VIII SA/Wa 301/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędziowie Sędzia WSA Artur Kot, Sędzia WSA Marek Wroczyński /sprawozdawca/, Protokolant Starszy referent Karolina Kaca, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2015 r. sprawy ze skargi D. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uznania za osobę bezrobotną uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. znak [...]. Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...]lutego 2015 roku Wojewoda [...] biorąc za podstawę przepisy art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego( DZ.U z 2013 roku, poz. 267 ze zm. dalej jako k.p.a.) oraz art. 2 ust.1 pkt 2 w związku z art. 10 ust.2 pkt 4 i art. 10 ust.7 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 roku o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy( DZ.U z 2013 roku, poz. 674 ze zm. dalej jako ustawa) po rozpatrzeniu odwołania D. G. od decyzji Starosty R. z dnia [...] stycznia 2014 roku, nr [...], orzekającej o odmowie uznania D. G. za osobę bezrobotną – utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Podstawą wydania zaskarżonej decyzji były następujące ustalenia faktyczne i ocena prawna. Starosta R. po rozpoznaniu wniosku D. G.( dalej jako skarżąca) o uznaniu jej za osobę bezrobotną decyzją z dnia [...] stycznia 2013 roku odmówił jej tego prawa powołując, że nie spełnia wymogów z art. 2 ust.1 pkt 2 ustawy. Organ odwoławczy po rozpatrzeniu odwołania skarżącej decyzją z dnia [...] lutego 2015 roku utrzymał w mocy decyzję organu I Instancji. Wojewoda [...] w uzasadnieniu swojej decyzji wskazał, że zgodnie z przepisem art. 2 ust.1 pkt 2 ustawy za bezrobotnego możemy uznać osobę, o której mowa w art. 1 ust.3 pkt 1 i 2 lit. i,j lub cudzoziemca – członka rodziny obywatela polskiego, niezatrudnioną i niewykonującej innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej, albo jeśli jest osobą niepełnosprawną, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia co najmniej tego wymiaru czasu pracy, nieuczącą się w szkole, z wyjątkiem uczącej się w szkole dla dorosłych lub przystępującej do egzaminu eksternistycznego z zakresu szkoły lub w szkole wyższej gdzie studiuje w formie studiów niestacjonarnych, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, jeżeli: a) ukończyła 18 lat, b) nie ukończyła 60 lat – kobieta lub 65 mężczyzna, c) nie nabyła prawa do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy, renty szkoleniowej, renty socjalnej, renty rodzinnej w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę albo po ustaniu zatrudnienia, innej pracy zarobkowej, zaprzestania prowadzenia pozarolniczej działalności, nie pobiera nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego, świadczenia rehabilitacyjnego, zasiłku chorobowego, zasiłku macierzyńskiego lub zasiłku w wysokości zasiłku macierzyńskiego, d) nie jest właścicielem lub posiadaczem samoistnym lub zależnym nieruchomości rolnej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 roku Kodeks cywilny( DZ.U nr 16 poz. 93 ze zm) o powierzchni użytków rolnych przekraczających 2 ha przeliczeniowe i nie podlega ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowemu z tytułu stałej pracy jako współmałżonek lub domownik w gospodarstwie rolnym o powierzchni użytków rolnych przekraczającej 2 ha przeliczeniowe. Następnie organ podniósł, że D. G. jest właścicielem gospodarstwa rolnego o pow. [...] ha stanowiącego [...] ha przeliczeniowego. Zdaniem organu odwoławczego decyzja odmawiającą skarżącej przyznania statusu osoby bezrobotnej z uwagi na treść wyżej przytoczonego przepisu art. 2 ust.1 pkt 2 lit.d) ustawy jest prawidłowa, ponieważ jest ona właścicielką gospodarstwa rolnego przekraczającego 2 ha przeliczeniowe, co stanowi przesłankę negatywną do uwzględnienia jej wniosku. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję organu odwoławczego wniosła D. G.. W uzasadnieniu skargi wskazywała, że Wojewoda [...] utrzymując w mocy decyzję Starosty R. nie wziął pod uwagę, że faktycznie nie uprawia ona przedmiotowego gospodarstwa, ponieważ zostało ono wydzierżawione. Nie sprzedała gospodarstwa dlatego, że jest to jej jedyny majątek. Argumentowała, że nie ma środków do życia, ma na utrzymaniu [...] dzieci i zamierza szukać pracy. Znalazła się w sytuacji gdzie nie podlega ubezpieczeniu zdrowotnemu, ani w KRUS( wydano decyzje o ustaniu ubezpieczenia ), ani jako osoba bezrobotna. W jej ocenie taka sytuacja jest niedopuszczalna. Z tych też względów wnosiła uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o oddalenie skargi wskazując, że w toku postępowania wyjaśniającego skarżąca nie przedstawiła dowodów, które pozwoliłby organowi odwoławczemu na zmianę stanowiska w sprawie i przyznanie jej statusu osoby bezrobotnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ocenie Sądu podlega zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku decyzji) zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ocena ta dokonywana jest według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 dalej jako p.p.s.a.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba, że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Sąd dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji przeprowadza ocenę zgodności decyzji z prawem. W szczególności istotne jest ustalenie, czy w postępowaniu przed organami administracyjnymi zostały dostatecznie i w sposób prawidłowy wyjaśnione okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Ustalenie, iż okoliczności te nie zostały w zostały w sposób prawidłowy wyjaśnione uniemożliwia dokonanie oceny, czy zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, w szczególności, czy nastąpiło naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy( por. wyrok NSA z dnia 10 lutego 1981 roku, syg. akt S.A. 910/80, ONSA 1981, nr 1, poz. 7). Decyzja jest zgodna z prawem, jeżeli odpowiada przepisom postępowania administracyjnego, jak też uregulowaniom prawa materialnego( por. wyrok NSA z 7 października 2002 roku, syg. akt II SA 2554/04, LEX nr 77 220). Należy zauważyć, że kwestię statusu osoby bezrobotnej reguluje ustawa, która określa w art. 2 ust.1 pkt 2 wymogi jakie musi spełniać osoba ubiegającą się o uznanie jej za bezrobotną. Przepis ten wymaga między innymi, aby taka osoba nie była właścicielem lub posiadaczem samoistnym lub zależnym nieruchomości rolnej, w rozumieniu kodeksu cywilnego, o powierzchni przekraczającej 2 ha przeliczeniowe lub nie podlegała ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowemu z tytułu stałej pracy jako współmałżonek lub domownik w gospodarstwie o powierzchni przekraczającej 2 ha przeliczeniowe. W rozpoznawanej sprawie organ wskazał, że skarżąca jest właścicielką gospodarstwa rolnego o powierzchni przekraczającej 2 ha przeliczeniowe i nie ma znaczenia dla wydanego rozstrzygnięcia, że przedmiotowe gospodarstwo zostało przez nią wydzierżawione i nie jest przez nią uprawiane. W ocenie sądu stanowisko zaprezentowane przez organ, z którym nie zgadza się skarżąca nie zasługuje na aprobatę, a przynajmniej jest przedwczesne.. Należy zauważyć, że w aktach sprawy oprócz decyzji z [...] stycznia 2014 roku o ustaleniu łącznego zobowiązania w podatku rolnym za 2014 rok gdzie wskazano, iż gospodarstwo rolne należy do D. G. znajdują się również umowy dzierżawy, w tym umowa z dnia [...] kwietnia 2013 roku z której wynika, że przedmiotowe gospodarstwo jest przedmiotem współwłasności w częściach ułamkowych. Współwłaścicielami tego gospodarstwa jest skarżąca w [...] części oraz [...] jej dzieci. Zasady postępowania administracyjnego nakładają na organy administracji obowiązek wszechstronnego wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy( art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.) i dopiero na podstawie dokonania oceny całokształtu materiału dowodowego ( art. 80 k.p.a.) winno być podejmowane rozstrzygnięcie. Jak wynika ze stanowiska skarżącej jest ona wdową, a gospodarstwo ma po zmarłym mężu, co wskazuje, że udział w gospodarstwie rolnym odziedziczyła, a należy zauważyć, iż spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy. W przypadku potwierdzenia się okoliczności, że skarżąca jest współwłaścicielką gospodarstwa rolnego we wskazanym w umowie ułamku, organ winien poczynić ustalenia czy przypadający jej udział we współwłasności przekracza wskazany w przepisie art.2 ust.1pkt 2 lit. d) ustawy obszar 2 ha przeliczeniowego. W tej sprawie organ odwoławczy ograniczył się do zacytowania wyżej powołanego przepisu mimo, że D. G. sygnalizowała, że została zawarta umowa dzierżawy gdzie wskazywano na współwłasność oraz że została wyrejestrowana z ubezpieczenia społecznego rolników KRUS. Konkludując w przedmiotowej sprawie organ odwoławczy zgodnie z zasadą z art. 15 k.p.a. winien na nowo przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w sprawie, uwzględniając zarzuty odwołania. Nie podejmując w tym zakresie dostatecznych działań doprowadził do naruszenia podstawowych zasad postępowania administracyjnego, wynikających z art. 7, art. 77 § 1, art. 80, oraz nie uzasadnił decyzji zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a. Brak przeprowadzenia pełnego postępowania wyjaśniającego nie pozwolił organowi ustalić, czy skarżąca jest właścicielem nieruchomości rolnej w rozumieniu kodeksu cywilnego o powierzchni przekraczającej 2 ha przeliczeniowe. Organ również winien dokonać analizy i oceny czy skarżąca spełnia pozostałe przesłanki do nabycia statusu bezrobotnej, w tym podda ocenie decyzję z której wynika, że ustało jej ubezpieczenie w KRUS. W tych okolicznościach brak prawidłowych ustaleń faktycznych nie pozwolił organowi prawidłowo zastosować przepisów prawa materialnego – ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Organy ponownie przeprowadzą postępowanie wyjaśniające biorąc pod uwagę powyższe wskazania. Z uwagi na powyższe biorąc za podstawę art. 145 §1 pkt 1 lit.c) w związku z art. 135 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji.