VIII SA/Wa 310/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Cezary Kosterna, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk /sprawozdawca/, Protokolant Małgorzata Domagalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 września 2010 r. sprawy ze skargi T. spółka akcyjna z siedzibą w W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie zajęcia działki w celu wykonania robót budowlanych 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją Nr [...] z dnia [...] stycznia 2010r. Starosta G. działając na podstawie art. 47 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r., Nr 156, poz. 1118 ze zm., zwana dalej Prawo budowlane) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwana dalej kpa) po rozpatrzeniu wniosku T. S.A. orzekł o niezbędności wejścia na teren działki stanowiącej własność M. S., zam. P. [...],[...] G., o nr ewid. [...], położonej w miejscowości P. na odcinku o długości [...]m i szerokości [...] m po trasie linii telekomunikacyjnej, na okres dwóch dni celem wykonania przez T. S.A. wymiany odcinka kabla na ww. działce. Jednocześnie organ zobowiązał M.S. jako właściciela ww. działki do jej udostępnienia w zakresie określonym niniejsza decyzją. W uzasadnieniu decyzji organ podał, iż wydanie decyzji stało się konieczne wobec faktu, że negocjacje między właścicielem gruntu a dostawcą usług telekomunikacyjnych zakończyły się niepowodzeniem. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła M.S. wnosząc o uchylenie wskazanej decyzji w całości. Podniosła, że zaskarżona decyzja powinna być uchylona, ponieważ negocjacje zostały zakończone niepowodzeniem z winy T. S.A.. Odwołująca się zaproponowała dostawcy usług telekomunikacyjnych ustanowienie służebności gruntowej odpłatnie oraz zażądała odszkodowania za korzystanie z jej gruntu. Organowi I instancji odwołująca się zarzuciła, że wydał decyzję nie posiadając pełnej korespondencji pomiędzy nią a dostawcą usług telekomunikacyjnych, dlatego do odwołania ową korespondencję załączyła. Decyzją Nr [...] z dnia [...] marca 2010r. Wojewoda [...] biorąc za podstawę art. 138 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 105 §1 kpa oraz art. 47 i 81 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji i umorzeniu postępowania przed organem I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż wejście na teren nieruchomości sąsiedniej, wydane na podstawie art. 47 Prawa budowlanego, absolutnie nie dotyczy wykonania robót budowlanych na działce, w stosunku do której orzeczono wejście na teren, dlatego zaskarżona decyzja zdaniem organu II instancji została wydana bez podstawy prawnej. Nadto organ I instancji powinien zbadać sprawę w świetle przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2004r., Nr 261, poz. 2603 ze zm., zwanej dalej ustawą o gospodarce nieruchomości). Organ odwoławczy podniósł, że zaskarżona decyzja została wydana w wyniku błędnej kwalifikacji wniosku, zatem orzeczenie to musi być wyeliminowane z obrotu prawnego i umorzone postępowanie z uwagi na jego bezprzedmiotowość, gdyż brak jest podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy w świetle przepisu art. 47 Prawa budowlanego. Skargę na powyższą decyzję do sądu administracyjnego złożyła T. S.A. z siedzibą w W., wnioskując o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Wydanemu rozstrzygnięciu skarżąca postawiła zarzuty naruszenia przepisów: 1) art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz art. 140 ustawy prawo telekomunikacyjne poprzez ich pominięcie przy wydawaniu zaskarżonej decyzji pomimo, iż stan faktyczny wymagał ich zastosowania; 2) art. 105 § 1 kpa poprzez błędne, nieznajdujące oparcia w istniejącym w sprawie stanie faktycznym przyjęcie bezprzedmiotowości postępowania i w konsekwencji jego umorzenie; 3) art. 10 §1 kpa poprzez zaniechanie zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu i brak umożliwienia stronie, aby przed wydaniem decyzji wypowiedziała się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że złożyła wniosek do organu I instancji o wydanie decyzji umożliwiającej jej jako operatorowi telekomunikacyjnemu dostęp do nieruchomości, przez którą przebiega linia telekomunikacyjna celem dokonania prac naprawczych tejże linii. Wniosek ten został wystosowany na podstawie art. 124 ust. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami w zw. z art. 140 ustawy prawo telekomunikacyjne, zatem organ I instancji miał podstawy prawne do wydania decyzji, niezależnie od tego, że w podstawie prawnej decyzji podał inny przepis prawa. Dlatego twierdzenie organu II instancji, że decyzję organu I instancji wydano bez podstawy prawnej jest nieprawdziwe, gdyż w sprawie nie zaistniał przypadek braku jakiejkolwiek podstawy prawnej do wydania decyzji, natomiast w sprawie niniejszej zaistniał przypadek braku wskazania właściwej podstawy prawnej, co jednak nie pozwala na uznanie, iż decyzja wydana została bez podstawy prawnej. Pełnomocnik skarżącej podniósł, iż przepisy zobowiązują organ II instancji do orzekania na podstawie właściwej podstawy prawnej, zwłaszcza jeśli organ odwoławczy takie uchybienie organu I instancji zauważy. Powołanie zaś przez organ I instancji wadliwej podstawy prawnej nie oznacza, iż postępowanie jest bezprzedmiotowe, bowiem wniosek skarżącej pozostaje nadal nierozpoznany. Nadal też istnieją okoliczności faktyczne stanowiące podstawę wniosku o wydanie tejże decyzji. Pełnomocnik przytoczył również orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczące umorzenia postępowania administracyjnego z powodu bezprzedmiotowości. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Mając na uwadze powyższe kryteria, skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem rozpoznania przez Sąd jest skarga T. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Wojewody [...] uchylającą i umarzającą postępowanie organu I instancji. Decyzją zaś wydaną w I instancji, Starosta G. orzekł o niezbędności wejścia na teren działki stanowiącej własność M.S., zam. P. [...],[...] G., o nr ewid. [...], położonej w miejscowości P. na odcinku o długości [...] m i szerokości [...] m po trasie linii telekomunikacyjnej, na okres dwóch dni celem wykonania przez T. S.A. wymiany odcinka kabla na ww. działce. Już sam powyższy fakt wskazuje, że postępowanie przed organem I instancji nie jest bezprzedmiotowe, zaś organ II instancji uchylając decyzję organu I instancji i umarzając postępowanie przed nim dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ odwoławczy wskazał, że decyzję w I instancji organ wydał bez podstawy prawnej, gdyż nie mógł orzec na podstawie art. 47 Prawa budowlanego, dlatego postępowanie to jest bezprzedmiotowe. W ocenie Sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, organ nieprawidłowo zastosował art. 138 § 1 pkt 2 kpa, bowiem błędnie uznał, że postępowanie w niniejszej sprawie jest bezprzedmiotowe. Decyzja umarzająca postępowanie I instancji, wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa nie rozstrzyga o materialnoprawnych uprawnieniach i obowiązkach stron przyjmując, że nie ma przesłanek do merytorycznego rozstrzygania co do istoty sprawy. W wyroku z dnia 18 kwietnia 1995 r., SA/Łd 2424/94, opublikowanym w ONSA 1996/2/80, Naczelny Sąd Administracyjny zawarł zasługującą na pełną aprobatę tezę, że z bezprzedmiotowością postępowania mamy do czynienia wówczas, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Oznacza to, że wszystkie elementy badanego stanu faktycznego i prawnego są tego rodzaju, że niepotrzebne jest postępowanie mające na celu wyjaśnienie wszystkich tych okoliczności w sprawie. Chodzi tu o kryterium bezprzedmiotowości odnoszące się do postępowania, ale w taki sposób, iż wynik tego postępowania nie powinien mieć charakteru merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie, lecz jedynie być formalnym jego zakończeniem. Bezprzedmiotowość postępowania może bowiem wynikać z istnienia przesłanki podmiotowej bądź też przesłanki przedmiotowej w prowadzonym postępowaniu. W szczególności gdy w znaczeniu prawnym brakuje przedmiotu postępowania, można mówić o braku przesłanki przedmiotowej do merytorycznego rozstrzygnięcia. Podobnie jest w przypadku braku przesłanki podmiotowej, a więc w sytuacji braku strony postępowania mającej interes prawny w uzyskaniu rozstrzygnięcia. W rozpatrywanej sprawie okolicznością powodującą, w ocenie organu odwoławczego bezprzedmiotowość postępowania jest brak podstawy prawnej w art. 47 Prawa budowlanego do rozpatrzenia wniosku skarżącej. Zauważyć należy, że w sprawie niniejszej nie zachodzi bezprzedmiotowość postępowania, gdyż istnieje podmiot (skarżąca), który żąda wszczęcia postępowania i wydania decyzji, we wniosku zaś określa przedmiot – treść żądania oraz podaje podstawę prawną. Organ odwoławczy stwierdzając wydanie decyzji na błędnej podstawie prawnej, miał możliwość w tym zakresie uchylić decyzję organu I instancji i orzec co do istoty sprawy na podstawie właściwych przepisów w sytuacji uznania merytorycznej zasadności wniosku. W innym przypadku winien uchylić decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Wskazanie w decyzji błędnej podstawy prawnej nie oznacza bezprzedmiotowości postępowania, w sytuacji gdy istnieją przepisy prawne pozwalające na merytoryczne rozstrzygniecie wniosku. Trzeba w tym miejscu wskazać, że postępowanie administracyjne toczyło się z wniosku strony obejmującego konkretne żądanie i taka decyzja organu II instancji oznaczała by brak możliwości rozstrzygnięcia wniosku strony. Dodatkowo należy wskazać, że organ widzi możliwość załatwienia sprawy na podstawie innych przepisów co oznacza brak bezprzedmiotowości postępowania. Podsumowując, podkreślić należy, że argumenty wskazane w zaskarżonej decyzji nie uzasadniały uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i umorzenia postępowania. Powyższe skutkuje zaś uznaniem, że doszło do naruszenia art. 138 § 1 pkt 2 kpa. W związku z powyższym, nie przesądzając ostatecznego rozstrzygnięcia, na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 ppkt c) p.p.s.a orzeczono jak w pkt 1 wyroku. O zwrocie kosztów postępowania sądowego Sąd postanowił na mocy art. 200, art. 205 i art. 209 p.p.s.a.