VIII SA/Wa 303/16
PostanowienieWSA w Warszawie2016-05-11
Skład orzekający: Monika Kramek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca może uzyskać prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie administracyjnej ze względu na swoją sytuację majątkową i dochodową?Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi, uznając, że obowiązek uiszczenia wpisu stanowiłby ograniczenie konstytucyjnego prawa do sądu dla osoby, która wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W pozostałym zakresie wniosek o prawo pomocy został oddalony ze względu na brak pewności co do trwałości sytuacji finansowej wnioskodawcy.Stan faktyczny
Wnioskodawca M. K. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej umorzenia postępowania o umorzenie należności z dofinansowania. W uzasadnieniu wskazał, że jego wynagrodzenie to najniższa krajowa, a stałe wydatki na mieszkanie, media, telefon, dojazdy i wyżywienie niemal całkowicie wyczerpują jego dochody.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi, a w pozostałym zakresie wniosek o prawo pomocy odmówiono.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie o umorzenia należności wynikającej z przyznanej kwoty dofinansowania postanawia 1. przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi, 2. w pozostałym zakresie odmówić przyznania prawa pomocy
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi M. K. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wyjaśnił, że jego wynagrodzenie to najniższa krajowa – [...] zł, a stałe wydatki związane z wynajęciem mieszkania, opłatami za media, telefon, dojazdy do pracy i wyżywienie wynoszą ok. [...] zł.
Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje:
Instytucja "prawa pomocy" stanowi odstępstwo od wynikającej z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a., zasady odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Jej celem jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie.
Przyznanie prawa pomocy może mieć miejsce w przypadkach, kiedy spełnione zostaną przesłanki określone w art. 246 p.p.s.a. Zgodnie z § 1 pkt 2 tego artykułu Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym - gdy ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie do art. 245 § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Ciężar wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy. Ze złożonych wyjaśnień wynika, że skarżący prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe i utrzymuje się z niewielkiego wynagrodzenia w wysokości [...] zł, które prawie w całości wyczerpują bieżące wydatki. Uznać zatem należy, że w obecnej chwili obowiązek uiszczenia wpisu, stanowiłby ograniczenie konstytucyjnego prawa do sądu, a tym samym kontroli zaskarżonej decyzji.
W pozostałym zakresie wniosek podlegał oddaleniu bowiem trudno przesądzać i zakładać, że sytuacja finansowa skarżącego nie ulegnie w przyszłości zmianie.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło