VIII SA/Wa 312/09
PostanowienieWSA w Warszawie2009-06-25
Skład orzekający: Monika Kramek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, będąca emerytem i posiadająca stały dochód z emerytury oraz dodatnie saldo na rachunku bankowym, może ubiegać się o prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w postępowaniu przed sądem administracyjnym?Ratio decidendi
Prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W sytuacji, gdy skarżąca posiada stały dochód z emerytury i dodatnie saldo na rachunku bankowym, nie można uznać jej za osobę znajdującą się w szczególnie trudnej sytuacji materialnej uzasadniającej całkowite zwolnienie od kosztów. Jednakże, biorąc pod uwagę wysokość kosztów postępowania i konieczność ponoszenia wydatków na leki, wniosek o przyznanie prawa pomocy zasługuje na uwzględnienie jedynie w części, tj. w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi ponad określoną kwotę.Stan faktyczny
Skarżąca B. P. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, wskazując na trudną sytuację materialną wynikającą z niskich dochodów z emerytury i wysokich wydatków na leki. Organ zobowiązał ją do złożenia dodatkowych dokumentów potwierdzających jej sytuację materialną. Po analizie złożonych dokumentów, sąd postanowił przyznać prawo pomocy w ograniczonym zakresie.Rozstrzygnięcie
1. Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi ponad kwotę 250 zł. 2. W pozostałym zakresie wniosek oddalono.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi B. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2009 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi ponad kwotę 250 (dwieście pięćdziesiąt) zł, 2. w pozostałym zakresie wniosek oddalić
Wnioskiem z dnia [...] czerwca 2009 r. B. P. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.
W uzasadnieniu wniosku podała, że oboje z mężem są emerytami i utrzymują się z niewielkich dochodów (emerytur), a ich sytuację materialną pogarsza fakt, że znaczne wydatki ponoszą na zakup bardzo drogich leków. Aby sprostać bieżącym wydatkom często zmuszeni są zaciągać pożyczki.
Pismem z dnia [...] czerwca 2009 r. zobowiązano skarżącą do złożenia dodatkowych dokumentów dotyczących jej sytuacji materialnej tj. zaświadczeń potwierdzających osiągane dochody, zaświadczenia o stanie zdrowia, udokumentowania wydatków na bieżące utrzymanie oraz nadesłania wyciągów z rachunków bankowych za ostatnie trzy miesiące.
W odpowiedzi skarżąca złożyła zaświadczenia o wysokości emerytury, z których wynika, że wspólnie z mężem osiągają dochód [...] zł netto, faktury za energię za sześciomiesięczny okres rozliczeniowy na kwotę ok. [...] zł, zaświadczenie o stanie zdrowia, z którego wynika, że skarżąca od 13 lat znajduje się pod opieką poradni hematologicznej oraz wyciągi z rachunku bankowego za ostatnie trzy miesiące z dodatnim saldem końcowym. Ponadto skarżąca oświadczyła, że pozostający dotychczas na jej utrzymaniu syn został zatrudniony od [...] czerwca 2009 r.
Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje:
Rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy na wstępie zaznaczyć należy, że generalną zasadą postępowania sądowego jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w tym postępowaniu.
Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym dla siebie i rodziny. Z przepisu tego wynika, że dopiero gdy środki, którymi dysponuje skarżący okażą się niewystarczające może on wystąpić o przyznanie prawa pomocy, a pomoc ta stosowana jest wobec osób nieposiadających żadnego dochodu lub oszczędności lub osób posiadających bardzo niski dochód, a więc takich, które znajdują się w bardzo trudnej sytuacji materialnej pozwalającej na zaspokojenie jedynie podstawowych potrzeb życiowych.
Dodatkowo należy podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest także formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe.
Decydujące znaczenie dla oceny wniosku ma okoliczność, że skarżąca wspólnie z mężem osiąga stały dochód z tytułu emerytury w wysokości [...] zł, a na rachunku bankowym w okresie ostatnich trzech miesięcy utrzymuje się dodatnie saldo końcowe, które na dzień [...] maja 2009 r. wynosiło [...] zł. Nie należy zatem skarżąca do osób znajdujących się w szczególnie trudnej sytuacji materialnej. Biorąc jednakże pod uwagę charakter przedmiotowej sprawy, wysokość kosztów postępowania oraz osiągany dochód w zestawieniu z wysokością kosztów utrzymania i koniecznością ponoszenia nieudokumentowanych wprawdzie wydatków na leki uznano, że wniosek skarżącej zasługuje na uwzględnienie jedynie w części tj. w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi ponad kwotę 250 zł. Osiągany stały dochód oraz posiadane zasoby pieniężne nie uzasadniają konieczności obciążania budżetu państwa całością kosztów związanych z własnym udziałem skarżącej w sprawie. Jednocześnie uznano, że skarżąca zwolniona w części od wpisu od skargi będzie w stanie wygospodarować środki związane z ustanowieniem w sprawie profesjonalnego pełnomocnika, jeżeli uzna, że jego udział w sprawie jest konieczny.
Biorąc powyższe pod uwagę na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło