VIII SA/Wa 304/19
WyrokWSA w Warszawie2019-07-11
Skład orzekający: Marek Wroczyński, Artur Kot, Iwona Szymanowicz-Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zgoda przełożonego na podjęcie przez policjanta studiów niestacjonarnych w Wyższej Szkole Policji może być traktowana jako skierowanie na studia w rozumieniu przepisów dotyczących rozkładu czasu służby i ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany czas wolny od służby?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zgoda przełożonego na podjęcie przez policjanta studiów niestacjonarnych w Wyższej Szkole Policji, w okolicznościach faktycznych sprawy (korzystanie z samochodu służbowego, rozliczanie delegacji jako wyjazdów służbowych), może być traktowana jako skierowanie na studia. W konsekwencji, czas studiów powinien być zaliczony do czasu służby, co otwiera drogę do przyznania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany czas wolny od służby.Stan faktyczny
Skarżący, J. P., policjant, zwrócił się do Komendanta Wojewódzkiego Policji o zgodę na podjęcie studiów niestacjonarnych. Komendant Wojewódzki Policji udzielił zgody, co zostało odnotowane na raporcie. Skarżący odbył studia w latach 2011-2013. Po zwolnieniu ze służby wystąpił o ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany czas wolny od służby, argumentując, że czas studiów powinien być traktowany jako czas służby. Organy policji odmówiły, uznając, że skarżący uzyskał jedynie zgodę, a nie został skierowany na studia, co wykluczało przyznanie ekwiwalentu. Sąd administracyjny uchylił decyzje organów.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Komendanta Głównego Policji oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji, zasądzając od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Artur Kot, Sędzia WSA Iwona Szymanowicz - Nowak, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Marlena Stolarczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 czerwca 2019 r. w Radomiu sprawy ze skargi J. P. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty ekwiwalentu pieniężnego w zamian za niewykorzystany czas wolny od służby 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w R. z dnia [...] października 2018r. nr [...]; 2) zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego J. P. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2019 roku Komendant Główny Policji na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096, z późn. zm. dalej jako kpa), po rozpatrzeniu odwołania z dnia 15 listopada 2018 r., J. P. od decyzji nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w [...] z dnia [...] października 2018 r., dotyczącej odmowy przyznania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany czas wolny od służby, udzielany na podstawie art. 33 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2019 r., poz. 161 dalej ustawa o Policji) za lata 2011-2013 — zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy.
Podstawą wydania zaskarżonej decyzji były następujące ustalenia faktyczne
i dokonana ocena prawna.
Raportem z dnia 4 czerwca 201 1 r. J. P. — wówczas detektyw Wydziału do walki z Korupcją Komendy Wojewódzkiej Policji z siedzibą w [...] zwrócił się do Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w [...] o wyrażenie zgody na podjęcie studiów niestacjonarnych na kierunku "[...]" w roku akademickim 2011/2012 i skierowanie go do Wyższej Szkoły Policji w [...]. Komendant Wojewódzki Policji z siedzibą w [...] pozytywnie ustosunkował się do wniosku policjanta, umieszczając na egzemplarzu raportu odcisk pieczęci o treści "zgoda" wraz z własnoręcznym podpisem.
W okresie od 2011 do 2013 r. J. P. był studentem studiów niestacjonarnych II stopnia na kierunku "[...]" w Wyższej Szkole Policji w [...]. Zgodnie z planem studiów i programem kształcenia w latach 2011-2013 wymienionego obowiązywały zajęcia dydaktyczne w ilości godzin:
w semestrze pierwszym — 214, w semestrze drugim — 174, w semestrze trzecim — 145 oraz w semestrze czwartym — 137, które odbył.
W dniu 3 lipca 2013 r. J. P. uzyskał tytuł magistra na kierunku "[...]" w Wyższej Szkole Policji w [...].
W związku z pisemnym zgłoszeniem wystąpienia ze służby, rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] września 2018 r. Komendant Wojewódzki Policji
z siedzibą w [...] zwolnił J. P. ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji z dniem 1 października 2018 r. Decyzję tę doręczono stronie w dniu 13 września 2018 r. J. P. złożył oświadczenie o zrzeczeniu się prawa do wniesienia odwołania w dniu 14 września 2018 r. Z tym dniem rozkaz personalny nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w [...] stał się ostateczny
i prawomocny.
Raportem z dnia 24 września 2018 r. Pan J. P. wystąpił do Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w [...] o wypłacenie mu ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany czas wolny od służby. Jak uzasadnił "przedmiotowe godziny nadliczbowe zostały przez niego nadpracowane w trakcie studiów niestacjonarnych drugiego stopnia na kierunku "[...]"
w Wyższej Szkole Policji w [...] dla funkcjonariuszy MSWiA ze skierowaniem, na które uczęszczał w latach 2011-2013.
Ponadto zaznaczył, że naukę odbywał w systemie nauczania sobotnio-niedzielnego.
Decyzją nr [...] z dnia [...] października 2018 r. Komendant Wojewódzki Policji
z siedzibą w [...] odmówił przyznania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany czas wolny od służby, udzielany na podstawie art. 33 ust. 3 ustawy
o Policji za lata 2011-2013. Decyzja ta została doręczona stronie w dniu 2 listopada 2018 r.
W dniu 16 listopada 2018 r. (data prezentaty Komendy Wojewódzkiej Policji
z siedzibą w [...]), z zachowaniem ustawowego terminu, J. P., złożył odwołanie z dnia 15 listopada 2018 r., którym zaskarżył wymienioną decyzję w całości, zarzucając jej naruszenie art. 33 ust. 3 ustawy o Policji.
Ponadto wniósł o zmianę tej decyzji lub jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W obszernym uzasadnieniu pełnomocnik skarżącego rozwinął powyższe zarzuty wspierając argumentację stanowiskiem zawartym w piśmie Zastępcy Dyrektora Gabinetu Komendanta Głównego Policji z maja 2014 r. l.dz. [...].
Komendant Wojewódzki Policji z siedzibą w [...] nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonego rozkazu w trybie samokontroli i przekazał sprawę Komendantowi Głównemu Policji z wnioskiem o utrzymanie w mocy zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Rozpatrując przedmiotową sprawę w postępowaniu odwoławczym organ wskazał, że obowiązany jest do merytorycznego rozpatrzenia sprawy i skontrolowania postępowania oraz decyzji organu I instancji zarówno z punktu widzenia legalności, jak
i celowości oraz rozstrzygnąć sprawę w postępowaniu odwoławczym. Kontrola organu odwoławczego jest więc kontrolą pełną (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 czerwca I 998 r. sygn. akt 111 SA 13 79/97).
Organ odwoławczy nie może zatem ograniczyć się tylko do kontroli decyzji organu I instancji, a obowiązany jest ponownie rozstrzygnąć sprawę (na co również zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 marca 1996 r. sygn. akt SA/Wr 1996/95). Istotą administracyjnego toku instancji jest dwukrotne rozstrzygnięcie tej samej sprawy, nie zaś kontrola zasadności argumentów podniesionych w stosunku do orzeczenia organu I instancji. Regulacja dotycząca odwołania przyznaje organowi II instancji kompetencje do merytorycznego rozstrzygnięcia tej samej sprawy, czego następstwem może być utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji, bądź uchylenie i zmiana zaskarżonej decyzji w oparciu o stan prawny i faktyczny obowiązujący w dniu wydania decyzji ostatecznej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 sierpnia 198 7 r., sygn. akt IVSA 385/87).
Przedstawiając argumentacje, na wstępie stwierdzał, że służba w Policji jest szczególnym rodzajem służby publicznej. Zadania realizowane przez tę formację mają służyć społeczeństwu. Wykonywanie ich przez jednostki tworzące szeregi tej formacji powoduje konieczność zastosowania szczególnej więzi prawnej (jaka ma zaistnieć pomiędzy nią, a organizacją Policji), która legitymować będzie funkcjonariusza do działania w imieniu Państwa. Stosunek służbowy ma zatem szczególny charakter. Ma stwarzać warunki umożliwiające w sposób jak najbardziej pełny realizację zadań wytyczonych dla tej organizacji.
Charakteryzuje się on pewnymi specyficznymi elementami, których brak
w konstrukcjach czysto cywilnoprawnych. Jednym z nich jest dyspozycyjność funkcjonariusza w służbie, która najpełniej oddaje przyjętą nazwę dla tego rodzaju więzi prawnej, tj. "stosunku służbowego". Ma on wyłącznie w sposób najbardziej pełny
i najbardziej efektywny umożliwić realizację ustawowych zadań tej formacji. Nie przypadkowo ustawodawca potraktował tę konstrukcję w sposób odrębny (nadając poszczególnym pojęciom odrębne znaczenie). Służba nie jest zwykłą pracą najemną,
a policjant nie jest pracownikiem w rozumieniu art. 2 Kp. Nie otrzymuje on również wynagrodzenia, a uposażenie. Ma ono stanowić ekwiwalent za czas poświęcony służbie oraz rekompensować permanentną dyspozycyjność i gotowość do podjęcia działań nawet z narażeniem własnego życia czy zdrowia.
Zagadnienia odnoszące się do stosunku służbowego zostały z kolei kompleksowo zamieszczone w ustawie o Policji, która stanowi tzw. pragmatykę służbową. Są one co do zasady regulacjami odnoszącymi się do całokształtu kwestii związanych z regulowaną materią. Wyklucza to możliwość stosowania przepisów niepowiązanych z ustawą o Policji, w szczególności należących do innych gałęzi prawa. Pragmatyka służbowa nie przewiduje generalnego odesłania do takich przepisów
w sprawach nią nieuregulowanych. Subsydiarne ich stosowanie jest zatem (co do zasady) wyłączone, chyba, że przepisy ustawy o Policji, bądź aktu do niej wykonawczego (przepisy szczególne), przewidują tego rodzaju odesłanie.
Wówczas przepis szczególny, stanowiący podstawę prawną do posiłkowego stosowania przepisów usytuowanych poza pragmatyką służbową, określa precyzyjnie zakres dopuszczalnego stosowania takich norm.
Administracyjno-prawny kształt stosunku służbowego wyraźnie wskazuje zatem na charakterystyczne jego elementy, takie jak: podległość służbowa, dyspozycyjność, zwiększona odpowiedzialność dyscyplinarna i porządkowa, których brak
w konstrukcjach stricte cywilnoprawnych. Stąd też między stosunkami prawnymi powstałymi na skutek mianowania na podstawie na podstawie art. 28 ust. 1 ustawy
o Policji oraz na podstawie art. 76 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 2018 r., poz. 917, z późn. zm., dalej Kp) powstają zasadnicze różnice w ich treści. Istotne cechy tych stosunków prawnych są inaczej uregulowane w obu odrębnych aktach prawnych, tj. w ustawie o Policji i w Kodeksie pracy.
Dotyczy to w szczególności występujących w stosunku służbowym policjanta elementów o charakterze władczego kształtowania sytuacji funkcjonariusza, które nie występują w stosunku pracy. Policjanci podlegają zarządzeniem i rozkazom służbowym przełożonych, mogącym kształtować i zmieniać bez ich zgody treść istotnych elementów stosunku służbowego (stanowisko, uposażenie, miejsce i czas służby, zakres podporządkowania, dyspozycyjności), które w stosunku pracy mogą być modyfikowane tylko z uwzględnieniem woli stron i zasady równości obu podmiotów stosunku pracy. Nie wchodzi to w rachubę w stosunku służbowym funkcjonariuszy Policji (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 września 1991 r., sygn. akt IPRN 39/91).
Zaprezentowana argumentacja jest o tyle istotna, że ustawa o Policji kompleksowo uregulowała kwestie związane z czasem służby. Zostały one w całości zamieszczone w art. 33 ustawy o Policji, a także w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 października 2001 r. w sprawie rozkładu czasu służby policjantów (Dz. U. 2001 r., Nr 131, poz. 1471, z późn. zm.). Stosowanie zatem posiłkowe innych przepisów, w tym stanowiących odrębną gałąź, tj. przepisów prawa pracy, a także porównywanie ich na zasadzie analogii z regulacja zawartą
w pragmatyce służbowej, jest niedopuszczalne, nie tylko wobec braku przepisu szczególnego odsyłającego w zakresie nieuregulowanym ustawie o Policji do Kodeksu pracy, ale przede wszystkim z uwagi na odmienność konstrukcji czasu służby, która
w Żadnej mierze nie może być traktowana jako konstrukcja tożsama z czasem pracy. Jak wynika wprost z art. 128 ust. 1 Kp — czasem pracy jest czas, w którym pracownik pozostaje w dyspozycji pracodawcy w zakładzie pracy lub w innym miejscu wyznaczonym do wykonywania pracy. Wymieniony przepis definiuje czas pracy jako szczególny rodzaj czasu, w którym pracownik (w rozumieniu art. 2 Kp) pozostaje
w dyspozycji pracodawcy w zakładzie pracy bądź winnym wskazanym przez niego miejscu. Z kolei, zgodnie z art. 33 ust. 1 ustawy o Policji, czas pełnienia służby policjanta jest określony wymiarem jego obowiązków, z uwzględnieniem prawa do wypoczynku. Centralnym punktem odniesienia w stosunku do pojęcia czasu służby jest obowiązek funkcjonariusza, który winien być realizowany przez niego w trakcie świadczonej służby. Jest to o tyle zrozumiałe, że dyspozycyjność jest immanentną cechą stosunku służbowego (jest jednym z jego elementów), wykraczającą poza zakres znaczeniowy pojęcia czas służby. Czas pracy zależny jest natomiast od pozostawania w dyspozycji pracodawcy przez pracownika, niezależnie od tego czy w tym czasie wykonywał on jakiekolwiek obowiązki. Czas służby musi być dostosowany do realizacji obowiązków funkcjonariusza, bowiem ich wykonywanie skutkuje realizacją ustawowych zadań dla tej formacji. Stąd też funkcjonalny związek czasu służby z tymi obowiązkami.
Zadania służbowe policjanta powinny być ustalone w sposób pozwalający na ich wykonanie w ramach 40-godzinnego tygodnia służby, w 3-miesięcznym okresie rozliczeniowym (art. 33 ust. 2 ustawy o Policji). W zamian za czas służby przekraczający normę określoną w ust. 2 policjantowi udziela się czasu wolnego od służby w tym samym wymiarze albo może mu być przyznana rekompensata pieniężna, o której mowa w art. 13 ust. 4a pkt 1 ustawy o Policji (art. 33 ust. 3 ustawy o Policji). Przepisu art. 33 ust. 3 ustawy o Policji nie stosuje się do policjanta uprawnionego do dodatku funkcyjnego (art. 33 ust. 4 ustawy o Policji). Natomiast liczba godzin służby przekraczających normę określoną w ust. 2, za którą przyznano rekompensatę pieniężną, o której mowa w art. 13 ust. 4a pkt 1 ustawy o Policji, nie może przekraczać 1/4 tygodniowego wymiaru czasu służby policjanta w 3 - miesięcznym okresie rozliczeniowym (art. 33 ust. 5 ustawy o Policji).
Nie można się wobec tego zgodzić ze stwierdzeniem skarżącego zawartym
w uzasadnieniu odwołania, że "chociaż prawa i obowiązki policjanta reguluje stosunek służbowy a nie stosunek pracy to prawa te powinny być rozpatrywane w kontekście zasad ogólnych wynagradzania wykonanej pracy i równego traktowania w jednej bądź analogicznej sytuacji prawnej, które to zasady wynikają z Konstytucji RP". Jak bowiem wskazano, stosunek służbowy i stosunek pracy nie mogą być traktowane jako równorzędne podstawy zatrudnienia. Wobec daleko posuniętego władztwa administracyjnego w odniesieniu do sytuacji prawnej funkcjonariusza pozostającego w stosunku służbowym, reżim prawa pracy musi ustąpić. Zatem podmioty objęte stosunkiem służbowym i stosunkiem pracy nie pozostają w tej samej sytuacji faktycznej. Można by wyłącznie rozważać równorzędność sytuacji dwóch podmiotów (osób fizycznych) pozostających w stosunku służbowym.
Wówczas konstrukcja więzi prawnej stanowiącej podstawę zatrudnienia byłaby właściwym punktem odniesienia dla porównania obu sytuacji faktycznych, w której znalazły się dwa podmioty. Porównywanie stosunku pracy (z mianowania, bądź zawiązanego na innej podstawie) ze stosunkiem służbowym, który jest formą niepracowniczego zatrudnienia, świadczy o nieznajomości istoty i charakterystycznych jego cech. Policjant, co należy zaznaczyć, nie jest pracownikiem, a przełożony nie jest pracodawcą, w rozumieniu przepisów prawa pracy.
Przełożony ma nie tylko prawo, ale przede wszystkim obowiązek wykorzystywania umiejętności i kwalifikacji zawodowych podległego mu funkcjonariusza. Zgodnie natomiast z treścią § 22 załącznika do zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie "Zasad etyki zawodowej policjanta " (Dz. Urz. KGP z 2004 r., Nr 1, poz. 3) policjant powinien stale doskonalić i uzupełniać swoją wiedzę oraz umiejętności zawodowe, a także dbać
o sprawność fizyczną. Jak już wcześniej zaznaczono, stosunek służbowy ma szczególny charakter, bo ma tworzyć właściwe środowisko, w którym funkcjonuje policjant, aby skutecznie mógł on realizować swoje obowiązki służbowe, a tym samym zadania komórki organizacyjnej, w której pełni służbę, jednostki Policji, a także
w konsekwencji ustawowe zadania przewidziane dla tej formacji. Zatem to nie przełożony ma zmuszać funkcjonariuszy do podnoszenia ich kwalifikacji zawodowych, ale sam funkcjonariusz winien wykazać się aktywnością w tym zakresie. Przełożony rozpoznając i ujawniając określoną kategorię zapotrzebowania w sferze służbowej, tj. określoną dziedzinę, w której brakuje funkcjonariuszy o odpowiedniej wiedzy bądź kwalifikacjach, może zobowiązać podległego funkcjonariusza do podjęcia określonego rodzajowo szkolenia, bądź studiów. Możność realizacji ustawowych zadań Policji ma prymat wobec partykularnego interesu poszczególnych funkcjonariuszy. Odmowa podnoszenia kwalifikacji byłaby działaniem policjanta zorientowanym wbrew złożonemu ślubowaniu. Zobowiązany jest on bowiem do służby publicznej, a nie do pracy na rzecz pracodawcy. Przedłożenie interesu funkcjonariusza ponad interes służby skutkowałoby także koniecznością zmian celów tej organizacji jakie określono w treści art. 1 ustawy
o Policji. Niezbędnym byłoby, w pierwszym rzędzie, zapewnienie zaplecza socjalnego zatrudnionym funkcjonariuszom, po to by członkowie tej organizacji mieli ustanowione właściwe (optymalne) warunki do realizacji zadań służbowych, a tym samym realizacji zadań i celów tej formacji. Istotą zatem przedmiotowego zagadnienia jest rozstrzygnięcie czy czas, w którym policjant odbywał studia w trybie niestacjonarnym, można uznać za czas pełnionej przez niego służby, w rozumieniu art. 33 ust. 1 ustawy
o Policji.
Jak wynika z § 13 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych
i Administracji z dnia 18 października 2001 r. w sprawie rozkładu czasu służby policjantów, rozkład czasu służby policjanta skierowanego do Wyższej Szkoły Policji, szkoły policyjnej lub ośrodka szkolenia Policji jest określony programem nauczania
i regulaminem studiów lub programem szkolenia. Kluczowym zatem jest ustalenie, czy w tej konkretnej sprawie, strona została skierowana do Wyższej Szkoły Policji
w [...]. Tylko bowiem to pozwala na zakwalifikowanie czasu objętego programem nauczania i regulaminem studiów jako czasu służby.
Skierowanie, mimo braku definicji tego pojęcia w ustawie o Policji oraz w akcie do niej wykonawczym, należy odczytywać jako uprawnienie właściwego przełożonego, stanowiące wyraz władztwa wewnątrz-służbowego do spowodowania podjęcia określonego działania (aktywności) przez podległego mu funkcjonariusza. Kompetencja przełożonego do kierowania wyznaczonych przez niego funkcjonariuszy w określone miejsca, czy też do wykonania określonych zadań jest emanacją uprawnienia przełożonego do wydawania wiążących policjanta poleceń służbowych. Chociaż brak
w pragmatyce służbowej definicji polecenia służbowego to wskazać należy, że posługuje się ona także pojęciem rozkazu, odsyłając w tym zakresie do art. 115 § 18 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. z 2018 r., poz. 1600, z późn. zm.), nakazując odpowiednie stosowanie definicji zawartej w tym przepisie. Rozkazem jest zatem polecenie określonego działania lub zaniechania wydane służbowo policjantowi przez przełożonego lub policjanta starszego stopniem (w sprawach określonych w § 21 pkt 1-7 zarządzenia nr 30 Komendanta Głównego Policji z dnia 16 grudnia 2013 r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji — Dz. Urz. KGP z 2013, poz. 99, z póżn. zm.). Rozkaz jest zatem szczególnym rodzajem polecenia służbowego określonego działania lub zaniechania, wydanym przez uprawniony podmiot.
Uprawnienie do wydawania imperatywnych oświadczeń woli jest charakterystyczne dla organizacji posiadających strukturę hierarchiczną. Przyjęty w nich model funkcjonowania implikuje do precyzyjnego ustalenia funkcji i obszarów działania poszczególnych jednostek tworzących jej szeregi. Każdy członek organizacji jaką jest Policja pełni w niej określoną rolę. Relacje pomiędzy poszczególnymi podmiotami oparte są na drodze służbowej, która ma charakter dwukierunkowy — z dołu do góry
i z góry na dół, co jednoznacznie wskazuje, iż funkcjonuje w układzie pionowym. Adresatami tego sformalizowanego kanału komunikacyjnego są przełożony
i podwładny. Ten pierwszy jest podmiotem uprawnionym do wydawania poleceń służbowych. Jest to domena immanentnie związana ze stanowiskiem służbowym jakie piastuje funkcjonariusz, będąc przełożonym. Podwładny zobligowany jest natomiast do posłuszeństwa i wykonania wydanego mu polecenia. Jak wynika wprost z § 15 pkt 1 zarządzenia nr 30 Komendanta Głównego Policji z dnia 16 grudnia 2013 r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji wykonywanie czynności przez podwładnego polega w szczególności na terminowej, dokładnej i starannej realizacji zadań stałych, określonych w kartach opisów i opisach stanowisk pracy, oraz poleceń przełożonego.
Obowiązek wykonania poleceń służbowych został wskazany nie tylko w rocie ślubowania (art. 27 ustawy o Policji), ale również w art. 58 ust. 1 ustawy o Policji. W tym ostatnim przepisie wskazano również sankcje, które może wywołać niewykonanie albo nienależyte wykonanie polecenia służbowego, tj. odpowiedzialność o charakterze dyscyplinarnym. Zatem przez pojęcie "skierować" należy rozumieć powodować, żeby ktoś udał się, żeby coś trafiło gdzieś, do kogoś, do czegoś lub nadać czemuś pewien kierunek. Jeśli akt prawny nie posiada ustawowej definicji określonego pojęcia, należy nadać mu znaczenie takie jakie ma w języku potocznym. Z uwagi jednak na strukturę organizacyjną Policji, zakładającą hierarchiczne podporządkowanie jednych funkcjonariuszy — podwładnych innym funkcjonariuszom — przełożonym, zobowiązanie do określonego działania musi mieć swoje podstawy (źródło)
w uprawnieniu do wydawania imperatywnych oświadczeń woli, którego niewykonanie sankcjonowane jest na drodze dyscyplinarnej.
Nie można zatem zgodzić się z zarzutem pełnomocnika strony, iż "zgoda"
i "skierowanie" są pojęciami synonimicznymi. Udzielić zgody, to inaczej udzielić na coś
przyzwolenia. Nie można z tym pojęciem wiązać imperatywu jaki jest immanentną częścią polecenia służbowego.
Właściwy przełożony kierując policjanta na określone szkolenie zawodowe albo na studia, kieruje się przede wszystkim potrzebami służby wynikającymi z braku funkcjonariuszy o odpowiednich kwalifikacjach bądź umiejętnościach niezbędnych dla
zapewnienia prawidłowego wykonywania przez Policję ustawowych zadań.
Zgoda nie musi być determinowana taką potrzebą. Przełożony wyrażając zgodę może działać w sposób prewencyjny. Zgoda jednak nie może naruszać interesu służby. Podnoszenie kwalifikacji zawodowych przez policjanta nie może stać w oczywistej opozycji do interesu służby. Skoro interes służby nie wymagał, aby określoną potrzebę zrealizowano natychmiast, w danej chwili, to trudno by przełożony zobowiązany był do wydawania polecenia służbowego — określonego, kierunkowego kształcenia się jednemu bądź wielu podwładnym.
Zważyć wszak należy, że to strona samodzielnie i z własnej inicjatywy wystąpiła z raportem o umożliwienie takiego kształcenia, co jest zgodne z przyjętym przez nią zobowiązaniem do stałego podnoszenia własnych kwalifikacji. Zgodnie z § 17 zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie "Zasad etyki zawodowej policjanta" przełożony powinien zapewnić podległym policjantom właściwe warunki rozwoju zawodowego, co też nastąpiło w przedmiotowej sprawie. Zatem wyrażenie zgody przez przełożonego realizowało przede wszystkim potrzebę samego zainteresowanego policjanta, który z takim wnioskiem wystąpił. Nie stało to w oczywistej sprzeczności z interesem służby, stąd też przełożony wyraził zgodę, a co za tym idzie, zgoda skutkowała odpowiednim wsparciem z jego strony dla tego funkcjonariusza. To predestynowało przełożonego do ewentualnego korzystania
z owoców zdobytej przez policjanta wiedzy. Przede wszystkim jednak obowiązek wykorzystania tej wiedzy przez funkcjonariusza dla dobra służby wynika z istoty
i charakteru więzi prawnej łączącej go z organizacją, która winna realizować cele związane ze służbą publiczną.
Nie można również zgodzić się z zarzutem pełnomocnika skarżącego, który
w uzasadnieniu odwołania powołuje fragment stanowiska zawartego w piśmie Zastępcy
Dyrektora Gabinetu Komendanta Głównego Policji z maja 2014 r. l.dz. [...]. Świadczy to przede wszystkim o instrumentalnym i selektywnym traktowaniu wywodu w nim zawartego. Trudno odnieść się merytorycznie do fragmentu tekstu, bez usytuowania go w odpowiednim środowisku, tj. kontekście znaczeniowym.
Należy tylko wskazać, że policjantowi, w zamian za czas służby przekraczający normę określoną w art. 33 ust. 2 ustawy o Policji, udziela się czasu wolnego od służby w tym samym wymiarze, a rekompensata pieniężna może mu być przyznana
w przypadku, o którym mowa w art. 13 ust. 4a pkt 1 ustawy o Policji. Co do zasady roszczeniem ekwiwalentnym za czas służby w wymiarze ponadnormatywnym jest objęty czas wolny od służby w takim samym wymiarze jak czas pełnionej służby ponad normę wskazaną w art. 33 ust. 2 ustawy o Policji. Policjant nie może dokonywać w tym zakresie wyboru. Roszczenie, o którym mowa przysługuje policjantowi w służbie czynnej w naturze, a przekształca się w roszczenie o charakterze pieniężnym
w związku ze zwolnieniem ze służby.
Zatem porównywanie sytuacji finansowej policjanta w czynnej służbie, który
w dacie przyjęcia do służby jest studentem Wyższej Szkoły Policji w [...] i sytuacji policjanta odbywającego studia na zasadzie skierowania, z sytuacją policjanta, któremu udzielono zgody na takie studia i wykazywanie, że są to przypadki analogiczne
i równoważne, a następnie kontekstualne odnoszenie tych przypadków do sytuacji policjanta w czynnej służbie, który pełnił służbę w wymiarze ponadnormatywnym oraz ewentualnych uprawnień, które powinien z tego tytułu posiadać, jest co naj mniej nieadekwatne.
Porównywanie sytuacji finansowej policjanta, który w dacie przyjęcia do służby jest studentem Wyższej Szkoły Policji w [...] i sytuacji policjanta odbywającego studia na zasadzie skierowania, bądź po uprzednim uzyskaniu na to zgody, jest poza przedmiotem rozważań. Kwestia ta nie budzi wątpliwości i została w sposób precyzyjnie wyjaśniona w powołanym stanowisku.
Kwestią sporną jest ustalenie, czy w tym konkretnym przypadku może mieć zastosowanie § 13 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 października 2001 r. w sprawie rozkładu czasu służby policjantów. Warunkiem sine qua non jest aby policjant został skierowany do Wyższej Szkoły Policji, szkoły policyjnej lub ośrodka szkolenia Policji, celem odbycia studiów bądź szkolenia, a nie by udzielona mu była na to zgoda. Skierowanie, jako szczególna kategoria polecenia służbowego, umożliwia zakwalifikowanie czasu realizacji obowiązków służbowych wynikających z programu nauczania i regulaminu studiów lub programu szkolenia jako czasu służby w rozumieniu art. 33 ust. 1 ustawy o Policji.
W tym przypadku nie można zakwalifikować czasu studiów skarżącego
w Wyższej Szkole Policji w [...] w latach 2011-2013 jako czasu służby, z uwagi na fakt, że nie nastąpiło skierowanie na te studia rozumiane jako wydanie polecenia służbowego podjęcia tego rodzaju kształcenia, które to polecenie stanowiłoby nałożenie obowiązku (związanego, w przypadku jego niewykonania, z poniesieniem określonych konsekwencji służbowych) obligujące do zastosowania art. 33 ust. l i 2 ustawy o Policji oraz w konsekwencji art. 33 ust. 3 ustawy o Policji.
Zgodnie z art. 114 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji, policjant zwalniany ze służby otrzymuje ekwiwalent pieniężny za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe lub dodatkowe oraz za niewykorzystany czas wolny od służby udzielany na podstawie art. 33 ust. 3 ustawy o Policji. Skoro zatem uczestnictwo w zajęciach dydaktycznych
w trakcie odbywania omawianych studiów w Wyższej Szkole Policji w [...] nie może zostać zakwalifikowane jako czas służby skarżącego. nie może być mowy
o nabyciu prawa do czasu wolnego od służby na podstawie art. 33 ust. 3 ustawy
o Policji, a tym samym prawa do ekwiwalentu pieniężnego za ten czas, stosowanie do art. 114 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji.
Biorąc pod uwagę przedstawiony stan faktyczny i prawny — orzeczono jak
w sentencji.
Skargę na decyzję organu odwoławczego wniósł J. P., który decyzję zaskarżał w całości.
Skarżonej decyzji zarzucał:
- naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj. naruszenie art. 33 ustawy o policji w związku z § 13 ust. 1 rozp. Min. Spraw Wew.
I Adm. z dnia 18.10.2001 r. w sprawie rozkładu czasu służby policjantów, poprzez ich błędną wykładnię polegająca na uznaniu, iż "zgoda" na odbycie studiów nie mieści się
w pojęciu "skierowania" którym posługuje się w/w przepis rozporządzenia podczas gdy zarówno ustawa o policji jak samo rozporządzenie nie definiuje ani pojęcia zgody ani też pojęcia skierowania. Co więcej w/w akty prawne w ogóle nie posługują się pojęciem
"zgody" przełożonego, posługują się zaś pojęciem rozkazu jak i pojęciem skierowania, mimo braku ich definicji. Wobec czego w stanie faktycznym sprawy wyrażenie zgody należy traktować w kategoriach skierowania do odbycia studiów w rozumieniu § 13 ust.
1 rozporządzenia.
- naruszenia przepisu postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. naruszenie art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez błędne, sprzeczne z zasadami logiki, doświadczenia życiowego uznanie, iż "zgoda" przełożonego na odbycie studiów przez Skarżącego nie była "skierowaniem", o którym mowa w § 13 ust. 1 rozp. Min. Spraw Wew. i Adm. z dnia 18.10.2001 r. w sprawie rozkładu czasu służby policjantów, podczas gdy intencją przełożonego było de facto "skierowanie" skarżącego do obycia studiów.
Wobec powyższego, wnosił o:
- o uchylenie skarżonej decyzji i poprzedzającej jej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania,
- zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów procesu w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.
W uzasadnieniu skargi podnosił, że decyzją z dnia [...].10.2018 r. Komendant Wojewódzki Policji w [...] odmówił J. P. przyznania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany czas wolny od służby za lata 2011-2013 udzielony na podstawie art. 33 ust. 3 ustawy o policji. Skarżoną decyzją z dnia [...].01.2019 r. Komendant Główny Policji utrzymał w mocy w/w decyzję.
Taka decyzja jest nieprawidłowa i zasługuje na uchylenie.
Podnosił, iż organ dopuścił się błędnej wykładni pojęcia skierowania, którym posługuje się § 13 ust. 1 rozp. Min. Spraw Wew. i Adm. z dnia 18.10.2001 r. w sprawie rozkładu czasu służby policjantów jak i też błędnej oceny, że pojęcie "zgody" jakiego użyto w raporcie przełożonego Skarżącego nie odpowiada pojęciu "skierowania"
w rozumieniu w/w przepisu.
Organ naruszył art. 33 ustawy o policji w związku z § 13 ust. 1 rozp. Min. Spraw Wew. I Adm. z dnia 18.10.2001 r. w sprawie rozkładu czasu służby policjantów, poprzez ich błędną wykładnię polegająca na uznaniu, iż "zgoda" na odbycie studiów nie mieści się w pojęciu "skierowania" którym posługuje się w/w przepis rozporządzenia podczas gdy zarówno ustawa o policji jak samo rozporządzenie nie definiuje ani pojęcia zgody ani też pojęcia skierowania. Co więcej w/w akty prawne w ogóle nie posługują się pojęciem "zgody" przełożonego, posługują się zaś pojęciem "rozkazu" jak i pojęciem "skierowania", mimo braku ich definicji. Wobec czego w stanie faktycznym sprawy wyrażenie zgody należy traktować w kategoriach skierowania do odbycia studiów
w rozumieniu § 13 ust. 1 rozporządzenia. Skoro bowiem ustawa o policji rozróżnia pojęcia "rozkazu" i "skierowania" a nie zna pojęcia "zgody", którego to pojęcia użył przełożony w niniejszej sprawie to należy uznać, że pojęcie zgody musi mieścić się
w którymś z tych pojęć. Niewątpliwie przez rozkaz rozumieć należy nakaz zachowania się i można zgodzić się z poglądem organu, że wobec braku definicji tego pojęcia należy je rozumieć podobnie jak art. 115 § 1 kodeksu karnego.
Jednak skoro nie ma definicji legalnej "skierowania" ani w tej ani w innej ustawie z tej samej, zbliżonej gałęzi prawa to należy samemu wypracować definicję skierowania. Zdaniem skarżącego pojęcie skierowania jest tożsame z pojęciem zgody użytej przez przełożonego w sprawie niniejszej, zwłaszcza biorąc pod uwagę, iż zarówno w/w ustawa jaki rozporządzenie nie posługują się w żadnym momencie pojęciem zgody.
Ponadto, należy zwrócić uwagę, iż zaznaczenia wymaga, iż powyższa wykładnia tego przepisu jest zgodna ze stanowiskiem wyrażonym w piśmie Zastępcy Dyrektora Gabinetu Komendanta Głównego Policji z maja 2014 roku, znak [...], które zostało przywołane przez skarżącego w odwołaniu.
W stanowisku tym wyrażono pogląd, iż skoro sytuacja finansowa policjanta, który w dacie przyjęcia do służby jest studentem Wyższej Szkoły Policji w [...] została zrównana z sytuacją policjanta odbywającego studia na zasadzie skierowania, to przepisy te należy stosować analogicznie do policjantów, którzy odbywają studia na zasadzie zgody.
Jego zdaniem wbrew twierdzeniu organu sytuacja powinna zostać potraktowana analogicznie. Policjant - student nie odbywa przecież studiów na zasadzie skierowania, ale dorozumianej zgody. Konsekwencją błędnej wykładni było również naruszenia art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez błędne, sprzeczne z zasadami logiki, doświadczenia życiowego uznanie, iż "zgoda" przełożonego na odbycie studiów przez skarżącego nie była "skierowaniem" o którym mowa w § 13 ust. 1 rozp. Min. Spraw Wew. i Adm. z dnia 18.10.2001 r. w sprawie rozkładu czasu służby policjantów, podczas gdy intencją przełożonego było de facto "skierowanie" Skarżącego do obycia studiów, zwłaszcza biorąc pod uwagę, że Policja korzystała następnie ze zdobytej tam przez Skarżącego wiedzy ponieważ był to kierunek studiów "bezpieczeństwo wewnętrzne", a policjant pełnił wtedy służbę w Wydziale policji do walki z korupcją.
W tej kwestii organ stoi na stanowisku, że policjant ma obowiązek wykorzystania wiedzy dla dobra służby co ma wynikać z charakteru i istoty więzi prawnej łączącej go
z policją. Podnosił, iż w takim wypadku tym bardziej policjantowi należy się wynagrodzenie za czas przeznaczony na studia ponieważ na policjancie spoczywa następnie obowiązek wykorzystywania zdobytej w ten sposób wiedzy w służbie. Mając na uwadze powyższe wnosił i wywodził jak w petitum skargi.
W odpowiedzi na skargę organ wnosił jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ocenie Sądu podlegają zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku decyzji), zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ocena ta dokonywana jest według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.
Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji, sąd każdorazowo obowiązany jest w pierwszej kolejności zbadać, czy postępowanie administracyjne zostało prawidłowo przeprowadzone w sprawie przez właściwe organy administracji publicznej. Obowiązany jest przy tym ocenić, czy w sprawie został prawidłowo ustalony stan faktyczny, czy stronie skarżącej organy zapewniły możliwość uczestniczenia
w postępowaniu, a także czy organy dokonały prawidłowej wykładni mających zastosowanie w sprawie przepisów materialnoprawnych.
Należy zauważyć, że postępowanie administracyjne jest zorganizowanym procesem stosowania prawa, który obejmuje następujące etapy:
a) ustalenie, jak norma obowiązuje w znaczeniu dostatecznie określonym na potrzeby rozstrzygnięcia;
b) uznanie za udowodniony fakt na podstawie określonych materiałów i w oparciu o przyjętą teorię dowodów;
c) subsumpcja faktu uznanego za udowodniony, pod stosowaną normę prawną;
d)wiążące ustalenie konsekwencji prawnych faktu uznanego za udowodniony na podstawie stosowanej normy.
W ocenie Sądu biorąc pod uwagę wyżej przedstawione kryteria należy uznać, iż przedmiotowa skarga zasługuje na uwzględnienie.
Istotą sporu, który zaistniał w niniejszej sprawie jest ustalenie czy skarżący studiował w Wyższej Szkole Policji w [...] w latach 2011 – 2013 na zasadzie – skierowania i przysługiwały mu z tego tytułu uprawnienia pieniężne oraz związane
z rozliczeniem czasu służby, czy uzyskał tylko zgodę na podjęcie studiów we własnym zakresie.
Przepisami prawa materialnego, które wymagają w pierwszej kolejności rozważenia są art. 33 ust.1 - 6 oraz art. 122 ust. 1 - 3 ustawy o Policji. Na podstawie art. 122 ust. 2 ustawy o Policji zostało wydane rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 grudnia 2002 roku w sprawie wysokości i zasad otrzymywania uposażenia i innych należności pieniężnych przez policjanta skierowanego do szkoły lub na przeszkolenie albo na studia( DZ.U z 2003 roku, nr 3, poz. 37 dalej rozporządzenie w sprawie uposażenia), a na podstawie art. 33 ust.3 ustawy o Policji zostało wydane rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych
i Administracji z dnia 28 października 2001 roku w sprawie rozkładu czasu służby policjantów( DZ.U z 2001 roku, nr 131, poz. 1471 ze zm. dalej jako rozporządzenie
w sprawie rozkładu czasu służby).
Uprawnienia zarówno w zakresie prawa do uposażenia i innych świadczeń pieniężnych, jak i rozkładu służby pracy dotyczą zasadniczo policjanta skierowanego przez przełożonego do Wyższej Szkoły Policji w [...] ( § 1 – 4 rozporządzenia
w sprawie uposażenia oraz § 13 rozporządzenia w sprawie rozkładu czasu służby).
Organ odmawiając żądanego świadczenia dochodzonego na podstawie art. 114 ust.1 pkt 2 ustawy o Policji wskazywał, iż skarżący nie został skierowany przez przełożonego na studia niestacjonarne II stopnia do Wyższej Szkoły Policji w [...], a jedynie dostał zgodę na podjęcie studiów na tej uczelni. Stanowisko swoje wywodzi
z rozróżnienia dwóch sytuacji – skierowania na studia i zgody na podjęcie studiów. Wskazywał, że przypadku wyrażenia zgody na podjęcie studiów uprawnienia o których mowa w wyżej powołanych rozporządzeniach nie przysługują.
Komendant Wojewódzki Policji w [...] w raporcie z dnia [...] czerwca 2011 roku złożonym przez skarżącego napisał – zgoda i złożył swój podpis i zdaniem organu oznacza to tylko wyrażenie zgody na podjęcie studiów.
Należy zauważyć, iż skarżący skierował do swojego przełożonego wniosek
,, o wyrażenie zgody na podjęcie studiów niestacjonarnych na kierunku – bezpieczeństwo wewnętrzne w roku akademickim 2011/12 i skierowanie go do Wyższej Szkoły Policji w [...].
W ocenie Sądu pisemny zapis organu – Komendanta Wojewódzkiego Policji – zgoda - jest decyzją administracyjną bez uzasadnienia( art. 107 § 4 kpa), wydaną
w trybie art. 33 ust.2 ustawy o Policji, akceptującą w pełni wniosek złożony przez policjanta. Formę decyzji administracyjnej należy przypisać każdemu rozstrzygnięciu indywidualnej sprawy administracyjnej, w której dochodzi do konkretyzacji materialnej lub procesowej normy prawa administracyjnego. Niezbędnymi elementami pozwalającymi uznać ,, pismo ‘’ czy ,, zapis ‘’ na piśmie za decyzję administracyjną są : oznaczenie organu administracyjnego, wskazanie adresata, rozstrzygnięcie o istocie sprawy oraz podpis osoby reprezentującej organ.
W okolicznościach niniejszej sprawy w ocenie Sądu istnieją podstawy aby powyższą decyzję uznać za skierowanie na studia w rozumieniu art. 122 ust.1 tejże ustawy, czy też § 13 ust. 1 rozp. Min. Spraw Wew. i Adm. z dnia 18.10.2001 r.
w sprawie rozkładu czasu służby policjantów. Takie rozumienie wydanego rozstrzygnięcia może potwierdzać zachowanie przełożonych skarżącego.
J. P. wyjeżdżając na zajęcia w szkole wyższej przez cały okres studiów
(lata 2011 -13) korzystał ze służbowego samochodu, miał rozliczane delegacje,
a wyjazd ten był traktowany jako polecenie wyjazdu służbowego. Okoliczność ta podnoszona przez skarżącego znajduje swoje potwierdzenie w złożonej dokumentacji przez skarżącego. W przypadku tylko wyrażenia ,, zgody ‘’ niezrozumiałym wręcz pozostawała by kwestia potrzeby wydawania polecenia wyjazdu służbowego. W tych okolicznościach rozważania organu i wskazywanie tylko różnicy semantycznej znaczenia słów ,, zgoda ‘’ i ,, skierowanie ‘’ bez rozważenia całokształtu okoliczności występujących w sprawie, nie pozwalają zdaniem Sądu ustalić rzeczywistej intencji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...].
Decyzja administracyjna jest swego rodzaju oświadczeniem woli organu administracji publicznej i w sytuacji wątpliwości interpretacyjnych, chcąc odkodować charakter aktu administracyjnego winniśmy przeprowadzić analizę wszelkich okoliczności towarzyszących jej wydaniu i sposobu jej wykonania, zwłaszcza, że pojęcie ,, zgody ‘’ w przypadku studiowania przez policjantów przepisy ustawy o Policji wprost nie przewidują. Ustawa o Policji pojęciem ,, zgody ‘’ posługuje się w art. 62 - odnośnie zezwolenia na dodatkowe zatrudnienie zarobkowe poza służbą.
Należy zauważyć, iż podjęcie studiów w Wyższej Szkole Policji przez funkcjonariusza Policji zgodnie z uchwałą nr [...] Senatu Wyższej Szkoły Policji w [...] z dnia [...] maja 2010 roku w sprawie ustalenia warunków i trybu rekrutacji na studia drugiego stopnia w Wyższej Szkole Policji w [...] w roku akademickim 2011/2012 , wymagało złożenia określonych dokumentów, między innymi raportu
w którym kandydat uzyskał zgodę (skierowanie) na podjęcie studiów w tej uczelni - § 1 ust.2b uchwały w związku § 3 ust.2 pkt 3c i § 4 ust.2 wyżej powołanej uchwały. Przedmiotowa uchwała Senatu była zmieniana uchwałą nr [...] z [...] września 2010 roku, uchwałą nr [...] z dnia [...] października 2010 roku. Należy wskazać, § ust.2 pkt 3b – wymagał aby kandydat dostarczył do Dziekanatu WSPol (osobiście, drogą pocztową) w nieprzekraczalnym terminie do 25 lipca 2011 następujące dokumenty – pkt b ,, raport (wniosek, prośbę) lub jego uwierzytelnioną kopię, o którym mowa w § 1 ust.2 pkt 2 - 5 – dotyczy wyłącznie kandydatów funkcjonariuszy służb podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji skierowanych na studia. Przedmiotowa uchwała była co prawda prawem wewnętrznym wyższej uczelni, ale uczelni, która kształci funkcjonariuszy policji i jej zasady rekrutacji w naturalny sposób winny uwzględniać i nawiązywać do ustawy o Policji i przepisów wykonawczych wydanych na jej podstawie. Tak więc w tej szkole wyższej funkcjonariusz policji nie mógł podjąć studiów bez skierowania organu właściwej jednostki policji. Podjęcie studiów w szkole policji w Szczytnie bez względu czy ,, inicjatywa’’ studiowania pochodziła od policjanta czy też od jego przełożonego wymagało skierowania do niej.
Na taki sposób rozumienia wyżej powołanych przepisów może wskazywać, iż treść uchwał senatu Wyższej Szkoły Policji w [...] gdzie w uchwałach nr [...] z [...] maja 2015 roku, nr [...] z [...] maja 2019 roku - § 6 ust.2 pkt 2 wskazuje się, iż jednym z dokumentów które musi złożyć kandydat jest – kopia dokumentu potwierdzającego uzyskanie skierowania na podjęcie studiów, uwierzytelnioną przez właściwą komórkę do spraw osobowych skierowanego, a dotyczy to funkcjonariuszy policji i pracowników policji( strona internetowa Wyższej Szkoły Policji – www.[...].pl).
Taka zmiana w ocenie sądu, w sytuacji gdy zmianie w tym zakresie nie uległy przepisy ustawy o Policji czy tez przepisy wykonawcze, może wskazywać na potrzebę doprecyzowania zasad studiowania w tej uczelni. W sytuacji tej uczelni nie znajduje uzasadnienia dzielenie studentów – policjantów - na tych, którzy wyszli z inicjatywą studiów i na tych którzy studiowali z inicjatywy(rozkazu) przełożonych i co za tym idzie rozróżnianie uprawnień, które im przysługują. Należy też zauważyć, iż w sytuacji gdyby przełożony skarżącego miał intencje ograniczenia zobowiązań policji wynikających
z jego studiowania w WSPol w [...] mógł dać temu wyraz w swojej decyzji.
W ocenie Sądu kolejnym zagadnieniem, który należy podnieść jest kwestia, czy podjęcie studiów niestacjonarnych w WSPol w [...] przez funkcjonariusza rodziło uprawnienia w zakresie rozkładu służby.
W tym zakresie należy odwołać się do przepisu § 13 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 18 października 2001 roku( DZ.U z 2001 roku,
nr 131, poz. 1471 ze zm.), który stanowi, że rozkład czasu służby policjanta skierowanego do Wyższej Szkoły Policji, szkoły policyjnej lub ośrodka szkolenia policji jest określony programem nauczania i regulaminem studiów lub programem szkolenia. Wskazany przepis nie dokonuje podziału na studentów studiów stacjonarnych lub niestacjonarnych, a nakazuje uwzględnienie czasu zajęć na uczelni jako czasu służby.
Fakt, iż skarżący nie występował o przyznanie mu czas wolnego za czas zajęć dydaktycznych w okresie 2011 -2013 nie może przesądzać, iż takie uprawnienie mu nie przysługiwało.
Przedmiotowe roszczenie o charakterze niepieniężnym (prawo do czasu wolnego) w związku ze zwolnieniem skarżącego ze służby na podstawie art. 114 ust.1 pkt 2 ustawy o Policji przekształciło się w roszczenie pieniężne – ekwiwalent pieniężny. Roszczenie pieniężne zgodnie z art. 107 ustawy o Policji przedawnia się z upływem trzech lat.
Z tych też względów biorąc za podstawę art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c) p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło