnie zobowiązanie.
Decyzją Nr [...] z dnia [...] stycznia 2010r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. biorąc za podstawę art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie przed organem I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przedstawił przebieg postępowania w sprawie. Podał, iż w dniu [...] maja 2008r. do Biura Powiatowego ARiMR w B. wpłynął podpisany przez P. M., wniosek " [...]" spółki cywilnej o przyznanie płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na 2008 rok zgodnie z § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2007r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Organ odwoławczy podniósł, iż postępowanie w sprawie przyznania "[...]" spółka cywilna płatności ONW na 2008r. zostało błędnie wszczęte i jako takie nie powinno było być prowadzone przez organ, bowiem od początku było dotknięte wadą bezprzedmiotowości. Przesłankę powyższego stanowi ustalenie, że brak jest w sprawie podmiotu postępowania bowiem spółka cywilna nie jest w niniejszym postępowaniu podmiotem praw i obowiązków w rozumieniu przepisów kpa. Podmiotami praw i obowiązków w stosunkach, w których występuje spółka cywilna są wspólnicy tej spółki. To wspólnikom (każdemu z osobna) przysługuje status strony zarówno w postępowaniu administracyjnym jak i sądowoadministracyjnym. Wobec powyższego spółka cywilna nie może zostać uznana za stronę w rozumieniu kpa. Skoro spółka cywilna nie jest podmiotem prawa i jako taka nie ma zdolności prawnej, nie może więc zostać beneficjentem płatności. Organ II instancji powołał się na wyrok WSA w Warszawie sygn. akt VIII SA/Wa 564/08 zgodnie z którym spółka cywilna nie ma osobowości prawnej, zdolności sądowej, wekslowej, upadłościowej, układowej. Zdolność taką mają jedynie wspólnicy spółki. W zakresie prawa administracyjnego regulowanego przez kpa, spółka cywilna nie ma zdolności prawnej, a więc nie może być stroną postępowania, ani adresatem decyzji administracyjnej. Zgodnie bowiem z normą art. 29 kpa - stronami mogą być osoby fizyczne i osoby prawne, a gdy chodzi o państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne i organizacje społeczne, również jednostki nie posiadające osobowości prawnej. Zdolność prawną i zdolność do czynności prawnych stron ocenia się według przepisów prawa cywilnego, o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej (art. 30 § 1 kpa). Organ odwoławczy stwierdził, że wspólnicy spółki cywilnej "[...]", tj. : "[...]" sp. z o.o., oraz P. M. zarejestrowani są w ewidencji producentów rolnych ARiMR jako niezależni producenci rolni (każdy z osobna), dlatego też organ nie może przyznać płatności, o którą wnosi spółka cywilna "[...]" na rzecz jej wspólników. W zaistniałej sytuacji, wniosek złożony w imieniu spółki, nie może być uznany za wniosek złożony faktycznie przez jej wspólników, stąd też nie ma możliwości wydania w przedmiotowej sytuacji decyzji.
Skargę na powyższą decyzję do sądu administracyjnego złożył P. M. jako wspólnik spółki cywilnej "[...]" z siedzibą w B., wnioskując o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.
Wydanemu rozstrzygnięciu skarżący zarzucił naruszenie art. 10 ust. 1, art. 21 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, art. 37 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1698/2005, § 2 rozporządzenia ONW w związku z art. 2 lit a rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 oraz przepisów postępowania - art. 29 kpa.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, iż zgodnie ze stanowiskiem doktryny "Posiadanie osobowości prawnej prawa cywilnego nie jest konieczne dla możliwości bycia stroną stosunków administracyjnoprawnych i uzyskania statusu strony postępowania (T. Woś, Gloso do uchwały TK z 23 czerwca 1993 r., W 3/92 - PiP 1994, nr 3, s. 100). Rozstrzygające znaczenie w tej kwestii mają przepisy prawa materialnego. Jeżeli ustawodawca wyposaża danego rodzaju jednostki organizacyjne w zdolność prawną w określonej dziedzinie materialnego prawa administracyjnego, to przepisy prawa procesowego nie mogą ograniczać zdolności jednostki organizacyjnej do bycia podmiotem praw i obowiązków w tej sferze prawa administracyjnego.
W orzecznictwie NSA przyjęto, że stroną postępowania administracyjnego może być również spółka cywilna niemająca osobowości prawnej i reprezentowana w obrocie cywilnoprawnym przez wspólników, jeżeli przepisy szczególne przyznają jej status strony (zob. wyrok NSA z 22 sierpnia 2000 r., V SA 2021/99 - LEX nr 50150; wyrok NSA z 12 kwietnia 2000 r., V SA 1935/99 - treść art. 29 kpa nie powinna być interpretowana w taki sposób, że spółka cywilna nie może być stroną postępowania administracyjnego. Oznacza to, że także jednostki organizacyjne nie posiadające osobowości prawnej, a takimi są spółki cywilne, mogą być stronami postępowania administracyjnego, jeżeli przepisy szczególne przyznają im taki status (Lexpolonica nr 347298 - Pal. 2000, nr 7-8, s. 248). Z dyspozycji art. 10 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, art. 37 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1698/2005, § 2 rozporządzenia ONW oraz art. 2 lit a) rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 wynika, iż materialne przepisy prawa w dziedzinie płatności ONW przyznają spółce cywilnej zdolność administracyjną. Spółka cywilna jest bowiem: jednostką organizacyjną nie posiadającą osobowości prawnej, jest rolnikiem i jest grupą osób cywilnych lub prawnych. Przy ocenie uprawnień spółki nie jest istotny status jej i jej członków w świetle przepisów prawa krajowego. Stosownie do postanowień art. 21 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich do spraw indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej przepisy kpa (również jego artykuł 29) stosuje się z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w rozporządzeniu nr 1698/2005. Art. 37 ww. rozporządzenia stanowi, iż płatności udziela się rolnikom (w tym także grupom osób prawnych lub fizycznych - spółkom cywilnym), a ta kategoria podmiotowa jest szersza niż wynikająca z tezy art.29 kpa grupa podmiotów: osoby fizyczne lub prawne. Organ odwoławczy błędnie przyjął, iż spółka cywilna nie może być stroną postępowania. Bezpodstawnie umorzono postępowanie pierwszej instancji, naruszając art.138 § 1 pkt 2, 105 § 1 kpa. Postępowanie nie było bezprzedmiotowe i winno być zakończone merytorycznym rozstrzygnięciem, zgodnym zresztą z żądaniem wnioskodawcy. Wskazano także na błędną i nieuprawnioną interpretację wyroku WSA w Warszawie VIII SA/Wa 564/08.
W załączniku do protokołu złożonym na rozprawie w dniu [...] lipca 2010 r. skarżący podniósł w szczególności naruszenie art. 139 kpa, a na rozprawie wniósł o zasądzenie kosztów postępowania i o uchylenie decyzji obu instancji.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację z zaskarżonej decyzji. Organ dodatkowo wyjaśnił, że błędnie został nadany numer identyfikacyjny dla podmiotu jakim jest spółka cywilna, bowiem spółka nie może być beneficjentem działań realizowanych przez ARiMR, a to w konsekwencji wpływa na bezprzedmiotowość postępowania w zakresie przyznania płatności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.
Mając na uwadze powyższe kryteria, skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem rozpoznania jest skarga P. M. - wspólnika spółki cywilnej "[...]" z siedzibą w B. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. uchylającą i umarzającą postępowanie I instancji. Decyzją wydaną w I instancji Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. orzekł o przyznaniu dla ww. spółki płatności ONW. Organ II instancji wydając takie rozstrzygnięcie - w sytuacji gdy odwołanie złożył wyłącznie skarżący - dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie bowiem z art. 139 kpa organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się chyba, że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny. Powyższy przepis stanowi gwarancję procesową praw strony, która składając odwołanie nie powinna obawiać się, że jej sytuacja prawna pogorszy się wskutek rozpoznania odwołania i wydania nowej decyzji w sprawie (patrz - Z. Janowicz, Kodeks postępowania administracyjnego, s. 330). Zakaz reformationis in peius jest jedną z fundamentalnych zasad prawa procesowego w demokratycznym państwie prawa, dlatego sąd administracyjny rozpatrując skargę musi zawsze dokonać wnikliwej kontroli zasadności odstąpienia od niego przez organ odwoławczy. Do wydania decyzji na niekorzyść strony dochodzi wówczas, gdy w wyniku porównania decyzji organu odwoławczego oraz decyzji organu I instancji zostanie stwierdzone, że po decyzji organu odwoławczego uległ zmniejszeniu zakres praw tej strony lub zakres jej obowiązków zwiększył się. W niniejszej sprawie oczywistym jest, że w sytuacji gdy na podstawie decyzji I instancji przyznano płatność, a w wyniku decyzji organu odwoławczego płatność nie przysługuje, doszło do wydania decyzji na niekorzyść strony.
Odstępstwo od tego zakazu jest możliwe tylko w dwóch przypadkach: rażącego naruszenia prawa przez zaskarżoną decyzję oraz rażącego naruszenia interesu społecznego. Organ odwoławczy rozstrzygając sprawę na niekorzyść strony odwołującej się, jest jednak zobowiązany do wykazania w uzasadnieniu swej decyzji powodów, dla których przyjął, iż rozstrzygnięcie takie jest dopuszczalne w świetle art. 139 kpa (patrz – wyrok NSA z 6 lutego 1989 r.,IV SA 1101/88 – ONSA 1989, nr 2, poz. 71). Z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego nie wynika natomiast, że decyzja organu I instancji rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny – brak jest rozważań organu w tym zakresie. Uniemożliwia to dokonanie Sądowi oceny czy odstąpienie od zakazu reformationis in peius było zasadne. Organ odwoławczy wskazał bowiem jedynie, że postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte błędnie i jako takie nie powinno było być prowadzone przez organ I instancji. Nadto, organ II instancji podniósł, że P. M. oraz spółka z ograniczoną odpowiedzialnością "[...]" tj. wspólnicy spółki cywilnej "[...]" są zarejestrowani w ewidencji producentów rolnych ARiMR jako niezależni producenci rolni, każdy z osobna, w związku z tym nie można przyznać wnioskującej spółce cywilnej płatności na rzecz jej wspólników, co uniemożliwia wydanie w niniejszej sprawie orzeczenia administracyjnego.
W ocenie Sądu organ nieprawidłowo zastosował art. 138 § 1 pkt 2 kpa uznając, że postępowanie w niniejszej sprawie jest bezprzedmiotowe. Decyzja umarzająca postępowanie I instancji, wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa nie rozstrzyga o materialnoprawnych uprawnieniach i obowiązkach stron przyjmując, że nie ma przesłanek do merytorycznego rozstrzygania co do istoty sprawy. W wyroku z dnia 18 kwietnia 1995 r., SA/Łd 2424/94, opublikowanym w ONSA 1996/2/80, NSA zawarł tezę, że z bezprzedmiotowością postępowania mamy do czynienia wówczas, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Oznacza to, że wszystkie elementy badanego stanu faktycznego i prawnego są tego rodzaju, że niepotrzebne jest postępowanie mające na celu wyjaśnienie wszystkich tych okoliczności w sprawie. Chodzi tu o kryterium bezprzedmiotowości odnoszące się do postępowania, ale w taki sposób, iż wynik tego postępowania nie powinien mieć charakteru merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie, lecz jedynie być formalnym jego zakończeniem.
Bezprzedmiotowość postępowania może bowiem wynikać z istnienia przesłanki podmiotowej bądź też przesłanki przedmiotowej w prowadzonym postępowaniu. W szczególności gdy w znaczeniu prawnym brakuje przedmiotu postępowania, można mówić o braku przesłanki przedmiotowej do merytorycznego rozstrzygnięcia. Podobnie jest w przypadku braku przesłanki podmiotowej, a więc w sytuacji braku strony postępowania mającej interes prawny w uzyskaniu rozstrzygnięcia. W rozpatrywanej sprawie okolicznością powodującą, w ocenie organu odwoławczego bezprzedmiotowość postępowania jest brak podmiotowości spółki cywilnej przy ubieganiu się o płatność ONW.
Jak wynika z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 czerwca 2010r sygnatura akt II GSK 659/09 spółka cywilna nie może być strona postępowania administracyjnego zamiast jej wspólników. Istotę spółki cywilnej omówiono w motywach uchwały składu 7 sędziów NSA z 15 października 2008 r. sygn. akt II GSP 5/08 ( ONSAiWSA 2009/1/3, ZNSA 2009/1/97 i OSP 2009/2/17). Zgodnie z art. 860 kc przez umowę spółki wspólnicy zobowiązują się dążyć do osiągnięcia wspólnego celu gospodarczego przez działanie w sposób oznaczony, w szczególności przez wniesienie wkładów. Jest ona przede wszystkim stosunkiem zobowiązaniowym wywołującym skutki między wspólnikami. Poprzednio w literaturze i piśmiennictwie spotykano poglądy, że spółka cywilna ma cechy jednostki organizacyjnej i może występować jako podmiot w stosunkach zewnętrznych. Po wejściu w życie ustawy z 19 listopada 1999 r. - Prawo o działalności gospodarczej ( Dz. U. Nr 101, poz. 1178 ze zm.) utraciły one znaczenie, ponieważ w świetle jej art. 2 ust. 3 za przedsiębiorców uznawano jedynie wspólników spółki cywilnej w zakresie wykonywania przez nich działalności gospodarczej. Podobne rozwiązanie przyjęto w art. 4 ust. 2 obowiązującej ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej ( Dz. U. z 2007 r., Nr 155, poz. 1095 ze zm.). Obecnie podmiotowość prawną można przypisać spółce cywilnej wówczas, gdy w akcie normatywnym prawa materialnego dopuszcza się do obrotu w określonej sferze prawnej jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej , jak np. w art. 15 ust. 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług ( Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.) przy określaniu definicji podatnika. Takiego rozwiązania nie ma w art. 12 ust. 5 ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, który ma następujące brzmienie: " W przypadku producentów rolnych, przetwórców, podmiotów prowadzących zakłady utylizacyjne lub potencjalnych beneficjentów, działających w formie spółki cywilnej, nadaje się jeden numer identyfikacyjny. Numer identyfikacyjny nadaje się temu wspólnikowi, co do którego pozostali wspólnicy wyrazili pisemną zgodę". Jest to po pierwsze przepis prawa procesowego, a po drugie dotyczy nadania jednego numeru identyfikacyjnego nie spółce a jednemu z jej wspólników za pisemną zgoda pozostałych.
Tak więc, w przypadku spółki cywilnej wniosek o przyznanie płatności ONW powinien zostać złożony przez jednego ze wspólników, mianowicie tego - któremu, za zgodą pozostałych wspólników nadano numer identyfikacyjny. Również przyznanie samej płatności winno nastąpić właśnie dla tego wspólnika, na którego wpis do ewidencji producentów wyrazili pozostali wspólnicy. W niniejszej sprawie organ I instancji nie wskazał kto figuruje w ewidencji producentów rolnych pod nr [...], czyli numerem podanym we wniosku inicjującym postępowanie, przyznając jednocześnie płatność spółce cywilnej [...] reprezentowanej przez P. M. Organ II instancji nie wyjaśnił również w swojej decyzji czy rzeczywiście pod ww. nr identyfikacyjnym w ewidencji producentów rolnych, figuruje spółka cywilna, a nie jeden z jej wspólników, tj. P. M. lub spółka z ograniczoną odpowiedzialnością "[...]". Z załączonego do akt administracyjnych wniosku o wpis do ewidencji producentów wynika z kolei, że wnioskodawcą jest [...] – spółka cywilna, na co wyrazili zgodę P.M. jako prezes zarządu "[...]" i R. M., której nazwisko zostało przekreślone. Z umowy spółki wynika zaś, iż jej wspólnikami są: "[...]" spółka z o.o. reprezentowana przez pełnomocnika M. P. i P. M. Należy też wyjaśnić, czy w ewidencji producentów rolnych ARiMR zarejestrowani są jako producenci rolni: P. M. jako wspólnik spółki cywilnej "[...]" lub spółka z ograniczoną odpowiedzialnością "[...]" jako wspólnik spółki cywilnej "[...]" ze wskazaniem dowodów na podstawie których dokonano tych ustaleń. Powyższe może mieć zaś znaczenie wskutek zarzutów skarżących, że wnioski o płatność w każdym przypadku były sygnowane w imieniu wspólników przez wspólnika, na którego umocowanie pozostali wyrazili zgodę. Tym samym, organ odwoławczy nie wyjaśnił w bezsporny i jednoznaczny sposób czy wnioski o przyznanie płatności ONW nie były składane przez wspólnika na którego pozostali wspólnicy wyrazili zgodę, aby ubiegał się o przedmiotową płatność. Nie wyjaśniono też, czy wszyscy wspólnicy wyrażali zgodę i kogo ewentualnie reprezentuje R. M. Na podstawie zaś art. 21 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie stoi na straży praworządności i jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Niewątpliwie doszło więc również do naruszenia przez organ ww. przepisu.
Zauważyć należy, iż organ II instancji uchylając decyzję poprzedzającą w sposób identyczny jak w decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR oznaczył jako stronę postępowania "[...]" s.c. reprezentowana przez P. M.
W ponownym postępowaniu organ odwoławczy winien przede wszystkim wyjaśnić w bezsporny sposób kto jest producentem rolnym wpisanym do ewidencji pod numerem identyfikacyjnym wskazanym we wniosku z dnia [...] maja 2008 r., a następnie, mając na uwadze powyższe uwagi Sądu, w szczególności dotyczące art. 139 kpa, wydać rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie.
Odnosząc się do zarzutów skargi w ocenie Sądu nie doszło do naruszenia powoływanych w skardze przepisów art. 37 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. U.UE L z dnia 21 października 2005 r.) który to przepis dotyczy płatności z tytułu naturalnych utrudnień na obszarach górskich oraz płatności na innych obszarach z utrudnieniami - płatności udziela się rolnikom. Z kolei art. 10 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich stanowi, iż pomoc jest przyznawana na wniosek osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej. Stosownie zaś do § 2 rozporządzenia ONW, płatność ONW przyznaje się rolnikowi w rozumieniu art. 2 lit. a rozporządzenia Rady (WE) 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniającego rozporządzenia (...) (Dz. U.UE L 270 z dnia 21 października 2003 r., s. 1 z ze zm., Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 40, s. 269 ze zm.), m.in. jeżeli został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Art. 2 w/w rozporządzenia Rady definiuje pojęcie rolnika jako osobę fizyczną lub prawną, bądź grupę osób fizycznych lub prawnych, bez względu na status prawny takiej grupy i jej członków w świetle prawa krajowego, których gospodarstwo znajduje się na terytorium Wspólnoty, określonym w art. 299 Traktatu, oraz które prowadzą działalność rolniczą.
Z powyższych przepisów wynika więc , że spółka cywilna może mieć status rolnika, co nie podważa przedstawionego wyżej stanowiska, że w przypadku rolnika działającego w formie spółki cywilnej numer ewidencyjny nadaje się nie spółce, a wspólnikowi na którego pozostali wyrazili zgodę. Konsekwencją tego jest przyznanie płatności na rzecz tego właśnie wspólnika.
W związku z powyższym, nie przesądzając ostatecznego rozstrzygnięcia na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 ppkt c) p.p.s.a orzeczono jak w pkt 1 wyroku. O zwrocie kosztów postępowania sądowego Sąd postanowił na mocy art. 200, art. 205 § i art. 209 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło