VIII SA/Wa 303/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Szymanowicz - Nowak po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku I. Ż., M. Ż. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2012 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia postanawia : odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi Pismem z [...] marca 2012 r. (data nadania) I. i M. Ż. (skarżący) wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie za pośrednictwem organu skargę na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie z [...] lutego 2012 r. w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia. Jednocześnie skarżący złożyli wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu przedmiotowego wniosku wskazali, iż zaskarżone orzeczenie nie zostało przez nich podjęte, bowiem przesyłka doręczona została do rąk matki skarżącej, która w tym czasie przebywała w ich domu. Wyjaśnili, iż nikogo nie upoważniali do odbioru korespondencji w ich imieniu i nie wiedzieli, że jakakolwiek korespondencja została odebrana w ich imieniu. Informacja w tym zakresie nie została im przekazana, nie pozostawiono im również informacji o dokonaniu doręczenia zastępczego. Dopiero kiedy w dniu [...] marca 2012 r. skarżąca otrzymała zawiadomienie o wszczęciu postępowania egzekucyjnego, uzyskała od matki informację o odbiorze wcześniej doręczonej korespondencji. Skarżący wyjaśnili przy tym, iż matka skarżącej jest osobą w podeszłym wieku i zdarzają jej się luki w pamięci skutkujące zapominaniem pewnych okoliczności i faktów. W dalszej części wniosku skarżący powołali treść przepisów regulujących kwestie związane z doręczeniem orzeczeń organów administracji, wskazując na nieprawidłowość doręczenia polegającą na tym, że pomimo doręczenia przesyłki osobie trzeciej listonosz nie pozostawił w widocznym miejscu informacji o fakcie doręczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Stosownie do postanowień art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwana dalej p.p.s.a.), czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jednym z warunków przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej jest złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a. sąd może na wniosek przywrócić termin, jeżeli strona bez własnej winy nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 1 i § 4 p.p.s.a.). We wniosku należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2). Spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym (art. 88 p.p.s.a. ). Termin ten liczy się od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, a nie od daty, w której strona dowiedziała się o uchybieniu terminu. Z powyższego wynika, iż jednym z warunków dopuszczalności rozpoznania przez sąd wniosku o przywrócenie terminu jest złożenie go w terminie siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, iż będące przedmiotem skargi postanowienie organu odwoławczego z [...] lutego 2012 r. doręczone zostało na adres skarżących w dniu [...] lutego 2012 r. Odbiór przesyłki pokwitowała (odpowiednio) matka i teściowa skarżących E. B.. Tym samym trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi biegł od [...] lutego 2011 r. i upływał w dniu [...] marca 2011 r. Kolejną kwestią jest ustalenie, czy wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności (wniesienia skargi) z jednoczesnym dokonaniem tej czynności został złożony w ustawowym terminie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu. Przy przyjęciu wyjaśnień skarżących, iż o fakcie doręczenia przedmiotowego rozstrzygnięcia dowiedzieli się [...] marca 2012 r. należy przyjąć, iż składając [...] marca 2012 r. wniosek w tym zakresie, strony dochowały terminu. Biorąc pod uwagę powyższe rozważania wniosek skarżących o przywrócenie terminu do wniesienia skargi spełnia wymogi formalne i może podlegać ocenie merytorycznej. Instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć zastosowanie jedynie wtedy, gdy wszystkie określone w nich przesłanki zostaną spełnione łącznie, tj. wniesienie wniosku w ciągu siedmiu dni od ustania przeszkody uniemożliwiającej dochowanie terminu, dopełnienie (wraz z wnioskiem) czynności, dla której był ustanowiony termin oraz brak winy w uchybieniu terminu. Przywrócenie terminu do wniesienia skargi uzależnione jest od przesłanki uprawdopodobnienia przez wnoszącego wniosek braku winy po jego stronie w uchybieniu terminu. Przy czym uchybienie terminu jest niezawinione wówczas, gdy nawet przy dołożeniu najwyższej staranności strona nie mogła w terminie dopełnić czynności procesowej, a brak winy w uchybieniu terminu można uznać tylko wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Strona musi więc uwiarygodnić swą staranność, jak również fakt, że przeszkoda, która spowodowała niedotrzymanie terminu, była od niej niezależna (por. postanowienie WSA w Gliwicach z 20 października 2004 r. sygn. akt IV SA/Gl 647/04). Przywrócenie terminu nie jest więc dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zgodnie z art. 43 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.; zwana dalej k.p.a.), w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania. Powołany przepis wskazuje na jedną z form tzw. doręczeń zastępczych, kiedy to przesyłka nie zostaje doręczona bezpośrednio do rąk jej adresata, lecz przyjmuje się fikcję prawną, iż takie doręczenie nastąpiło. Przepisy regulujące doręczenia zastępcze mają na celu umożliwienie prawidłowego przebiegu postępowania zwłaszcza w przypadkach, gdy dokonanie doręczenia samemu adresatowi jest utrudnione (np. z uwagi na jego nieobecność pod wskazanym adresem). Jak wskazano wyżej będące przedmiotem zaskarżenia postanowienie zostało odebrane [...] lutego 2012 r. (odpowiednio) przez matkę i teściową skarżących E. B. w trybie art. 43 k.p.a. Doręczenie dokonane we wskazanym trybie rodzi domniemanie prawne, że pismo zostało doręczone adresatowi. Skarżący w żaden sposób nie wykazali, iż ich matka (i teściowa) nie posiada statusu domownika. Ponadto Sąd zauważa, iż z przedstawionych akt administracyjnych wynika, że osoba ta w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego odbierała także inną korespondencję adresowaną do skarżących ([...] czerwca 2011 r., [...] marca 2011 r., [...] grudnia 2010 r.). Zdaniem Sądu, skarżący nie przedstawili okoliczności, które uprawdopodobniłyby brak ich winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Skarżący, będący osobami, wobec których prowadzone było postępowanie, winni bowiem odpowiednio wcześnie zadbać o to, by uniknąć negatywnych konsekwencji uchybienia terminów procesowych, chociażby poprzez ustanowienie pełnomocnika procesowego. Uznając, że niedochowanie przez skarżących terminu do złożenia skargi nie jest następstwem okoliczności niezależnych od strony, lecz jest wynikiem niedostatecznej staranności w prowadzeniu własnych spraw, Sąd uznał, iż nie wystąpiły okoliczności uzasadniające przywrócenie uchybionego terminu. Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia, działając na podstawie art. 86 § 1 w związku z art. 87 § 2 p.p.s.a.