VIII SA/Wa 312/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda /sprawozdawca/, Sędziowie Sędzia WSA Artur Kot, Sędzia WSA Marek Wroczyński, Protokolant Aleksandra Borkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2008 r. sprawy ze skargi S.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego na zakup żywności i dofinansowanie zakupu odzieży i środków czystości oddala skargę. Na podstawie art. 3, art. 4, art. 5, art. 6, art. 7, art. 8, art. 14, art. 17, art. 39, art. 101, art. 106 i art. 110 ust. 7 i 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej (Dz. U. z 2004 r. Nr 64 poz. 593) oraz na podstawie art. 104 k.p.a. Prezydent Miasta R. decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 roku, znak: [...] przyznał zasiłek celowy S. W., dalej skarżącemu: - na zakup żywności w wysokości [...] zł; - na dofinansowanie do zakupu bielizny i odzieży w wysokości [...] zł; - na dofinansowanie do zakupu środków czystości w wysokości [...] zł. Organ podniósł, że w budżecie na 2008 rok Ośrodek otrzymał od gminy kwotę 7.711239 zł z przeznaczeniem na zasiłki i pomoc w naturze do wykorzystania w części 1/12 miesięcznie. Z kwoty tej należało zabezpieczyć pomoc na posiłki dla dzieci i dorosłych 2.760.000 zł, na sprawienie pogrzebu 91.239 zł, pozostała kwota 4.860.000 zł przeznaczona jest na zasiłki celowe dla osób i rodzin. Z analizy ilości spraw prowadzonych w 2007r. wynika, że przeciętnie w każdym miesiącu do pomocy uprawnionych może być od 3500 do 4000 osób i rodzin, natomiast miesięczna kwota pomocy jaka może być wydatkowana na pomoc w formie zasiłków wynosi 405.000 zł, - czyli około 101 zł na rodzinę. Ze względu na ograniczone możliwości finansowe Ośrodek nie jest w stanie zaspokajać nawet w stopniu dostatecznym wszystkich zgłaszanych i uzasadnionych potrzeb. Ośrodek kierując się nadrzędną zasadą dobra osób znajdujących się w niedostatku stara się nikogo nie pozbawić pomocy, choć zdaje sobie sprawę, że bardzo często wysokość przyznanego zasiłku jest nieadekwatna do faktycznych potrzeb rodziny. Ośrodek musi jednak uwzględniać własne możliwości finansowe, dlatego też wysokość zasiłku została dostosowana do posiadanych środków. Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie twierdząc, że przyznana mu kwota jest zbyt niska, co w konsekwencji narusza art. 67 Konstytucji RP. Decyzją z dnia [...] czerwca 2008 roku, znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Organ stwierdził, że z ustaleń wywiadu z dnia 14 marca 2008 r. wynika, że skarżący zamieszkuje wspólnie z żoną, z którą ma orzeczoną wyrokiem sądu separację. Prowadzi osobne gospodarstwo domowe. Jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, korzystającą z różnych form pomocy świadczonej przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w R. (zasiek okresowy, celowy, dodatek mieszkaniowy). Jak wynika z akt sprawy wysokość osiąganych przez niego dochodów jest niższa od kryterium dochodowego określonego przepisem art. 8 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy o pomocy społecznej. Aktualna wysokość dochodu skarżącego z miesiąca lutego 2008 r. to kwota [...] zł, stanowiąca otrzymywaną dotację do czynszu. W ocenie Kolegium, z treści przepisu art. 39 ustawy wynika, że pomoc w formie zasiłku celowego ma charakter uznaniowy. Oznacza, to że organ pomocy społecznej samodzielnie ocenia o rodzaju i zakresie takiej pomocy. Zdaniem Kolegium trafnym było przyznanie przez organ I instancji pomocy w zakresie dofinansowania zakupu: żywności w wysokości [...] zł, bielizny i odzieży w wysokości [...] zł, środków czystości w wysokości [...] zł, a tym samym organ ten nie naruszył przepisu art. 39 ustawy o pomocy społecznej. Przepis ten bowiem wskazuje na jakie niezbędne potrzeby bytowe może być przeznaczona pomoc celowa. Jednakże ustawodawca przewidział również, że pomoc ta winna mieścić się w możliwościach budżetowych ośrodka. Wskazanie potrzeb nie oznacza, że wszystkie i w pełnej wysokości winny być zaspokojone. Skrzący otrzymał zasiłek celowy na wymienione potrzeby w wysokości dużo wyższej od przeciętnie przewidzianej na jedną starającą się o zasiłek rodzinę, tj. 101 zł. Skarżący ma również przyznany decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r., znak; [...] zasiłek okresowy w kwocie [...] zł i decyzją z tej samej daty, znak: [...] zasiłek celowy na zakup gorącego posiłku w wysokości [...] zł miesięcznie. Odnosząc się zaś do zawartego zarzutu naruszenia art. 67 Konstytucji RP w ocenie organu jest on bezzasadny. Powołany przepis stanowi, że obywatel ma prawo do zabezpieczenia społecznego w razie niezdolności do pracy tylko ze względu na chorobę lub inwalidztwo oraz po osiągnięciu wieku emerytalnego. Konsekwencją takiego rozstrzygnięcia było wniesienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargi, w której skarżący podniósł, że zaskarżona decyzja nie rekompensuje mu krzywdy powstałej w wyniku nie przyznania mu odpowiedniej pomocy, co jest niezgodne z art. 67 Konstytucji RP. Podniósł, odnosząc się do zakupu leków, iż nie będzie chodził do lekarza, tylko po to, aby ten wypisał mu receptę na zakup ziół czy wody utlenionej. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko i wniósł i jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga S. W. nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi zatem o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, która jest dokonywana w kontekście zgodności z prawem materialnym i procesowym, a nie według kryteriów celowościowych. Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwaną dalej p.p.s.a.). Skarga analizowana stosownie do wymienionych założeń kontroli sądowej decyzji administracyjnych podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja pierwszoinstancyjna nie naruszają prawa. Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości w działaniu organów, tak gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i prawną jego ocenę w świetle mających zastosowanie przepisów. Zgodnie z dyspozycją art. 39 ustawy o pomocy społecznej zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu, co oznacza, że zasiłek celowy jest formą pomocy pieniężnej przyznawanej na podstawie uznania administracyjnego. Natomiast art. 2 ust.1 i 3 ust.1 ustawy o pomocy społecznej stanowi, że jest to instytucja mająca na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Osoby ubiegające się o przyznanie im świadczenia z pomocy społecznej muszą liczyć się z tym, że nie każdy ich wniosek i nie w pełnym zakresie zostanie automatycznie uwzględniony, bowiem rodzaj, forma i rozmiar świadczenia muszą być odpowiednie nie tylko do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, ale również do możliwości finansowych organu udzielającego pomocy. Organy orzekające w omawianej sprawie poddały ocenie wszystkie okoliczności, od jakich uzależnione jest udzielenie pomocy w formie zasiłku celowego. Precyzyjnie wskazały zarówno możliwości finansowe organu (m.in. ilość przeznaczonych na ten cel środków pieniężnych, którymi w danym okresie czasu dysponuje organ, ilość osób zainteresowanych uzyskaniem takiego zasiłku), jak również sytuację osoby ubiegającej się o przyznanie świadczenia oraz zakres korzystania z pomocy społecznej. W tym miejscu należy podkreślić, iż skarżący ma również przyznany decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r., znak; [...] zasiłek okresowy w kwocie [...] zł i decyzją z tej samej daty, znak: [...] zasiłek celowy na zakup gorącego posiłku w wysokości [...] zł miesięcznie na okres od dnia 1 marca 2008 r. do dnia 30 czerwca 2008 r., co oznacza, iż nie pozostał on bez wsparcia finansowego udzielonego ze strony organu do tego uprawnionego. Tak więc, w ocenie Sądu, organy nie naruszyły granicy uznania administracyjnego w przyznaniu zasiłku celowego określonej w art. 39 ustawy o pomocy społecznej. Sąd podzielił stanowisko organu, iż rozpoznając wniosek o przyznanie zasiłku celowego należy mieć na względzie nie tylko interes osoby wnioskującej, lecz także interesy innych osób będących w trudnej sytuacji materialnej, często pozbawionych jakichkolwiek źródeł utrzymania. W świetle powyższego nie można postawić organom orzekającym zarzutu dowolności w podejmowaniu decyzji. Decyzje wydane zostały w oparciu o obowiązujące przepisy, a o odmowie przyznania świadczenia w pełnym zakresie decydowała zarówno sytuacja życiowa skarżącego, jak również możliwości finansowe ośrodka pomocy społecznej. Sąd oceniając zaskarżoną decyzję nie stwierdził żadnych innych uchybień, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu, w tym naruszeń przepisów Konstytucji RP. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku. ----------------------- 5