VIII SA/Wa 310/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda /sprawozdawca/, Sędziowie Sędzia WSA Artur Kot, Sędzia WSA Marek Wroczyński, Protokolant Aleksandra Borkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2008 r. sprawy ze skargi S.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego na dofinansowanie dopłat oddala skargę. Na podstawie art. 3, art. 4, art. 5, art. 6, art. 7, art. 8, art. 14, art. 17, art. 39, art. 101, art. 106 i art. 110 ust. 7 i 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej (Dz. U. z 2004 r. Nr 64 poz. 593) oraz na podstawie art. 104 k.p.a. Prezydent Miasta R. decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 roku, znak: [...] odmówił przyznania zasiłku celowego S. W., dalej skarżącemu: - na dofinansowanie do zakupu żywności; - na dofinansowanie do zakupu bielizny i odzieży; - na dofinansowanie do zakupu środków czystości; - na dofinansowanie do opłat bieżących za energię elektryczną, wodę i czynsz; - na dofinansowanie do innych wydatków na łączną kwotę [...] zł oraz pozostałych potrzeb, tj. napraw domowych, obuwia i krawieckich, dojazdu do miasta autobusem, zakupu przyborów biurowych, prasy, książki, opłaty za radio i telewizję, pocztę, fryzjera, zakupu zniczy, kwiatów oraz leków. Organ wskazał, że z zebranego materiału dowodowego wynika, iż skarżący mieszka wspólnie z żoną, z którą jest w separacji. Osoby te poprowadzą osobne gospodarstwa domowe. Opłaty za czynsz, energię i wodę są systematycznie regulowane przez żonę skarżącego. Ponadto rodzina korzysta z dodatku mieszkaniowego w kwocie [...] zł, który stanowi dodatkową pomoc w regulowaniu bieżących opłat mieszkaniowych. Jego dochód w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku wynosił [...] złotych - ½ dotacji do czynszu. Jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku, spełnia niezbędne warunki do objęcia go pomocą w postaci zasiłków celowych z uwagi na sytuację rodzinną i materialną. Skarżący zwrócił się również o pomoc na dofinansowanie "innych wydatków" na łączną kwotę [...] zł. Wnioskodawca nie sprecyzował i nie uszczegółowił co rozumie i jakie potrzeby chce zabezpieczyć pod pojęciem "inne wydatki". W trakcie wykonywania czynności służbowych pracownik socjalny nie stwierdził braków w wyposażeniu mieszkania, czy też innych potrzeb. Pozostałe wymienione enumeratywnie potrzeby nie znalazły uzasadnienia pozwalającego na ich dofinansowanie, bowiem nie stanowią niezbędnej potrzeby bytowej. Zgłoszona potrzeba zakupu leków nie znajduje potwierdzenia, gdyż skarżący nie przedstawił recept, które należałoby wykupić ani też ewentualnie faktur, które potwierdzałyby konieczność przyjmowania leków. Dofinansowanie zakupu żywności, środków czystości bielizny i odzieży zostało zaspokojone na podstawie decyzji z dnia [...] kwietnia 2008 r., znak: [...] wydanej na podstawie zgłoszenia dokonanego w marcu 2008 r. Ośrodek przyznał dodatkową pomoc z programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania". Zgodnie z artykułem 39 ustawy zasiłek celowy może być przyznany na zaspokojenie niezbędnej potrzeby bytowej. Do takich zaliczono żywność, leki, środki czystości. Natomiast wymieniona pula innych wydatków nie mieści się w katalogu niezbędnych potrzeb i nie stanowi najważniejszych potrzeb bytowych. Ustawa o pomocy społecznej przewiduje udzielenie osobom wsparcia, jednak nie przewiduje zaspokajania wszelkich zgłoszonych oczekiwań. Zdaniem organu, wniosek wykracza poza ramy, tzw. wsparcia i ma na celu całkowite i bezpośrednie zaspokojenie potrzeb. Świadczenia z pomocy społecznej mają na celu umożliwienie przezwyciężenia trudnej sytuacji życiowej. Ponadto organ podniósł, że skarżący systematycznie otrzymuje pomoc zgodnie ze swoimi wnioskami, przy uwzględnianiu możliwości finansowych tutejszego ośrodka w formie zasiłków celowych, a także objęty jest pomocą w formie zasiłku okresowego oraz pomocą w formie zasiłku celowego na zakup gorącego posiłku. Organ również dokładnie omówił budżet jakim dysponuje w roku 2008 w kontekście osób i rodzin uprawnionych do korzystania z pomocy. Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie twierdząc, że została ona wydana z naruszeniem art. 67 Konstytucji RP. Decyzją z dnia [...] czerwca 2008 roku, znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R., trafnym było odmówienie przez organ I instancji przyznania pomocy w zakresie dofinansowania zakupu żywności, środków czystości bielizny i odzieży, opłat bieżących za energię elektryczną, wodę i czynsz oraz innych wydatków na kwotę [...] zł oraz pozostałych potrzeb, tj. napraw domowych, obuwia i krawieckich, dojazdu do miasta autobusem, zakupu przyborów biurowych, prasy, książki, opłaty za radio i telewizję, pocztę, fryzjera, zakupu zniczy, kwiatów oraz leków. Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji przyjmując, że pomoc na dofinansowanie opłat bieżących za energię elektryczną, wodę i czynsz jest niezasadna, ponieważ te wydatki ponosi żona skarżącego. Również wniosek skarżącego o dofinansowanie do leków jest bezpodstawny, gdyż nie został udokumentowany. Organ uznał również za zasadne, iż wskazane przez skarżącego inne wydatki i pozostałe potrzeby nie mieszczą się w kategorii niezbędnych potrzeb. Z kolei, pomoc w postaci zasiłków celowych na żywność, odzież, bieliznę środki czystości została już skarżącemu przyznana na wniosek złożony w dniu [...] marca 2008 r. w kwocie [...] zł, tj. kwocie znacznie przewyższającej możliwości finansowe ośrodka w skali miesiąca. Odnosząc się zaś do zawartego zarzutu naruszenia art. 67 Konstytucji RP w ocenie organu jest on bezzasadny. Powołany przepis stanowi, że obywatel ma prawo do zabezpieczenia społecznego w razie niezdolności do pracy tylko ze względu na chorobę lub inwalidztwo oraz po osiągnięciu wieku emerytalnego. Konsekwencją takiego rozstrzygnięcia było wniesienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargi, w której skarżący podniósł, że zaskarżona decyzja nie rekompensuje mu krzywdy powstałej w wyniku nie przyznania mu odpowiedniej pomocy, co jest niezgodne z art. 67 Konstytucji RP. Podniósł, odnosząc się do zakupu leków, iż nie będzie chodził do lekarza, tylko po to, aby ten wypisał mu receptę na zakup ziół czy wody utlenionej. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga S.W. nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi zatem o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, która jest dokonywana w kontekście zgodności z prawem materialnym i procesowym, a nie według kryteriów celowościowych. Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwaną dalej p.p.s.a. Skarga analizowana stosownie do wymienionych założeń kontroli sądowej decyzji administracyjnych podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja pierwszoinstancyjna nie naruszają prawa. Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości w działaniu organów, tak gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i prawną jego ocenę w świetle mających zastosowanie przepisów. Zgodnie z dyspozycją art. 39 ustawy o pomocy społecznej zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu, co oznacza, że zasiłek celowy jest formą pomocy pieniężnej przyznawanej na podstawie uznania administracyjnego. Natomiast art. 2 ust.1 i art. 3 ust.1 ustawy o pomocy społecznej stanowi, że jest to instytucja mająca na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Osoby ubiegające się o przyznanie im świadczenia z pomocy społecznej muszą liczyć się z tym, że nie każdy ich wniosek i nie w pełnym zakresie zostanie automatycznie uwzględniony, bowiem rodzaj, forma i rozmiar świadczenia muszą być odpowiednie nie tylko do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, ale również do możliwości finansowych organu udzielającego pomocy. Kontrola decyzji uznaniowej dokonywanej przez sąd ogranicza się do zbadania zgodności z prawem decyzji uznaniowej, ale nie wnika już w celowość wydania decyzji i rozstrzygnięcia w niej zawartego. Kontrola ta ma ustalić, czy dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy wydaniu decyzji nie przekroczył granic uznania i czy właściwie uzasadnił rozstrzygnięcie. Podejmując decyzję uznaniową, organ administracji ma obowiązek kierowania się słusznym interesem obywatela, stosownie do art. 7 k.p.a., jeżeli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny ani nie przekracza to możliwości organu administracji publicznej wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków finansowych. Organy orzekające w omawianej sprawie poddały ocenie wszystkie okoliczności, od jakich uzależnione jest udzielenie pomocy w formie zasiłku celowego. Należy w tym miejscu podkreślić, iż skarżący otrzymuje wsparcie w formie zasiłku celowego, co oznacza, iż nie pozostał on bez wsparcia finansowego udzielonego ze strony organu do tego uprawnionego, Sąd podziela stanowisko organu, że potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy społecznej powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej, która bez wątpienia jest uwarunkowana posiadanymi przez gminę środkami pieniężnymi. Jak wskazuje organ w uzasadnieniu, Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w R. nie jest w stanie zabezpieczyć wszystkich potrzeb osób pozostających w trudnej sytuacji materialnej. Ośrodek zabezpiecza wyłącznie potrzeby podstawowe, w tym również potrzeby podstawowe skarżącego. Sąd uznał, że stanowisko organu odmawiające przyznania wnioskowanych świadczeń jest zasadne i nie narusza prawa w sytuacji gdy bezspornym jest, że opłaty za czynsz, energię i wodę są systematycznie regulowane przez żonę skarżącego, a rodzina korzysta z dodatku mieszkaniowego w kwocie [...] zł, który stanowi dodatkową pomoc w regulowaniu bieżących opłat mieszkaniowych, zaś wskazane inne wydatki i pozostałe potrzeby nie mieszczą się w kategorii niezbędnych potrzeb. Odnosząc się do odmowy przyznania zasiłku celowego na zakup leków, to słusznie stwierdził organ, iż skarżący w tym zakresie nie przedstawił żadnych recept, czy faktur, które świadczyłyby o tym, iż skarżący rzeczywiście wymaga konieczności przyjmowania lekarstw. Należy mieć też na uwadze , odmowa przyznania w/w świadczeń nastąpiła w warunkach przyznania wnioskodawcy, w tej samej dacie co decyzja pierwszoinstancyjna, pomocy w postaci zasiłków celowych na żywność, bielizną, odzież, środki czystości w łącznej kwocie [...] złotych , zasiłku celowego na zakup gorącego posiłku w kwocie po [...] złotych miesięcznie i zasiłku okresowego w kwocie [...] złotych miesięcznie. Odmowa przyznania skarżącemu dofinansowania na zakup żywności, bielizny i odzieży jak też środków czystości oparta została na prawidłowo ustalonym stanie faktycznym. Sąd oceniając zaskarżoną decyzję nie stwierdził żadnych innych uchybień, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu. Odnosząc się zaś do zawartego w skardze zarzutu naruszenia art. 67 Konstytucji RP wskazać trzeba, że jest on bezzasadny. Powołany przepis stanowi, że obywatel ma prawo do zabezpieczenia społecznego w razie niezdolności do pracy ze względu na chorobę lub inwalidztwo oraz po osiągnięciu wieku emerytalnego. Zakres i formy zabezpieczenia społecznego określa ustawa. Obywatel pozostający bez pracy nie z własnej woli i nie mający innych środków utrzymania ma prawo do zabezpieczenia społecznego, którego zakres i formy określa ustawa. Podkreślić należy, że podniesiony zarzut naruszenia art. 67 Konstytucji RP nie został przez skarżącego w żaden sposób sprecyzowany, ani poparty jakimikolwiek argumentami. Mając powyższe na uwadze, Sąd stosownie do art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku. ----------------------- 4