VIII SA/Wa 310/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski /sprawozdawca/, Sędzia WSA Artur Kot, Protokolant Referent Małgorzata Domagalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 września 2013 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej 1) oddala skargę; 2) przyznaje od Skarbu Państwa i nakazuje wypłacić ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata A. L. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć i 20/100) złotych stanowiącą 23% podatku VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga M. P. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) nr [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. o umorzeniu w części należności przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej. W uzasadnieniu decyzji Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi (dalej jako organ odwoławczy) w pierwszej kolejności przedstawił stan faktyczny sprawy: Decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. Prezes ARiMR ustalił M. P. kwotę nienależnie pobranych płatności w łącznej wysokości [...] zł. Strona wniosła o umorzenie kwoty nienależnie pobranych płatności. Decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. Prezes ARiMR działając w sprawie jako organ I instancji umorzył wnioskodawczyni część należności przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej nienależnie pobranych w ramach PROW 2004 - 2006, z uwagi na spełnienie przesłanki warunkującej umorzenie należności określonej w § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania, odraczania lub rozkładania na raty spłaty należności przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej (Dz. U. z 2010 r., nr 258, poz. 1747, dalej jako "rozporządzenie RM z dnia 21 grudnia 2010 r."). Zgodnie z powyższym przepisem właściwy organ agencji płatniczej umarza z urzędu należności pieniężne jeżeli należność nie jest wyższa od kwoty stanowiącej równowartość 100 euro przeliczonej na złote według kursu euro ustalonego zgodnie z rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1913/2006 z dnia 20 grudnia 2006 r. ustanawiającym szczegółowe zasady stosowania agromonetarnego systemu dla euro w rolnictwie i zmieniającym niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. UE L 365 z 21.12.2006, str. 52 ze zm.). Organ I instancji wyjaśnił, że umorzenie należności pobranych w ramach PROW 2007 - 2013 możliwe będzie dopiero po zakończeniu realizacji programu. Od decyzji organu I instancji M. P. złożyła odwołanie, w którym wniosła o umorzenie należności przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej wraz z odsetkami od tej kwoty. Uzasadniając przedmiotowe odwołanie wskazała, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej. Podniosła ponadto argumenty dotyczące odrębnego postępowania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności. Pismem z dnia [...] stycznia 2013 r. M. P. uzupełniła odwołanie od decyzji Prezesa ARiMR wskazując, że zaskarża ją w części odmawiającej umorzenia należności. W piśmie tym strona wskazała, że jest osobą schorowaną oraz znajduje się w trudnej sytuacji materialnej. W ocenie organu odwoławczego decyzję organu I instancji w zaskarżonym zakresie należy uznać za słuszną. Organ I instancji prawidłowo zastosował przepis art. 33 ust. 7 rozporządzenia Rady (WE) nr 1290/2005 z dnia 21 czerwca 2005 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej (Dz.U. UE L 209 z 11.08.2005 r., str. 1), zgodnie z którym umorzenie kwot nienależnie pobranych płatności ze środków pochodzących z Europejskiego Funduszu Rolniczego Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFFROW) oraz krajowych środków publicznych przeznaczonych na współfinansowanie, możliwe jest dopiero po zakończeniu realizacji Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 (PROW 2007 – 2013). Wobec czego brak jest podstaw do umorzenia kwoty [...] zł nienależnie pobranych płatności przyznanych stronie w ramach realizacji PROW 2007 – 2013. Nadto organ odwoławczy podniósł, że zgodnie z § 6 rozporządzenia RM z dnia 21 grudnia 2010 r., w przypadku, gdy zachodzą przesłanki dla umorzenia należności, o których mowa w § 3-5, umorzenie obejmuje również umorzenie odsetek za zwłokę naliczonych od należności oraz poniesionych kosztów dochodzenia należności, przy czym w stosunku do umorzenia należności, o którym mowa w § 4 ust. 1, umorzenie odsetek nie może przekroczyć kwoty stanowiącej równowartość 50 euro przeliczonej na złote według kursu euro ustalonego zgodnie z rozporządzeniem wymienionym w § 4 ust. 1. Umorzenie odsetek za zwłokę może więc nastąpić tylko w sytuacji, w której spełnione zostały przesłanki do umorzenia należności głównej. Odnosząc się do wskazywanych w odwołaniu argumentów dotyczących rzekomo niesłusznie naliczonych kwot do zwrotu, organ odwoławczy podniósł, że zarzut ten dotyczy odrębnego postępowania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności. Postępowanie to zostało zaś już zakończone wydaniem decyzji Prezesa ARiMR nr [...] z dnia [...] lutego 2011 r. W decyzji tej strona została poinformowana o przyczynach ustalenia kwoty należności, a także pouczona o możliwości złożenia w stosownym terminie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Z uprawnienia tego strona nie skorzystała, wobec czego decyzja ta stała się prawomocna. Należy zatem stwierdzić, że podnoszony przez odwołującą zarzut pozostaje bez wpływu na wynik toczącego się obecnie postępowania w przedmiocie umorzenia kwoty nienależnie pobranych płatności. Na koniec uzasadnienia swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podniósł, że strona może złożyć wniosek o odroczenie terminu płatności lub o rozłożenie na raty kwoty należności przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej. Nadto organ wyjaśnił, że co do wniosku strony o przywrócenie dopłat za 2011 r. strona została poinformowana odrębnym pismem. W skardze na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2013 r. M. P. (dalej jako "skarżąca") wniosła o: 1. umorzenie naliczonych należności do zwrotu wraz z odsetkami, które uważa za niesłusznie naliczone; 2. przywrócenie płatności za 2011 r. (potraktowane przez Sąd jako skarga na pismo informacyjne - sprawa rozstrzygnięta pod sygnaturą tutejszego Sądu VIII SA/Wa 728/13); 3. przeanalizowanie odwołań i uzasadnień podanych za okres od 2008 r. do chwili obecnej, jako dowód w sprawie. W uzasadnieniu skargi wskazała, że znajduje się w bardzo trudnej sytuacji zdrowotnej i materialnej. Dodatkowo podniosła szereg zarzutów dotyczących odrębnych postępowań w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności oraz w sprawie przyznania dopłat. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Przede wszystkim istotne w niniejszej sprawie jest to, że skarga została złożona na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymującą w mocy decyzję Prezesa ARiMR o odmowie umorzenia należności przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej. W niniejszym postępowaniu kontroli tej nie podlega zaś ostateczna decyzja Prezesa ARiMR o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarstw niskotowarowych, czy też decyzje dotyczące przysługujących skarżącej płatności za poszczególne lata, w tym odmowa ich przyznania za 2011 r. W ocenie Sądu skarga nie tylko nie formułuje żadnych konkretnych zarzutów pod adresem kontrolowanej decyzji ale i nie wskazuje żadnych okoliczności które poddawałyby w wątpliwość trafność zaskarżonego rozstrzygnięcia. Sąd nie dopatrzył się również z urzędu jakichkolwiek nieprawidłowości zaskarżonej decyzji, które miałaby wpływ na wynik sprawy. Podkreślenia wymaga, że przedmiotem sprawy niniejszej jest kwestia umorzenia należności określonej inną decyzją, wydaną w odrębnym postępowaniu, które zostało ostatecznie zakończone. Decyzją bowiem z dnia [...] listopada 2010 r. Prezes ARiMR utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] czerwca 2010 r. o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności ONW. Oznacza to, że w sprawie niniejszej skarżąca nie może kwestionować poprawności ww. decyzji ani też odwoływać się do okoliczności które były podstawą ich wydania. Zatem postępowanie w sprawie niniejszej sprowadza się nie do kontroli poprawności określenia należności obciążających skarżącą, czy też kwestii przyznawania jej dopłat, ale do kontroli zasadności umorzenia w części należności przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej. Kontroli Sądu podlegają bowiem jedynie decyzje organów dotyczące należności w kwocie [...] zł (przyznanych w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich realizowanego w latach 2004 – 2006) oraz w kwocie [...] zł (przyznanych w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich realizowanego w latach 2007 – 2013). Organ I instancji wydając decyzję wskazał, że umorzeniu podlega pierwsza z ww. kwot, tj. [...] zł wraz z odsetkami wynoszącymi [...] zł oraz wyjaśnił, że umorzenie drugiej z ww. kwot, tj. [...] zł, czyli środków pochodzących z PROW 2007-2013, może nastąpić dopiero po zakończeniu realizacji tego programu. W ocenie Sądu organy zgodnie z prawem umorzyły skarżącej część należności przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej nienależnie pobranych w ramach PROW 2004 - 2006 z uwagi na spełnienie przesłanki warunkującej umorzenie należności określonej w § 4 ust. 1 rozporządzenia RM z dnia 21 grudnia 2010 r. Zgodnie bowiem z tym przepisem prezes agencji płatniczej umarza z urzędu należności, o których mowa w § 1 pkt 1, o ile należność w ramach jednego programu pomocy nie jest wyższa od kwoty stanowiącej równowartość 100 euro przeliczonej na złote według kursu euro ustalonego zgodnie z rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1913/2006 z dnia 20 grudnia 2006 r. ustanawiającym szczegółowe zasady stosowania agromonetarnego systemu dla euro w rolnictwie i zmieniającym niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. UE L 365 z 21.12.2006, str. 52 ze zm.). Stosownie do treści § 6 tego rozporządzenia organy zasadnie umorzyły również odsetki od kwoty [...] zł. w wysokości [...] zł. W przypadku bowiem gdy zachodzą przesłanki do umorzenia należności, o których mowa w § 3-5, umorzenie obejmuje również umorzenie odsetek za zwłokę naliczonych od należności oraz poniesionych kosztów dochodzenia należności (...). Sporne w niniejszej sprawie, podlegającej obecnie kontroli Sądu pozostaje, czy organy zasadnie nie umorzyły pozostałej do zwrotu należności w kwocie [...] zł wraz z odsetkami. W ocenie Sądu, organy obu instancji nie umarzając ww. kwoty postąpiły zgodnie z art. 33 ust. 7 rozporządzenia Rady (WE) nr 1290/2005 z dnia 21 czerwca 2005 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej (Dz.U. UE L 209 z 11.08.2005 r., str. 1). Jak bowiem stanowi ww. przepis, Państwo Członkowskie może zdecydować o wstrzymaniu procedury windykacji po zakończeniu programu rozwoju obszarów wiejskich, na warunkach przewidzianych w art. 32 ust. 6. Z powyższego wynika, że umorzenie kwot nienależnie pobranych płatności ze środków pochodzących z Europejskiego Funduszu Rolniczego Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFFROW) oraz krajowych środków publicznych przeznaczonych na współfinansowanie, możliwe jest dopiero po zakończeniu realizacji Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 (PROW 2007 – 2013). Tak więc, brak jest obecnie podstaw do umorzenia skarżącej kwoty [...] zł nienależnie pobranych płatności przyznanych w ramach realizacji PROW 2007 - 2013, bowiem nie nastąpiło jeszcze zakończenie realizacji tego programu. Umorzenie skarżącej ww. kwoty należności byłoby więc przedwczesne. Niemniej jednak skarżąca może ubiegać się o odroczenie terminu spłaty całości lub części ww. należności lub rozłożenia jej w całości lub w części na raty z uwagi na możliwości płatnicze dłużnika. Możliwość taką daje bowiem § 7 rozporządzenia RM z dnia 21 grudnia 2010 r. Z wnioskiem takim należy wystąpić do właściwego organu, tj. Prezesa ARiMR. Organ odwoławczy powiadomił skarżącą o takiej możliwości w zaskarżonej decyzji. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w pkt I wyroku. Rozstrzygnięcie w pkt 2 wyroku zostało wydane na podstawie art. 250 p.p.s.a w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461).